Varlık barışı uygulaması yeniden başladı: Beyanname için son tarih 31 Temmuz

Hükümet tarafından uzun bir aranın ardından tekrar gündeme getirilen varlık barışı uygulaması, yurt dışında bulunan veya Türkiye'de kayıtdışı olan varlıkların yasallaştırılması için önemli bir fırsat sunuyor. Resmi Gazete'de yayımlanan ilgili tebliğlere göre, bu uygulama kapsamında bankada veya finansal kurumlarda bulunan hesaplar ile menkul kıymetler gibi diğer varlıklarını belirten kişiler, beyanname vermeleri suretiyle bu durumları düzeltebileceklerdir. Söz konusu düzenleme, mükelleflere geçmişe yönelik herhangi bir vergi incelemesi ve tarhiyat riski olmadan varlıklarını sisteme dahil etme imkanı tanırken, aynı zamanda ekonomiye kaybedilen gelirlerin kazandırılması hedeflenmektedir.

Yapılan açıklamalara göre başvuru süreci oldukça sade tutulmuş olup, mükelleflerin 31 Temmuz tarihine kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı vergi dairelerine veya elektronik ortam üzerinden beyanname vermeleri gerekmektedir. Bu tarihi kaçırmış veya süre içinde beyanname vermek istemeyen bireyler için herhangi bir ek süre veya uzatma imkanı bulunmadığı belirtilerek, vatandaşların zamanında harekete geçmeleri hususunda resmi uyarılar yapılmıştır. Başvuruda bulunacak olan kişilerin, beyan ettikleri varlıkların kaynağının ne olduğu ve bu varlıkların nerede bulunduğuna dair herhangi bir belge sunma zorunlulukları yoktur, bu da süreci hızlandıran en önemli kolaylıklardan biridir.

Uygulama kapsamında beyan edilen varlıkların değerleri, beyanname verildiği tarihteki itibari değerler üzerinden kabul edilecek ve bu değerler üzerinden %1 oranında vergi kesintisi yapılacaktır. Ödenmesi gereken bu vergi, beyanname verildiği ayın sonuna kadar ödenebileceği gibi, beyanname verilmesini takip eden üç ay içinde de peşin veya taksitli olarak ödeme seçenekleriyle kapatılabilmektedir. Vergi borcu yapılandırma kapsamında taksitlendirme seçeneklerine gidildiğinde ise, mükellefler ödemelerini 6, 9, 12 veya 18 ay vadeye yayarak mali yüklerini daha kolay bir şekilde yönetme fırsatına sahip olacaklardır ve bu durum esnaf ile yatırımcılar için rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır.

Varlık barışı sadece yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetler ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda Türkiye içinde elde edilmiş olmasına rağmen gelir veya kurumlar vergisi yönünden bildirimi yapılmış bulunan varlıkları da kapsamı altına almaktadır. Bu kapsamda, daha önce herhangi bir beyanda bulunulmamış nakit varlıkların, bankadaki hesaplara yatırılarak veya diğer finansal varlıkların resmi kayıtlara geçirilmesi yoluyla yasal zemin elde etmesi mümkündür. Ancak gayrimenkul ve diğer fiziki varlıkların bu beyanname kapsamına dahil edilmesi mümkün değildir, bu husus hükümet yetkilileri tarafından net bir çizgiyle çizilmiştir ve yalnızca finansal varlıklar geçerlidir.

Ekonomistler ve finansal analiz uzmanları, bu düzenlemenin özellikle pandemi süreci ve sonrasındaki ekonomik dalgalanmalarda yurt dışına çıkan sermayenin geri çağrılması ve kayıtdışılığın önlenmesi adında atılmış stratejik bir adım olduğunu yorumlamaktadır. Geçmiş yıllarda benzer uygulamaların Türkiye ekonomisine milyarlarca dolarlık bir giriş sağladığı ve bütçe dengelerine olumlu katkı yaptığı bilinmektedir. Son uygulamada belirlenen 31 Temmuz tarihinin, yaklaşan seçim süreci ve küresel ekonomik belirsizlikler göz önüne alındığında, vatandaşlar ve şirketler için kaçırılmaması gereken kritik bir eşik olduğu ve ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıdığı değerlendirilmektedir.