Sırp Halkının Acılarını Anlatan Uluslararası Kampanya New York'ta Başladı

Sırp Cumhuriği (Republika Srpska) Anıt Merkezi tarafından üstlenilen "Sırp Halkının Acılarını Öğrenin" başlıklı uluslararası bilgilendirme kampanyası, New York şehir merkezinde resmi olarak başlatıldı. Sırp halkının tarihi boyunca yaşadığı acıların ve trajedilerin Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk kez bu kapsamlı biçimde sergilenmesi, organizasyonun en önemli amacı olarak öne çıkıyor. Kampanya dahilinde, bazıları Birleşmiş Milletler genel merkezi önü olmak üzere şehrin en simgesel ve diplomatik açıdan önemli noktalarına konuşlanan gezici bir multimedya sergisi düzenleniyor. Nüfusu turistler ve yerel halkla birlikte milyonlara ulaşan Manhattan'ın işlek sokaklarında sergilenen bu mobil yapı, kentin çeşitli bölgelerinde Both geçmişten bugüne uzanan tarihi belgeleri ziyaretçilerle buluşturuyor. Bu etkinlik, Sırp Cumhuriği Anıt Merkezi'nin kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği en büyük ve en kapsamlı uluslararası tanıtım projesi olarak kayıtlere geçiyor.

Sergilenen materyaller arasında İkinci Dünya Savaşı sırasında Bağımsız Hırvatistan Devleti (NDH) rejimi altında işlenen ve bir milyondan fazla Sırp'ın hayatını kaybetmesine yol açan katliamlara ait arşiv belgeleri ve fotoğraflar yer alıyor. Tarihsel gerçeklerin dijital ekranlar üzerinden aktarıldığı sergi, işgal altındaki Avrupa'da yalnızca çocuklar için özelize tahsis edilmiş toplama kamplarını kurmuş tek devletin NDH olduğuna dikkat çekiyor. Bunun yanı sıra, Bosna Savaşı esnasında Orta Podrinje ve Biraç bölgelerinde yaşamını yitiren 30 binden fazla Sırp'ın acıları ve Hırvatistan'dan sınır dışı edilen 250 binden fazla kişinin dramı da ziyaretçilere detaylıca anlatılıyor. Kosova ve Metohija'daki olaylar, kurulan toplama kampları, toplu mezarlar, kayıp kişilerin akıbeti ve savaşa dahil olan yabancı mücahitlerin rolü gibi meseleler de tarihi arşivler eşliğinde sergileniyor. 1999 yılında Federal Yugoslavya Cumhuriyeti'nin NATO bombardımanına uğraması da serginin İşlenen uluslararası suçlar ve tarihi olaylar kategorisindeki önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Dijital ekranlarda sergilenen görsel ve belgesel niteliğindeki içerikler, ziyaretçileri derinlemesine bilgiye yönlendirmek amacıyla özel karekod (QR kod) sistemleriyle de desteklenmektedir. Bu kodlar üzerinden Sırp Cumhuriği Anıt Merkezi'nin uluslararası toplumun ilgisini çekmek amacıyla özel olarak hazırladığı resmi web sitesine doğrudan erişim sağlanabilmektedir. Kampanyanın en duygusal ve insanlık dramını öne çıkaran bölümü ise Sırp çocuklarının yaşadığı trajedilere ve kayıplarına ayrılmış durumdadır. En küçük yaştaki mağdurların kaderleri üzerinden savaşın insani boyutunun gözler önüne serilmesi, serginin dünyanın farklı ülkelerinden gelen izleyiciler üzerindeki psikolojik etkisini büyük ölçüde artırmaktadır. Böylece ziyaretçiler, sadece tarihsel rakamları ve siyasi olayları değil, o olayların merkezinde yer alan masum sivillerin hikâyelerini de yakından tanıma fırsatı bulmaktadır.

Sırp Cumhuriği Anıt Merkezi Müdürü Denis Bojiç, gerçekleştirilen bu geniş çaplı tanıtım faaliyetinin kurumun küresel düzeydeki en stratejik adımı olduğunu ifade etti. Bojiç yaptığı açıklamada, dünya genelinde Sırp halkının bilim, kültür ve spor gibi alanlara yaptığı büyük katkıların bilindiğini, ancak halkın maruz kaldığı tarihi trajedilerin uluslararası alanda yeterince anlaşılmadığını vurguladı. Anıt Merkezi'nin temel misyonunun, yerel sınırları aşarak sivil halkın çektiği acılar, insan hakları ve tarihi hafızanın korunması konularında evrensel bir diyalog ortamı yaratmak olduğunu belirtti. Bojiç, her milletten ve kökenden mağdurun gerçeği, onuru ve unutulmaması hakka sahip olduğu ilkesinden hareketle, tarihsel belgeler ve tanıklıklar aracılığıyla Sırp kurbanlarına bir ses vermeyi amaçladıklarını dile getirdi. Ayrıca, Sırp Cumhuriyeti hükümeti, ilgili bakanlıklar, ABD'deki temsilcilikler, Sırplar diasporası ve konuya destek veren kişielerin yardımlarıyla bu inisiyatifi dünyanın diğer büyük metropollerinde de sürdürmeyi planladıklarını sözlerine ekledi.

New York'taki kampanya, Sırp Cumhuriği Anıt Merkezi'nin dijital tanıklık veri tabanının ve arşiv materyallerinin uluslararası kamuoyusu ile ilk kez paylaşıldığı tarihi bir platform işlevi de görmektedir. Mayıs ayında tamamlanarak dijital ortama aktarılan bu devasa arşiv, Sırp halkının çektiği acılara dair belgelenmiş gerçeklerin ve otantik tanıklıkların yer aldığı eşsiz bir kaynak olarak dünya çapında tanıtılmaktadır. Kampanyanın özellikle Temmuz ayında başlatılması da son derece sembolik ve anlamlı bir karar olarak öne çıkmaktadır. Zira Temmuz ayı, Sırp Cumhuriği ve Bosna Hersek savaşlarında yaşamını yitiren binlerce Sırp'ın anısına ve özellikle Orta Podrinje ile Biraç bölgelerindeki trajedilere ithaf edilmiş bir anma dönemidir. Tüm bu çabalar, geçmişin yaralarının tarih sayfaları arasında unutulmasını engellemeyi ve Sırp halkının yaşadıkları_acıların küresel tarih bilincinde hak ettiği yerini almasını hedeflemektedir.