Yeni Bir Büyük Araştırma Daha, Hamilelikte Tylenol Kullanımı ile Otizm Arasında Bağ Bulunmadığını Kanıtladı

ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. ve eski Başkan Donald Trump'ın gündeme getirdiği iddialar, son dönemde halk sağlığı konusunda ciddi bir tartışma yaratmıştır. Kennedy, otizmin kök nedenini Eylül ayına kadar bulma vaadinde bulunurken, Trump da otizmin mutlaka dışsal bir çevresel nedene dayanması gerektiğini öne sürmüştür. Bu temelsiz iddialar, hamile kadınların ağrı kesici olarak Tylenol (parasetamol) kullanmasının otizme neden olduğu şeklindeki asılsız bir söyleme dönüşmüştür. Bu tür açıklamalar, otizm spektrumundaki bireyleri aşağılayıcı olduğu kadar, bilimsel hiçbir temele de dayanmamaktadır. Ne var ki, bu çevresel faktör söylemleri, halk arasında gereksiz bir paniğe ve ilaç kullanımından imtina etme eğilimine yol açmıştır.

Bu iddiaların aksine, hamilelik sırasında Tylenol kullanımı ile otizm arasında herhangi bir nedensel bağlantı olduğuna dair hiçbir bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Buna rağmen, hükümetin bu açıklamalarına aşırı güven duyan bazı kesimler, ağrı kesicileri kullanmaktan kaçınmaya başlamıştır. Hatta Texas Başsavcısı Ken Paxton gibi bazı isimler, Tylenol'ün üreticisi olan Kenvue şirketine aleyhinde açtıkları davalarla ulusal düzeyde gülünç duruma düşmüşlerdir. Açıklamaların ardından çıkan bu kamuoyu baskısı o kadar büyümüştür ki, nihayetinde RFK Jr. bile konuyla ilgili kanıtlanmış bir nedensellik bağının bulunmadığını kabul etmek zorunda kalmıştır. Yine de bilim insanları, yanlış bilgilerin yarattığı bu tahribatı ortadan kaldırmak için kaliteli ve kapsamlı bilimsel araştırmalarına devam etmektedir.

JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan yeni ve kapsamlı bir çalışma, Tylenol ve otizm arasındaki efsaneyi bir kez daha çürütmüştür. Araştırmacılar, bu kapsamlı çalışmada Hong Kong'daki 700.000'den fazla anne ve çocuk çiftinin 2001 ile 2023 yılları arasındaki elektronik sağlık kayıtlarını detaylıca incelemiştir. Söz konusu anne-çocuk çiftlerinin yaklaşık yüzde 43'ünde, çocukların anne karnında asetaminofene (Tylenol'ün etken maddesi) maruz kaldığı tespit edilmiştir. Bilim insanları, doğum öncesi parasetamol kullanımı ile otizm veya DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) arasında kesinlikle hiçbir bağlantı göremediklerini açıklamıştır. Alınan dozun, ilacın kullanıldığı hamilelik döneminin (trimester), kullanım sıklığının veya annenin yaşının bu sonucu değiştirmediği araştırmada net bir şekilde ortaya konmuştur.

Bazı önceki çalışmalarda ve RFK Jr. gibi isimlerin iddialarında sıkça görüldüğü gibi, kardeş eşleştirmeli analiz yöntemi bir kenara bırakılırsa yüzeysel bir korelasyon (bağlantı) elde etmek mümkün olabilmektedir. Ancak araştırmacılar bu sefer bir "negatif kontrol" analizi uygulayarak durumu daha derinlemesine incelemiş ve söz konusu ilişkinin tamamen ortadan kaybolduğunu gözlemlemişlerdir. Negatif kontrol analizinde, bilim insanları annelerin hamilelikten önce veya doğumdan sonra parasetamol kullanıp kullanmamasına göre verileri karşılaştırmıştır. Annenin daha önce ya da sonrasında ilacı alması durumunda da çocuklarda otizm teşhisiyle benzer bir istatistiksel ilişki ortaya çıkmış, ancak araştırmacılar bunu "biyolojik olarak imkânsız" bir senaryo olarak değerlendirmiştir. Bu durum, gözlemlenen bağlantının gerçek bir neden-sonuç ilişkisinden ziyade farklı dış etkenlerden kaynaklandığını kanıtlamaktadır.

Tüm bu bilimsel veriler, korelasyon ile nedensellik arasındaki hayati farkı gözler önüne sermektedir. Araştırmacılar, annenin Tylenol alımı ile çocuğun otizm durumu arasında görülen ilişkinin aslında ailesel, genetik veya çevresel faktörlerin bir sonucu olabileceğini belirtmektedir. Başka bir deyişle, Tylenol kullanımı otizme neden olmamakta; aksine her iki durumu da tetikleyebilecek olan ailesel yatkınlıklar veya çevresel stres faktörleriyle ilişkili olabilmektedir. Trump ve Kennedy'nin inandırmaya çalıştığı aksine, bu istatistiksel ipuçları ilacın suçlu olduğunu değil, yalnızca altta yatan karmaşık bir tabloya işaret ettiğini göstermektedir. Sonuç olarak, sağlıklı kararlar alabilmek ve gereksiz korkulara kapılmamak için yetkili makamların siyasi söylemleri yerine, doğruluğu defalarca test edilmiş bilimsel yöntemlere itibar edilmesi büyük bir önem taşımaktadır.