Trump, İran'a rest çekti: Hark Adası'nı ele geçirebilir, köprüleri ve santralleri yok ederiz

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmenin başında basına açıklamalarda bulundu. Trump, ABD güçlerinin salıyı çarşambaya bağlayan gece İran'ın Hark Adası'nın bir bölümünü bombaladığını duyurdu. Açıklamasında, askeri komutanlarına adadaki petrol boru hatlarını ve petrol tesislerini korumaları, ancak geri kalan tüm altyapıyı vurma emri verdiğini belirtti. ABD başkanının bu sözleri, bölgedeki gerilimin boyutunu gözler önüne sererken, İran ile yürütülen hassas diplomasi sürecinin geleceği hakkında da ciddi soru işaretleri oluşturdu.

Hark Adası, İran'ın ana petrol ihraç terminalinin bulunduğu ve ülkenin toplam petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının gerçekleştirildiği stratejik bir konuma sahiptir. Trump'ın petrol altyapısını özellikle korumak istemesinin altında yatan asıl nedenin, olası bir işgal senaryosunda bu rezervlerin ve tesislerin ABD'nin kontrolüne geçmesini sağlamak olduğu ifade ediliyor. Bu durum, daha önce Venezuela'da Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun görevden alınmasının ardından uygulanan ve enerji kaynaklarının el değiştirmesini içeren stratejinin benzer bir modelinin İran için de gündeme alınabileceğine işaret ediyor. Başkan, gece boyunca adaya yönelik operasyonların devam edebileceğini ve potansiyel yeni hava saldırılarının söz konusu olabileceğini de dile getirdi. Bu söylem, küresel enerji piyasalarında İran petrolünün akıbetine dair derin bir endişe yaratarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturma potansiyeli taşıyor.

Bu son tehditler ve askeri eylemler, ABD ve İran arasında geçtiğimiz ay imzalanan ve 60 gün sürecek nihai bir barış anlaşması için müzakerelere kapı açan ateşkes mutabakatının çökmesinin doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıktı. Başkan Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı bölgesinde uluslararası gemilere düzenlediği saldırıların ardından bu mutabakatın artık geçerli olmadığını ve Tahran ile yeni bir görüşme yapmayı reddettiğini açıkladı. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesi, Basra Körfezi'ndeki askeri tansiyonun kritik bir seviyeye tırmanmasına neden oldu. Uluslararası toplum, çatışmanın daha fazla tırmanması halinde küresel ticaretin can damarı olan bu su yolunun kapanabileceği ihtimali üzerine yoğun bir endişe duymaya başladı.

Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmenin başında yeniden sahneye çıkan Trump, İran'ın ulusal altyapısına yönelik yıkıcı tehditlerini daha da somut bir hale getirdi. İran'ın köprülerini, elektrik üretim merkezlerini ve tatlı su ihtiyacını karşılayan deniz suyu arıtma (desalinizasyon) tesislerini tek bir gün içinde yok edebileceklerini sıkça vurguladı. Bu tür bir kapsamlı altyapı saldırısının sadece askeri hedefleri değil, aynı zamanda milyonlarca sivilin temel yaşam koşullarını da doğrudan hedef alacağı aşikar. Ancak başkan, bu yok edici eylemleri gerçekleştirmek istemediğini, fakat koşulların zorlaması durumunda bunu yapmaktan çekinmeyeceklerini sözlerine ekleyerek bir şartlı tehdit algısı oluşturdu.

Tüm bu güç gösterisi ve ağır tehditlere rağmen, ADD Başkanı şimdilik yeni bir askeri operasyonun tetiklenmesini son diplomatik temasların sonucuna bağlı kılacak bir bekleyiş içine girebileceklerini ifade etti. Son dakika görüşmelerinin ve Tahran'ın sonraki adımlarının, çatışmanın tam kapsamlı bir bölgesel savaşa dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyeceği açıkça görülüyor. Öte yandan, bu açıklamaların Ankara'daki NATO Zirvesi'nde ve Ukrayna lideri ile yapılan görüşmenin hemen öncesinde perde arkasında bırakılmayıp doğrudan basına aktarılması, ABD'nin İran'a karşı uyguladığı sert diplomasi ve gücün dünya sahnesinde sergilenme isteğini gözler önüne seriyor. Küresel kamuoyu, Orta Doğu'da yeni ve yıkıcı bir dönemin eşiğinde olunduğu endişesiyle bu gelişmeleri dikkatle takip ediyor.