Tacikistan'ın Sogd Bölgesine 35 Milyon Dolarlık Sürme İşleme Tesisi Kurulacak

Tacikistan'ın Sogd bölgesine bağlı Ayni ilçesinde, sürme (antimon) cevherinin işleneceği modern bir tesis kurulması planlanıyor. Hükümet ve Pahndara Mining şirketi arasında imzalanan yatırım anlaşmasına göre projenin toplam maliyeti 35 milyon doları buluyor. Tesisin faaliyete geçmesinin ardından bölgede 400'den fazla sürekli istihdam sağlanması öngörülürken, proje aynı zamanda ülkenin madencilik ve metalurji sanayisine modern bir katma değer sağlayacak. Bu yatırım, ülkenin dış ticaret hacmini artırarak ihracat potansiyelini güçlendirmeyi ve sektöre yenilikçi teknolojilerin getirilmesini hedefliyor. Söz konusu tesis, Pahndara maden sahasındaki mevcut faaliyetlerin bir parçası olarak entegre bir yapı ortaya koyacak.

Pahndara Mining şirketi, Ayni ilçesindeki Pahndara yatağında daha önce başlatılan maden arama ve hazırlık çalışmalarının devamını getiriyor. Temelleri 2025 yılı içinde atılan zenginleştirme tesisi, deniz seviyesinden 3 bin metre yükseklikteki zorlu coğrafi koşullarda inşa ediliyor. Geçtiğimiz dört yıl boyunca 600 hektardan geniş bir alanda jeolojik etütler ve sondaj çalışmaları titizlikle yürütüldü. Mevcut planlamalara göre tesis, yıllık kapasitesi 150 bin tonu aşacak bir cevher işleme gücüne sahip olacak. Üretim hedefleri, yılda 5 bin tona kadar saf sürme metalinin elde edilmesini içeriyor ve tesisin tam kapasiteyle 2027 yılında üretime başlaması öngörülüyor.

Sürme, Tacikistan ekonomisinin en önemli ihracat kalemlerinden birini oluşturarak ülkeye döviz girişi sağlayan stratejik bir emtia konumunda. Resmi istatistiklere göre Tacikistan, 2025 yılında sürme ve mamullerinden 499,9 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Bu rakam, bir önceki yıl olan 2024 ile karşılaştırıldığında neredeyse iki katlık bir artışa işaret ediyor. Ancak mali değerindeki bu artışa rağmen, fiziksel ihracat miktarında 13,7 bin ton seviyesinden 11,5 bin tona doğru bir azalma gözlemlendi. 2026 yılının ilk beş aylık döneminde ise sürme ihracatının tutarı 122,7 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Tacikistan Sanayi ve Yeni Teknolojiler Bakanlığı'nın verilerine göre, ülkenin doğrulanmış sürme rezervleri yaklaşık 600 bin ton civarında. En büyük cevher yoğunlukları, Djidjikrutsk ve Konchocsk maden sahalarında yoğunlaşmış durumda. Bu rezervler, Tacikistan'ı küresel sürme piyasasında önemli bir oyuncu haline getirecek potansiyele sahip. Bakanlık, yürütülen çalışmalarda rezervlerin kesinleştiğini ve madencilik faaliyetlerinin uzun yıllar sürdürülebilir olacağını belirtiyor. Bu yeni tesis, doğal kaynakların işlenerek daha yüksek katma değerli ürünler haline dönüşmesine katkı sağlayacak bir adım olarak görülüyor.

Genel ekonomik bağlam incelendiğinde, bu yatırımın Tacikistan'ın sanayileşme stratejilerindeki yerini netleştirmek mümkün. Hükümetin yabancı yatırımcıları çekmek için verdiği teşvikler ve imzalanan anlaşmalar, madencilik sektörünü canlandırmaya yönelik istikrarlı bir politikanın ürünü. Sürme fiyatlarının uluslararası piyasalardaki dalgalanmalarına rağmen, ülkenin üretim kapasitesini artırması gelir istikrarı için kritik önem taşıyor. Pahndara projesi, sadece bölgesel kalkınmayı değil, aynı zamanda Tacikistan'ın küresel arz zincirindeki konumunu da güçlendirecek. Projede kullanılacak teknolojiler, çevresel standartlara uyum ve verimlilik açısından modern endüstriyel gereklilikleri karşılamayı hedefliyor.