Kazakistan Devlet Varlık Fonu "Samruk-Kazına" ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) arasında, fonun satınalma sisteminin banka tarafından finanse edilen yatırım projelerinde kullanılmasını öngören bir Mutabakat Zaptı imzalandı. Bu imza, fonun kuruluşunun 20. yılına denk gelmesiyle büyük bir sembolik öneme daha da kavuştu. Anlaşmaya göre, EBRD'nin finanse ettiği projelerde fonun dijital satınalma portalı ve altyapısı kullanılacak, ancak bu süreçte bankanın kendi şeffaflık ve satınalma kurallarına tam uyum sağlanacaktır. Samruk-Kazına Yönetim Kurulu Başkanı Nurlan Jakupov ile EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso tarafından imzalanan bu belge, uluslararası finansal kuruluşların kendi sistemleri yerine yerel bir altyapının kullanılmasına onay verdiği ender örneklerden biridir. Bu durum, Kazakistan'ın kurumsal olgunluğu ve bölgedeki satınalma standartlarındaki başarısı açısından son derece önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.
Dünya Bankası'nın eski Küresel Satınalma Direktörü Vinay Sharma gibi uluslararası uzmanlar tarafından da bu adım büyük bir ilki temsil eden bir bölgesel emsal olarak tanımlandı. Genellikle uluslararası finans kuruluşları, finanse ettikleri altyapı projelerinde kendi katı ve standart kurallarını uygulamayı tercih etmektedirler. Ancak EBRD'nin Samruk-Kazına'nın sistemini kabul etmesi, Kazakistan'ın dijital ekosisteminin şeffaflık, rekabet ve etkinlik açısından küresel standartlara tamamen uyduğunun resmi bir kanıtıdır. Üstelik Samruk-Kazına, Avrupa Birliği sınırları dışında satınalma sistemi EBRD tarafından resmi olarak doğrulanan tek kurum olma özelliğini taşımaktadır. Bu vizyoner iş birliği, ileride ülkede gerçekleştirilecek diğer büyük ölçekli yatırım projeleri için sağlam bir temel oluşturma potansiyeli taşımaktadır.
Samruk-Kazına'nın son iki on yıllık serüveni, ülkenin dışa bağımlılıktan çıkarak yerli üretime ve ekonomik bağımsızlığa doğru devasa bir dönüşüm gerçekleştirdiğinin en net kanıtlarından biridir. İki on yıl önce son derece dağınık veTraditional prosedürlerden oluşan bir yapıya sahip olan satınalma sistemi, bugün modern bir dijital ekosisteme dönüşmüş durumdadır. 2010'lu yılların başında fonun satınalmalarında yerli katkı oranı yaklaşık yüzde 50 seviyelerindeyken, 2025 yılına gelindiğinde bu oran startling bir şekilde yüzde 83'e ulaşmıştır. Bu ekonomik sıçrama; ithal ikamesi programlarının sistematik bir şekilde uygulanmasına, gümrük muafiyetleri ve alım tercihleri gibi yerli üreticileri doğrudan destekleyen 16'dan fazla somut tedbirin hayata geçirilmesine dayanmaktadır. Küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) sağlanan yüzde 30'avans imkanı ve kısaltılmış ödeme vadeleri sayesinde yerli girişimciler büyük ölçüde rahat bir nefes almış ve çalışan sayılarını istihdamı artırarak ciddi şekilde genişletmişlerdir.
Fonun ekonomik gelişime katkı sağlayan en yenilikçi adımlarından biri, 2018 yılında başlatılan ve uzun vadeli ürün talebini garanti altına alan 'oftek-sözleşmeleri' (offtake contracts) mekanizmasıdır. Bu devrim niteliğindeki sistem, girişimcilere ürünleri için garanti edilmiş bir pazar sunarak üretim tesisleri kurmaları için gerekli özgüveni ve finansal güveni vermiştir. Bu kapsamda bugüne kadar 607 milyar tengelik 1250'den fazla sözleşme imzalanmış, bunlara paralel olarak reel sektöre 329 milyar tenge doğrudan yatırım çekilmiştir. Onaylanan 104 büyük üretim projesi sayesinde ülke genelinde yaklaşık 3.000 yeni kalıcı istihdam alanı yaratılmış, işsizlik sorununa yerel ve kalıcı bir çözüm bulunmuştur. Bu vizyon sayesinde Kazakistan, eskiden tamamen ithal edilen transformatörler, endüstriyel reaktörler, pompa ekipmanları, tamamen döküm tekerlekler ve özel kimyasallar gibi stratejik ürünleri artık kendi sınırları içinde üretme kapasitesine yüksek teknoloji kullanarak ulaşmıştır.
Yerli üreticilerin bu desteklerden nasıl faydalandığı ve büyüdüğü, IVM Yatırım Evi şirketinin gerçek hayat tecrübesinde açıkça gözlemlenebilmektedir. Şirket, KazTransOil tenderine katılarak kışlık iş kıyafetleri üretimi ihalesini kazanmış ve bu süreçte fonun sağladığı yüzde 30 avans mekanizmasından büyük bir stratejik güç almıştır. Bu finansal destek sayesinde işletme, personel sayısını 30'dan 130'a çıkarmış, üretim kapasitesini son teknoloji makinelerle modernize etmiş ve cirosunu sadece iki yıl içinde 1 milyar tengeden 2.5 milyar tengeye sıçratmıştır. Yıllık 200 bin adet üretim kapasitesine ulaşan şirket, yurt içi hammadde tedarikçileriyle de güçlü bağlar kurarak tedarik zincirini yerelleştirmiştir. Tüm bu gelişmeler, sadece bir şirketin başarı hikayesi değil, aynı zamanda Samruk-Kazına fonunun Kazakistan'ın makroekonomik kalkınması ve özellikle ihracata dönük sanayileşme vizyonundaki eşsiz ve kritik rolünün çok net bir kanıtıdır.
Bu haber hakkında sor
Yanıtlar yapay zekâ tarafından, yalnızca bu haberin içeriğinden üretilir.
Bu, yapay zekâ tarafından üretilen bir özettir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Haberin tamamını kaynağında okukz.kursiv.media