Sırbistan Bütçesinde İlk Beş Ayda 99,7 Milyar Dinar Açık

Sırbistan Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı son verilere göre, ülkenin merkezi bütçesi bu yılın ocak ve mayıs ayları arasındaki beş aylık dönemde 99,7 milyar dinarlık bir açık verdi. Bu rakam, hükümetin başlangıçtaki beklentilerinden belirgin şekilde daha iyi bir performansı işaret ediyor. Zira yılın ilk beş ayı için planlanan bütçe açığı tutarı 200,7 milyar dinar seviyesinde belirlenmişti. Söz konusu olumlu sonuç, bütçe planına kıyasla yaklaşık 101 milyar dinarlık bir iyileşme anlamına geliyor. Yetkililer, bu başarılı tablonun mali disiplin ve gelir tahsilatındaki istikrarla yakından ilgili olduğunu değerştiriyor.

Sadece mayıs ayı bazında değerlendirme yapıldığında ise bütçe açığı son derece sınırlı bir seviyede gerçekleşerek 56 milyon dinar olarak kayıtlara geçti. Mayıs ayında toplam bütçe gelirleri 206,3 milyar dinar olarak gerçekleşirken, bu tutarın büyük bölümü vergi gelirlerinden sağlandı. Söz konusu vergi gelirleri içinde 86,9 milyar dinarla Katma Değer Vergisi (KDV) en büyük paya sahip oldu. Bunun yanı sıra tüketim kalemlerinden alınan özel tüketim vergileri de 28,6 milyar dinarlık önemli bir gelir kalemi oluşturdu. Kurumlar vergisi 27,2 milyar dinar gelir sağlarken, gelir vergisi tahsilatı da 27 milyar dinar olarak gerçekleşti.

Devletin mayıs ayındaki gelir kaynakları yalnızca vergi gelirleriyle sınırlı kalmadı ve çeşitli kalemlerden önemli miktarda fon aktarıldı. Vergi dışı gelirler bu dönemde toplam 25,8 milyar dinarlık bir hacme ulaştı ve devlet bütçesine destek sağladı. Ayrıca, uluslararası kuruluşlardan ve çeşitli kaynaklardan sağlanan bağış yoluyla gelen ödemeler 1,8 milyar dinar seviyesinde gerçekleşti. Toplamda ise devletin mayıs ayı giderleri, elde edilen gelirlerle neredeyse dengelendiği için açık çok düşük kaldı. Tüm bu gelir kalemleri, ülkenin kamu maliyesinin planlı döneme göre istikrarlı bir seyir izlediğini ortaya koyuyor.

Bütçe giderleri detaylı olarak incelendiğinde, en büyük kalemlerden birinin personel giderleri olduğu ve bu kalem için 55,6 milyar dinarlık bir harcama yapıldığı görülüyor. Sosyal güvenlik kurumlarına, emeklilik fonlarına ve sağlık sigortası birimlerine yapılan transferler ise 32,1 milyar dinarı buldu. Aynı dönemde fiziki altyapı yatırımlarını da kapsayan sermaye harcamaları için 31,8 milyar dinar ayrıldığı açıklandı. Mal ve hizmet alımları için 18,9 milyar dinar harcanırken, sosyal yardımlar ve koruma programları kapsamında yapılan giderler 18,4 milyar dinar olarak gerçekleşti. Ayrıca devlet teşvikleri ve ödenmesi gereken faiz yükümlülükleri için ise sırasıyla 16,7'şer milyar dinarlık ödemeler gerçekleştirildi.

Sırbistan Maliye Bakanlığı, yılın ilk beş aylık dilimini kapsayan geniş çaplı bir değerlendirme daha yaparak kamuoyunu bilgilendirdi. Buna göre, genel devlet sektörü bazında ülkede 106,5 milyar dinarlık mali bir açık oluştu. Faiz ödemeleri hariç tutulduğunda ortaya çıkan temel mali açık ise 35,9 milyar dinar olarak hesaplandı. Bu veriler, hükümetin yıllık hedeflerine ulaşma konusunda şu an için oldukça iddialı bir konumda bulunduğunu gösteriyor. Bütçe planlamasının yıl boyunca bu disiplinle devam etmesi durumunda, Sırbistan'ın yılı düşük bir açıkla veya hedeflenen rakamların oldukça altında bir farkla kapatması bekleniyor.