Rusya, Yakıt Krizi Nedeniyle 2013'ten Beri Yasaklı Olan 'Euro-2' Standardına Geri Dönebilir

Rusya hükümeti, ülkenin içinden geçtiği şiddetli akaryakıt krizini hafifletmek amacıyla çevre standartlarında büyük bir geri adım atmaya hazırlanıyor. Kommersant gazetesinin ulaştığı resmi karar tasarısına göre, çevreye çok daha fazla zarar veren 'Euro-2' standardında benzin ve dizel yakıt üretimine bir yıllığına, yani Temmuz 2027'ye kadar izin verilmesi planlanıyor. Söz konusu düşük standartlı yakıtın yalnızca ülke içinde üretilmesi değil, aynı zamanda dışarıdan ithal edilmesi de serbest bırakılacak. Bu kapsamda, ithal edilecek yakıtların Avrasya Ekonomik Birliği'nin (AEB) teknik düzenlemelerine uyma zorunluluğu da kaldırılacak. Rusya'da 'Euro-2' standartlarının satışı, çevre ve insan sağlığı gerekçeleriyle 2013 yılından bu yana kesin olarak yasaktı.

NEFT Research İletişim Direktörü Dmitri Prokofyev, farklı yakıt sınıfları arasındaki en temel farkın, kükürt oranına yönelik sınırlamalarda ortaya çıktığını belirtiyor. Halihazırda yürürlükte olan 'Euro-5' standardı, yakıt başına kilogramda maksimum 10 miligram kükürt içerebilirken, 'Euro-2' standardında bu oran 500 miligrama kadar çıkabilmektedir. Bu devasa kükürt farkı, hem çevre kirliliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmakta hem de üretim süreçlerinde büyük bir kolaylık sağlamaktadır. 'Euro-2' standardı, naftanın derin bir rafinasyon işleminden geçmeden doğrudan yakıtın temeli olarak kullanılmasına imkan tanımaktadır. Bu durum, daha yüksek kaliteli yakıt üretme kapasitesine sahip olmayan tesislerin de devreye girerek her ay yüz binlerce ton ek benzin üretmesini ve piyasaya sürmesini mümkün kılıyor.

Ancak uzmanlar, hükümetin bu stratejik hamlesinin bile mevcut akaryakıt açığını tam olarak kapatamayacağını düşünüyor. Ülke genelindeki modern araç filosunun büyük bir kısmı, bu tür düşük kaliteli ve yüksek kükürt içeren yakıtların kullanımına uygun şekilde tasarlanmamıştır. Prokofyev, modern otomobillerin egzoz ve motor sistemlerinin 'Euro-2' yakıtı ile çalışması halinde ciddi mekanik hasarlar görebileceğini ve uzun vadede güvenlik riskleri oluşturabileceğini vurguluyor. Dolayısıyla, piyasaya sürülecek olan ekstra yakıt miktarı, mevcut talebi fazlasıyla karşılasa bile, araçlar üzerindeki yıpratıcı etkisi yeni ve maliyetli sorunlara yol açma potansiyeli taşıyor. Bu durum, krizin çözümü için bulunmak istenen formülün, ekonomiye ve ulaşım altyapısına farklı maliyetler yansıtması anlamına geliyor.

Rusya'da hükümeti böylesine radikal bir karara iten asıl neden, son aylarda derinleşen ve tüm ülkeyi saran yakıt kıtlığıdır. Krizin özellikle mayıs ayından itibaren dayanılmaz bir hal almasının temelinde, Rus petrol sanayisine yönelik art arda düzenlenen Ukrainian insansız hava aracı saldırıları yatıyor. Ukrayna dronlarının ülkenin çeşitli bölgelerindeki büyük rafineri tesislerini isabet etmesi, akaryakıt üretim kapasitesinde ciddi bir düşüş yaşanmasına neden oldu. Hükümetin 'Euro-2' standardına yönelmesi, bu altyapısal tahribatın bir sonucu olarak ortaya çıkan acil bir durum yönetimi olarak yorumlanıyor. Kıtlık o kadar boyutlara ulaşmıştır ki, Ülkenin en üst düzey yetkilileri dahi durumun ciddiyetini kamuoyuyla paylaşmak zorunda kalmıştır.

Bu gelişme, Rusya'nın akaryakıt açığını kapatmak için üretim standartlarını düşürerek denediği ikinci büyük girişim olarak öne çıkıyor. Daha önce 2025 yılının sonbahar döneminde hükümet, bazı rafinerilere iç pazar için 'Euro-3' standartlarında yakıt üretme izni vermişti. Ancak sektör kaynakları, bu esneklemenin bile燃料 kıtlığını gidermeye yetmediğini ve sorunların aşılamadığını dile getirmişti. Sosyal medyada ve bağımsız haber sitelerinde yer alan bilgilere göre, Rus vatandaşları benzin bulabilmek için onlarca saatlik kuyruklar beklemekte, bazı bölgelerde araçlarına akaryakıt alamayanların sayısı hızla artmaktadır. Hatta bazı şehirlerde çöp toplama araçlarının dahi yakıt bulamadıkları için çalışamadığı ve ilan edilmeyen bölgelerde kıtlığın çok daha vahim boyutlara ulaştığı bildirilmektedir.