Uluslararası Ceza Mahkemesi, ABD ve İsralin baskısıyla oylama kurallarını değiştirdi

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM/ICC) icra organı, ABD ve İsrail'i memnun etmeye yönelik bir adım atarak ve kendi iç tüzüklerine apparent bir şekilde aykırı davranarak, başsavcı Karim Khan'ın görevden alınması süreciyle ilgili oylama kurallarını değiştirmiştir. Middle East Eye tarafından aktarılan bilgilere göre, başsavcının olası görevden uzaklaştırılması için daha önce uygulanan iki aşamalı oylama sistemi, tek bir oylamaya indirgenmiştir. Bu kural değişikliği, Khan'ın görevden alınması için gerekli olan oylama eşiğini düşürerek, süreci muhalifler açısından kolaylaştırmaktadır. Alınan karar, Birleşik Krallık merkezli hukuk bürosu Carter Ruck tarafından da şaşkınlıkla karşılanmış ve ICC'den konuya ilişkin resmi bir bildirim almadıklarını açıklamışlardır.

Bu hamlenin arka planında, Başsavcı Karim Khan'ın İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçu çıkarma emri talebinde bulunmasının yattığı belirtilmektedir. Khan, bu talebi nedeniyle ABD ve İsrail tarafından yoğun bir baskı ve lobi faaliyetlerine maruz kalmıştır. Ancak, son zamanlarda bağımsız hukuk uzmanları tarafından yapılan incelemeler ve yürütülen soruşturmalar, Khan'ın herhangi bir suç işlediğine veya görevi ihmaline dair kanıt bulunmadığını sonucuna varmıştır. Bu süreçte hukukçular, Khan'ın tamamen masum olduğunu ve suçlamaların siyasi amaçlı olduğunu defalarca vurgulamışlardır.

Hukuk dünyasında büyük şok etkisi yaratan bu kural değişikliği, özellikle süreç tamamen devam ederken ve kişi belirtilmişken yapılmış olması nedeniyle etik tartışmalara yol açmıştır. Başsavcının avukatları Carter Ruck, bir şahsın davası devam ederken, aleyhine olacak şekilde ve hiçbir bildirimde bulunulmadan oyun kurallarının değiştirilmesinin, temel hukuk ilkeleri ve adil yargılanma hakkı açısından ciddi soru işaretleri oluşturduğunu belirtmiştir. Bu durum, yargı bağımsızlığı ilkesi ile çelişir bir manzara sergilemektedir.

Uzmanlar ve insan hakları savunucuları, ICC bürosunun bu son manevrasının, ABD'nin UCM'ye karşı长期以来 sürdürdüğü muhalif tutum ve İsrail'in korunması çabaları doğrultusunda yapıldığını savunmaktadır. Geçmişte UCM'nin ABD veya müttefiklerine karşı herhangi bir adım atması halinde Washington yönetiminin cezalandırıcı yaptırımlar uygulama tehdidleri bulunmaktadır. Bu nedenle, Mahkemenin yönetim organının, uluslararası baskıların etkisiyle adli ve idari prosedürleri değiştirdiği ve siyasi müdahalelere kapı araladığı değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak, Uluslararası Ceza Mahkemesi içinde yaşanan bu gelişme, uluslararası hukukun üstünlüğü ve adaletin tarafsızlığı ilkeleri açısından endişe verici bir dönüm noktası olarak görülmektedir. Savcı Khan'ın üzerine alınan kararlar, hukuki zeminden ziyade siyasi rüzgarlara göre şekillendirildiği izlenimi vermektedir. Eğer bu kural değişikliği ve yapılan manevralar örtbas edilemezse, uluslararası arenada savaş suçlarıyla mücadele eden en yüksek mahkemenin güvenilirliği ve itibarı onarılmaz zararlar görebilir.