Yapay Zekaya Karşı Yapay Zeka: Bankacılıkta İşten Çıkarmalar ve Sahtekarlık Savaşı

Standard Chartered Bankası'nın CEO'su Bill Winters'ın, yapay zeka ile değiştirilecek çalışanları "daha düşük değerli insan sermayesi" olarak tanımlaması büyük bir tepki çekti. Bu açıklama, bankanın kâr hedeflerine ulaşmak için ofis çalışanlarının yüzde on beşini işten çıkarma planının bir parçası olarak gündeme geldi. Winters, eski Singapur devlet başkanı da dahil olmak üzere birçok kişiden yoğun eleştiriler aldıktan sonra açıklamalarını geri çekmeye çalıştı. Ancak bu olay, finans sektöründe yapay zeka kullanımının ne kadar hızlı ve acımasız bir şekilde yaygınlaştığının da gözler önüne serdi. Bankacı, sadece yüksek sesle herkesin bildiği ama söylemediği rahatsız edici bir gerçeği dile getirmiş oldu: Zaten yıllardır uyum görevlilerinden verimsiz bilgisayarlar gibi çalışmaları bekleniyordu.

Finansal suçlarla mücadele etmekle görevlendirilen banka çalışanlarının işi, filmlerdeki dedektifler kadar heyecan verici değildir. Aksine, binlerce kişi Varşova veya Bengaluru'daki küçük kübiklerde oturarak otomatik sistemler tarafından şüpheli olarak işaretlenmiş işlemleri kontrol etmek zorundadır. Bu çalışanların temel görevi, işaretlenen işlemlerin yüzde doksan dokuzunun aslında normal olduğunu teyit etmek ve geri kalanını üst yönetime iletmektir. Üst yönetim ise bu iletilen işlemlerin neredeyse tamamının sorun olmadığına karar vererek süreci sonlandırır. Bu son derece yorucu, tekrarlayan ve maliyetli bir süreçtir, ancak suçu durdurma konusunda şaşırtıcı derecede etkisiz olduğu görülmektedir.

Suç ekonomisi, yıllardır atılan tüm cezalar ve yürürlüğe konan yasalara rağmen büyümeye devam etmektedir. Bankaların finansal suçlarla mücadele çabalarının temel amacı aslında suçu önlemek değil, devasa para cezalarından kaçınmaktır. Standard Chartered da geçmişte hem Amerika Birleşik Devletleri'nde hem de Birleşik Krallık'ta yetersiz kontroller nedeniyle büyük cezalara çarptırılmıştı. Bu nedenle bankalar, yapay zekanın düzenleyicileri tatmin edecek şekilde kutucukları işaretleyebileceğinden emin oldukları sürece bu teknolojiye büyük bir hevesle sarılmaktadır. Ancak düzenleyici kuralları yerine getirmeye odaklanan bu kutu işaretleme yaklaşımı, gerçek bir güvenlik sağlamaktan çok uzaktır.

İşin endişe verici boyutu, yapay zekanın halihazırda dolandırıcılık yapma konusunda inanılmaz derecede yetenekli hale gelmiş olmasıdır. Suç çeteleri de tıpkı bankalar gibi arka ofis masraflarını azaltmak istemekte ve yapay zekayı küçük işlemleri otomatik hale getirmek için kullanmaktadır. TRM Labs gibi blockchain analizi firmaları, sosyal medya verilerini kazarak savunmasız bireyleri hedef alan oltalama ve "domuz kesme" adı verilen dolandırıcılıklarda yapay zekanın kullanıldığına dikkat çekmektedir. Yapay zeka destekli botlar, yorulmadan ve hata yapmadan ikna edici diyaloglar sürdürebildiği için dolandırıcılıklar çok daha kolay ölçeklenebilir hale gelmiştir. Geçtiğimiz yıl kripto para dünyasında yapay zeka destekli dolandırıcılık faaliyetlerinde yaklaşık yüzde beş yüz gibi devasa bir artış kaydedilmiştir.

Tüm bu gelişmeler ışığında, banka çalışanlarının yapay zeka ile değiştirilmesi eleştirilmeye devam etmektedir. Temel sorun, bankaların bu personeli işten çıkarmak yerine, onları eğiterek yapay zeka destekli suçlara karşı bir savunma hattı olarak kullanmamasıdır. Temsilciler Meclisi'ndeki yasadışı finans alt komisyonunun başkanı Warren Davidson, durumu tamamen yanlış anlayarak kurumsal şeffaflık mevzuatına saldırılmasını övmüştür. Güvenilir verilerle eğitilmemiş bir yapay zeka modelinin, mevcut bureaucratsik sistemden çok daha faydalı olamayacağı açıktır. Kimin neye sahip olduğunu bilmeyen bir bilgisayarın, finansal suçları tespit etmesi imkansızdır ve bu nedenle sorun teknolojinin kendisinden ziyade verilerin kalitesine odaklanmaktadır.