UC San Diego'nun Kadın Beyin Sağlığı Çalışmalarına 50 Milyon Dolarlık Büyük Destek

Kadınların Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin erkeklerininkine kıyasla neredeyse iki kat daha fazla olduğu uzun zamandır bilinmektedir. Ancak bu çarpıcı farkın altında yatan temel nedenler, bilim insanları tarafından henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Kaliforniya Üniversitesi (UC) San Diego şubesindeki araştırmacılar, bu kritik boşluğu doldurmak amacıyla yeni ve kapsamlı bir çalışma başlattı. Wellcome Leap CARE ve çeşitli kuruluşların öncülüğünde sağlanan ve 50 milyon doları aşan devasa bir yatırım, bu alandaki araştırmaları hızlandıracak. Bu fon, özellikle menopozun ve hormon tedavisinin kadınların demans riski üzerindeki olası etkilerini incelemek ve yapay zeka destekli erken teşhis araçları geliştirmek için kullanılacaktır.

Projenin merkezinde, UCSD Tıp Fakültesi Nörobilimler Profesörü ve Alzheimer Hastalığı Kooperatif Çalışması'nın Direktörü olan Judy Pa bulunmaktadır. Pa, bilim dünyasında menopoz sonrası süreçlerin kadın bilişsel sağlığı üzerindeki etkilerine dair hala çok büyük bir soru işareti bulunduğunu vurguluyor. Kendi liderlik edeceği hormon tedavisi projesi, mevcut devasa veri setlerini kullanarak adeta bir klinik deney simülasyonu oluşturmayı planlıyor. Bu yöntem sayesinde araştırmacılar, menopoz döneminde hormon tedavisine başlayan kadınların uzun vadede sağlıklarını, tedavi almayan benzer özelliklere sahip kadınlarla karşılaştırabilecek. Amacımız, farklı menopoz deneyimleri yaşayan kadınlar için en uygun ve en güvenli tedavi yöntemlerinin hangileri olduğunu netleştirmektir.

Araştırmacılar tarafından alınan bu büyük destek, onlarca yıldır göz ardı edilen ve üzerinde durulmayan kadın sağlığı alanına olan artan ilginin de bir yansımasıdır. Pa, son 25 yıl boyunca menopoz bilimi çevresinde adeta sessizlik hüküm sürdüğünü ve bu konunun ihmal edildiğini dile getiriyor. Bu sessizliğin kökeni, 2002 yılında yayınlanan ve Women’s Health Initiative (Kadın Sağlığı Girişimi) olarak bilinen devasa bir federal araştırmaya dayanıyor. Söz konusu araştırma, menopoz sonrası hormon tedavisi kullanan kadınlarda meme kanseri ve kardiyovasküler sorunların plasebo kullananlara göre daha yüksek görüldüğünü öne sürmüştü. Bu şaşırtıcı bulgular, hormon tedavisinin yaşlı kadınlarda hastalıkları önlediğine dair yıllardır süregelen inançları tamamen yıkarak tıp dünyasında derin bir şok etkisi yarattı.

2002 yılındaki o yayının ardından durum tamamen durma noktasına gelmiş ve tıp dünyasında bir panik baş göstermiştir. Hastalıkların önlenmesi amacıyla yıllarca reçete edilen hormon tedavileri, beklenmedik yan etkileri nedeniyle bir anda korkuyla anılmaya başlanmıştır. Pa'nın da belirttiği üzere, hastalarında meme kanseri riskinin artmasından çekinen doktorlar, klinikler ve sağlık çalışanları hormon tedavisi reçete etmeyi neredeyse tamamen bırakmıştır. Bu ani durum, kadın sağlığı ve hormonlar üzerine yapılacak olan gelecekteki tüm araştırmaları da olumsuz yönde etkilemiş ve alanı yıllarca geriye çekmiştir. Sonuç olarak, kadınların bilişsel çöküşünü etkileyen hormonların incelenmesi süreci büyük bir sekteye uğramıştır.

Bugün ise o günlerden bu yana geçen 20 yılı aşkın sürenin ardından yeni veriler ve daha gelişmiş analitik yöntemler, bilim insanlarına bu konuyu yeniden değerlendirme fırsatı sunuyor. Pa, bu alanda çalışma fırsatı bulduğu için şanslı hissettiğini ve bilim dünyasında menopoz araştırmalarına karşı yeniden bir ilgi uyanışının yaşandığını belirtiyor. Yeni nesil veri analiz teknikleri ve özellikle geliştirilecek olan yapay zeka araçları, Alzheimer hastalığını çok daha erken aşamalarda tespit etme potansiyeli taşıyor. 50 milyon dolarlık bu büyük yatırımın başarısı, sadece kadınların beyin sağlığına dair gizemleri çözmekle kalmayacak, aynı zamanda kişiselleştirilmiş tıp alanında da yeni ufuklar açacaktır.