Sheinbaum, Miras Vergilendirilmesi Önerisini Reddetti

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, Yüksek Mahkeme Bakanı Lenia Batres'in miras ve vefat eden işçilerin emeklilik fonlarından (Afore) ailelere kalan paralara vergi konulması yönündeki önerisini açıkça reddetti. Sheinbaum, 9 Temmuz'daki günlük basın toplantısında, miras vergisinin dünyadaki birçok ülkede uygulandığını ve olağandışı bir uygulama olmadığını kabul etmekle birlikte, kendi hükümetlerinin böyle bir adımı gündeme getirmeyeceğini vurguladı. Ayrıca bu konunun Kongre'de yasama sürecine taşınması yönündeki öneriyi de geri çevirdi ve yasama organında böyle bir tartışma açmayacağını net bir şekilde ifade etti. Sheinbaum, Bakan Batres'in bu görüşünün yalnızca kişisel bir意见 olduğunu ve fikrini beyan etme hakkına sahip olduğunu sözlerine ekledi.

Bakan Lenia Batres'in önerisi, miras yoluyla elde edilen gelirin adil olmayan bir zenginlik aktarımı oluşturduğu iddiasına dayanıyor. 2025 yargı seçimlerinde en yüksek oyu alan ikinci isim olan Batres, mirasların vergilendirilmesi gerektiğini çünkü bu parayı alan kişilerin bunu kendi emekleriyle kazanmadıklarını savundu. Kendi YouTube kanalında paylaştığı bir videoda dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unun küresel servetin yüzde 76'sına sahip olduğuna dikkat çekti. Batres, bu orantısız servet dağılımının sosyal eşitsizlikleri yeniden ürettiğini ve durumun düzeltilmesi gerektiğini belirtti. Vergi ödemenin dünyanın elindeki tek servet yeniden dağıtım aracı olduğunu iddia ederek, bu nedenle miras ve vasiyetler üzerinden vergi alınması çağrısını yineledi.

Buna rağmen Batres, Yüksek Mahkeme'nin (SCJN) bu tür kaynaklara vergi koyma yetkisinin bulunmadığını da netleştirdi. Vergi koyma yetkisinin Birlik Kongresi'nin (Congreso de la Unión) özel yetkisi olduğunu ve mahkemenin bu sınırlamaya saygı duyduğunu ifade etti. Kendi kendini 'halkın bakanı' olarak adlandıran Batres, miras ve vasiyetlerin Meksika'da daha önce de vergilendirildiğini hatırlattı. 1926 yılında yayınlanan bir federal yasa ile bu verginin uygulandığını, ancak söz konusu yasanın Aralık 1961'de yürürlükten kaldırıldığını belirtti. Tarihsel bu bağlam, ülkede miras vergisi uygulamasının tamamen yeni bir kavram olmadığını göstermektedir.

Uluslararası alanda ise miras vergisi uygulaması oldukça yaygın bir yöntem olarak öne çıkıyor. Batres, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'na (OECD) üye 24 ülkenin miras veya vasiyet vergisi uyguladığına dikkat çekti. Söz konusu vergilerin bu ülkelerin toplam mali gelirlerinin yaklaşık yüzde 0,5'ini oluşturduğunu ifade etti. Ayrıca bu ülkelerden 21'inin vergiyi akrabalık derecesine göre mirasçılardan, üçünün ise vefat eden kişilerin mülklerinin değeri üzerinden aldığını açıkladı. Bu uluslararası karşılaştırma, Batres'in önerisinin küresel ölçekte yaygın bir uygulamaya dayandığını göstermek amacıyla kullanıldı.

Sheinbaum ile Batres arasındaki bu kamuoyu ayrılığı, Meksika'da hükümet ile yargı arasındaki ilişkilerin doğası ve ekonomi politikalarındaki farklı vizyonlar hakkında geniş bir tartışma başlattı. Hükümet, mevcut ekonomik-politik çizgisinde herhangi bir değişiklik yapmaktan kaçınırken, Batres'in sosyal eşitsizlikle mücadele adına attığı bu adım kamuoyunun dikkatini çekmeyi başardı. Meksika'nın vergi politikaları ve servetin yeniden dağıtımı konusundaki bu tartışmanın kısa vadede yasalaşması beklenmiyor. Ancak konu, yurttaşlar ve uzmanlar arasında vergi adaleti, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitlik konularında derinlemesine bir tartışma ortamı yarattı. Gelecekte bu konunun siyasi gündeme tekrar gelip gelmeyeceği, hem hükümetin hem de yargı sisteminin alacağı tutuma bağlı olarak dikkatle izlenmektedir.