Malezya'da Serebral Palsili Çocuklar İçin Ulusal Kayıt Sistemi ve Entegre Rehabilitasyon Ağı Çağrısı

Bandar Kuching Milletvekili Dr. Kelvin Yii, Malezya Sağlık Bakanı Dzulkefly Ahmad'ın serebral palsi (SP) tanılı çocuklara sunulan mevcut sağlık hizmetleriyle ilgili parlamentoda verdiği yanıtı memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Bakanın açıklamaları; gelişimsel tarama, erken teşhis, çok disiplinli tedavi ve ailelere sunulan destek hizmetlerini kapsıyor. Ayrıca 2016 ile 2025 yılları arasında Sağlık Bakanlığı kliniklerinde toplam 1.076 çocuğun kayıt altına alınıp erken müdahale hizmetlerinden yararlandığı belirtildi. Ancak Yii, bu sayıların ülkenin gerçek SP yükünü yansıtmaktan uzak olduğunu vurguladı. Çünkü birçok hasta bakanlık tesisleri dışında bakım alıyor veya mevcut raporlama sistemleri tarafından tam olarak kaydedilemiyor.

Mevcut sistemin parçalanmış yapısını eleştiren Dr. Yii, Malezya'nın yapısal reformlara acil ihtiyacı olduğunu dile getiriyor. Her bir SP'li çocuğun zamanında, eşgüdümlü ve ömür boyu sürecek çok disiplinli bir bakım alma garantisi elde etmesi gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda öne çıkan ilk somut öneri, kapsamlı bir Ulusal Serebral Palsi Kayıt Sistemi kurulmasıdır. Böyle bir sistem, hastalığın görülme sıklığı, coğrafi dağılımı, eğilimleri, modifiye edilebilir risk faktörleri ve uzun vadeli klinik sonuçları hakkında doğru veriler sağlayacaktır. Bu veriler, sağlık kaynaklarının tahminlerle değil, gerçek hasta ihtiyaçlarına dayalı olarak planlanmasına olanak tanıyacaktır.

Serebral palsili çocukların fiziksel terapistlerden ortopedi uzmanlarına, konuşma terapistlerinden beslenme uzmanlarına kadar geniş bir uzman kadrosuna ihtiyaç duyduğunu belirten Yii, erken ve yoğun rehabilitasyonun hayat kalitesini belirgin şekilde artırdığını sözlerine ekliyor. Ancak Malezya'daki kamu rehabilitasyon hizmetlerinin uzun bekleme süreleri, uzman personel eksikliği ve ileri teknoloji cihazlara erişimdeki coğrafi eşitsizlikler nedeniyle yetersiz kaldığına dikkat çekiyor. Bu yapısal aksaklıklar, ailelerin ve bakım verenlerin üzerinde büyük bir psikolojik ve maddi yük oluşturuyor. Çocukların gelişimsel süreçlerinin aksamasına neden olan bu durumun acilen çözülmesi gerektiği ifade ediliyor.

Dr. Yii'nin önerilerinden ikincisi ise mevcut yasalarda değişiklik yapıarak gerçek bir 'Tek Sağlık Ağı' (One Healthcare Network) oluşturmak. Bu kapsamda, 1969 tarihli Çalışanların Sosyal Güvenlik Yasası ile 1998 tarihli Özel Sağlık Tesisleri ve Hizmetleri Yasası'nın yeniden gözden geçirilmesini tavsiye ediyor. Malezya'da Sosyal Güvenlik Teşkilatı'na (Socso) bağlı, dünya çapında teknolojiye ve uzman kadroya sahip uluslararası standartlardaki rehabilitasyon merkezleri bulunuyor. Yii, bu birinci sınıf tesislerin idari sınırlamalar nedeniyle yalnızca belirli kişilere hizmet vermekle kalmayıp tüm halkın yararına sunulması gerektiğini savunuyor.

Önerilen bu entegrasyon modeli, kamu hastanelerinde kapasite yetersizliği olduğunda uygun SP hastalarının Socso ve özel merkezlerde tedavi olmasının önünü açacak. Bu yaklaşımın, Sağlık Bakanlığı'nın bekleme sürelerini kısaltmak için zaten uyguladığı özel hastanelere dış kaynak kullanımı pratiğiyle de örtüştüğü belirtiliyor. Yii, entegre bir sistemin hem çocukların potansiyellerini en üst düzeye çıkarmasına yardımcı olacağını hem de onlara her gün eşlik eden ailelere ve bakıcılara çok daha güçlü bir destek sağlayacağını ifade ediyor. Nihai hedefin, daha eşitlikçi, koordine ve tamamen hasta odaklı bir ulusal sağlık altyapısı inşa etmek olduğu vurgulanıyor.