Sulak Alanların Kaybının Ekonomik ve Çevresel Bedeli Milyarlarca Doları Buldu

Sulak alanlar, sahip oldukları zengin biyolojik çeşitlilik ve karbon depolama kapasiteleriyle dünya ekosisteminin en kritik unsurlarından biridir. Şiddetli yağışlar sırasında bu alanlar, peyzaj üzerinde doğal süngerler gibi işlev görerek fırtına sularını emer ve akış hızını yavaşlatır. Bu doğal mekanizma, aşağı havzalardaki sel riskini önemli ölçüde azaltırken aynı zamanda yer altı ve yer üstü altyapısını da korur. Ancak iklim değişikliğinin etkilerinin artmasıyla birlikte yaşanan aşırı sel baskınları, sulak alanların bu koruyucu rolünü her geçen gün daha da elzem hale getiriyor. Ne yazık ki bu doğal kalkanlar, hızla devam eden kalkınma ve tarım faaliyetleri nedeniyle giderek daha fazla tehdit altındadır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde 1700'lerden bu yana en az yüzde 40 oranında sulak alan kaybının yaşandığı belirtilmektedir. Bu kayıp, söz konusu ekolojik faydaların büyük bir kısmının yok olmasına neden olmuştur. Sulak alanların yok olması yalnızca yerel bitki ve hayvan türlerini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda insan yerleşimleri için ciddi ekonomik yaptırımlar da doğuruyor. Özellikle kıyı bölgelerinde ve nehir yakınındaki yerleşimlerde bu ekolojik yıkımın maliyeti her geçen gün artmaktadır. Bilim insanları, bu çevresel gerilemenin ekonomik sonuçlarını tam olarak anlamak için kapsamlı araştırmalar yürütmeye devam etmektedir.

Nature Water dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, sulak alanların sağladığı temel hizmetlerden biri olan sel riskini azaltma işlevine net bir fiyat etiketi yapıyor. Çalışmaya göre, 1985 ile 2023 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşanan sulak alan kayıpları, konutlara yönelik sel sigortası tazminat ödemelerini 10 milyar dolardan fazla artırdı. Bu rakam, tüm nehir kaynaklı sel hasarı ödemelerinin yaklaşık yüzde dokuzunu oluşturuyor. Araştırmacılara göre, bu durumun en yüksek maliyete yol açtığı bölgeler Houston, Louisiana'nın güneydoğusu ve Florida'nın kıyı şeritleridir. Bu veriler, doğal ekosistemlerin tahribinin doğrudan cepten çıkan somut paralarla nasıl ilişkilendirilebileceğini çarpıcı bir biçimde ortaya koymaktadır.

Ancak araştırmanın yazarlarından ve Environmental Defense Fund ekonomistlerinden Jesse Gourevitch, açıklanan bu maliyetin aslında çok ciddi bir underestimated, yani alt tahmin olduğunu vurguluyor. Çünkü çalışmanın ana veri kaynağı olan Ulusal Sel Sigortası Programı (NFIP) kapsamında, meydana gelen sel hasarlarının yalnızca yaklaşık yüzde 30'u sigorta kapsamında yer alıyor. Bu durum, sigortasız olarak kalan devasa bir hasar hacminin resmi istatistiklere tam olarak yansımadığı anlamına geliyor. Dolayısıyla, sulak alan kaybının gerçek ekonomik yansımasının ortaya konan rakamların çok ötesinde, devasa boyutlar içerdiği değerlendiriliyor. Gerçek toplam maliyetin, sigortalı ödemelerin çok üzerinde milyarlarca doları bulması son derece muhtemeldir.

Araştırmayı yürüten ekip, bireysel mülkleri spesifik sel hasarlarıyla doğrudan ilişkilendirmek amacıyla NFIP'nin nehir taşkınlarına ilişkin ödeme verilerini kullandı. Bilim insanları daha sonra bu verileri, su toplama havzalarının yukarı kısımlarında yer alan alt havzalardaki sulak alan haritalarıyla birleştirerek belirli bir alanın 1985'ten günümüze nasıl değiştiğini detaylıca takip etti. Ayrıca şiddetli yağış olayları ve yollar veya çatılar gibi suyu geçirmeyen yüzeylerin artması gibi sellerin şiddetini etkileyebilecek çeşitli çevresel ve yapısal faktörleri de hesaba kattılar. Bu kapsamlı metodoloji sayesinde araştırmacılar, doğal habitat kaybının bireyler ve devlet üzerindeki finansal etkilerini yüksek bir doğrulukla haritalandırabilmiştir. NASA'nın Gulf Coast'u gösteren uydu görüntüleri gibi detaylı zaman serilerinin kullanılması da alan çalışmalarına büyük bir bilimsel derinlik kazandırmıştır.