Yapay Zeka ile İnsan Hücreleri Kopyalanacak: Huayuan Zhiyin On Milyonlarca Yuanlık Tohum Fonu Aldı

Yapay zeka destekli sanal hücre (AIVC) girişimi Huayuan Zhiyin (华源智因), on milyonlarca Yuan seviyesinde önemli bir tohum yatırım turunu başarıyla tamamladı. Bu tur, Shuimu Venture Capital liderliğinde gerçekleştirilirken; şirket, elde edilen fonları temel çok modlu dizileme teknolojilerini geliştirmek için kullanmayı planlıyor. Ayrıca, ekibin genişletilmesi ve Çin'deki en üst düzey hastanelerle (üçüncü basamak hastaneler) iş birliklerinin artırılması da bu finansmanın ana hedefleri arasında yer alıyor. Şirketin kurucu ekibi, deneyimli ilaç endüstrisi profesyonelleri ve hesaplamalı biyoloji araştırmacılarından oluşuyor. Bilim danışma kurullarında ise Shenzhen Ulusal Gen Bankası gibi köklü kurumların uzmanları görev yaparak bilim ve endüstriyi bir araya getiren güçlü bir yapı oluşturuluyor. Şirketin bu ilk tur finansmanındaki başarısı, bir sonraki yatırım turunu başlatma planlarını da hızlandırdı.

Geleneksel yeni ilaç geliştirme süreci, on yıl süren zaman ve on milyar dolarlık devasa bütçeler gerektirmesiyle bilinen son derece zorlu bir alan olarak öne çıkıyor. Bu devasa yatırımın yaklaşık yüzde doksanı, başarısızlık riskinin en yüksek olduğu olduğu insan klinik denemelerine harcanmaktadır. Bununla birlikte, bu klinik denemelerden geçen aday ilaçların yalnızca yüzde onu civarı, tüm aşamaları başarıyla tamamlayarak pazara ulaşabilmektedir. Bu inanılmaz derecede yüksek başarısızlık oranının en temel nedeni, laboratuvar ortamında kullanılan hayvan deneylerinin sonuçları ile insan fizyolojisi arasındaki devasa uçurumdur. Huayuan Zhiyin ekibi, milyonlarca dolarlık klinik denemelere başlamadan önce, ilacın insan vücudundaki etkilerini önceden hesaplamak adına bir çözüm sunuyor.

Huayuan Zhiyin'in CEO'su Runshi Du'ya göre, mevcut yapay zeka destekli ilaç şirketlerinin çoğu yalnızca sürecin en başına, yani potansiyel hastalık hedeflerini bulmaya ve kimyasal bileşikler üretmeye odaklanıyor. Ancak bu durum, sadece ilacı bulmanın ilk adımını hızlandırıyor ve ilacın gerçek bir insan üzerindeki etkinliğini ya da yan etkilerini öngöremiyor. Asıl çözülmesi gereken kritik sorun, geliştirilen bir ilacın insan denemelerine değer olup olmadığının tahmin edilmesidir. Şirket, bu sorunu çözmek için 'Wise-Perturb' adını verdikleri hücre-ilaç etkileşim modelini geliştirerek, özellikle ilaçların insan vücudundaki gerçek etkinliğini tahmin etmeye odaklanıyor. Bu yenilikçi yaklaşım, sektördeki standart yöntemlerin ötesine geçerek ilaç geliştirme süreçlerini kökten değiştirmeyi hedefliyor.

Şirketin geliştirdiği Wise-Perturb modelinin en büyük avantajı, geleneksel yöntemlerin aksine yalnızca tek bir RNA dizilimine dayanmıyor ve gerçek hastaların patolojik özelliklerini hesaba katıyor. İnsan hücreleri yaklaşık yirmi bin protein kodlayan gen içerir ve hücrenin sağlık durumu, hastalıkların ilerleyişi ile ilaca verilen tepkiler bu genlerin karmaşık etkileşimiyle şekillenir. Geleneksel modeller genellikle laboratuvar ortamında üretilmiş ve insanın doğal mikro ortamından yoksun olan hücre hatlarını kullanır, bu da ilaç etkinliği tahminlerinde ciddi sapmalara yol açar. Huayuan Zhiyin ise DNA, RNA ve protein gibi çoklu verileri tek bir hücreden aynı anda analiz edebilen çok modlu bir entegrasyon sistemi kuruyor. Bu sayede şirket, en altta devasa genel veri setlerinden, en üstte nadir bulunan klinik tümör verilerine kadar üç katmanlı güçlü bir veri altyapısı oluşturuyor.

Şirketin teknolojisinin bir diğer çığır açıcı özelliği ise modelin hücreye özgü tasarımı sayesinde farklı hücre tiplerini tanıma yeteneğine sahip olmasıdır. Gerçekte bir ilaç akciğerde faydalı olabilirken, aynı anda karaciğere ciddi zararlar verebilmektedir ve bu model bu farkları anında tespit edebilmektedir. Huayuan Zhiyin, meme kanseri verileriyle eğittiği modelinin, daha önce hiç görmediği over kanseri türlerinde dahi ilaç etkilerini sıfır atışlı (zero-shot) doğru bir şekilde tahmin edebildiğini kanıtlamıştır. Bu kanıtlanmış klinik başarı sayesinde şirket, sektördeki geleneksel 'önce yüksek maliyetle AR-GE yap, sonra müşteri bul' döngüsünden sıyrılıyor. Halihazırda pek çok üst düzey hastane, çok uluslu ilaç şirketi ve biyoteknoloji firmasıyla anlaşmalar yaparak gerçek ücretli projelere imza atan şirket, klinik öncesi değerlendirme ve yeni ilaç hedeflerinin belirlenmesi alanlarında sektörün nabzını tutuyor.