Yunanistan'da Bölgesel Yönetime Şok İddia: 23,8 Milyon Euro Doğrudan İhale Skandalı

Yunanistan'ın Doğu Makedonya ve Trakya (AMTH) Bölgesi'nde, Vali Topşidis (Top tsidis) yönetimi hakkında çok ciddi şeffaflık suçlamaları gündeme geldi. Bağımsız Birleşik Girişim adlı muhalif siyasi grup tarafından yapılan açıklamada, yönetimin görevde bulunduğu 2,5 yıllık süre zarfında kamu ihalelerini kasıtlı olarak ertelediği iddia ediliyor. Bölge yönetiminin, açık ihale yöntemlerini neredeyse tamamen terk ederek doğrudan ihale yoluna gittiği ve bu durumun devlet bütçesi üzerinde büyük bir yük oluşturduğu ifade ediliyor. Yetkililer, 23,8 milyon avroluk devasa bir bütçenin şeffaf olmayan, kapalı kapılar ardında ve son derece belirsiz prosedürlerle harcandığını öne sürüyor. Tüm bu iddialar, bölgedeki yerel işletmelerin rekabete dahil edilmesi konusundaki endişeleri de artırarak yeni bir siyasi krizin kapısını aralıyor.

Söz konusu muhalif grubun verdiği detaylı rapora göre, bölgedeki doğrudan ihale oranları son yıllarda endişe verici boyutlara ulaşmış durumdadır. 2024 yılında gerçekleştirilen ihalelerin yüzde 87,5'i doğrudan, yani rekabet eden bir süreç olmadan tamamlanırken, bu oran 2025 yılında yüzde 88,9'a yükselmiştir. 2026 yılının ilk altı aylık diliminde ise bu oranların yüzde 90,8 gibi tavan seviyeye ulaştığı belirtilmektedir. Ulusal ortalama yüzde 77 civarında seyretmesine rağmen, Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi'nin bu rakamları katlaması yetkililerin ihmalkar olduğuna dair ciddi şüpheler doğurmaktadır. Bölge yönetiminin her on ihtiyaçtan dokuzunu 'olağanüstü ve acil' gerekçesiyle göstererek standart ihale süreçlerinden kaçırdığı iddia edilmektedir.

Doğrudan ihalelerin yarattığı en büyük maliyet, kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı ve devletin alması gereken indirimlerin kaçınlması olmuştur. Söz konusu 30 aylık dönemde, vergi dâhil 23,8 milyon avroluk devasa bir ödeme doğrudan talepler yoluyla karşılanmıştır. Rekabet ortamının sağlanmaması, devletin tahmini yüzde 40 civarında indirim elde etmesini engellemiştir. Bu durum, bölge bütçesinden en az 7,6 milyon avroluk bir kayba yol açarak, halkın vergileriyle finanse edilen hizmetlerin niteliksiz kalmasına neden olmuştur. Bu kayıp tutarın, bölgenin yıllardır çözüm bekleyen altyapı, sağlık ve yol güvenliği gibi çok daha kritik sorunlarına ayrılabileceği belirtilmektedir.

Yönetimin harcama önceliklerinin çarpıtıldığı ve kaynakların yüzeysel ihtiyaçlara aktarıldığı da suçlamalar arasında yer alıyor. Iddialara göre, bölge yönetimi catering, etkinlikler ve PR gibi vitrin projelerine 6,94 milyon avro harcama yaparken, yol güvenliği ve temel altyapı çalışmalarına yalnızca 6,37 milyon avro ayırmıştır. Ayrıca, ihalelerin küçük parçalara bölünerek (kısım kısım verilmesi) yasadışı veya etik olmayan yollarla açık ihalelerden kaçınıldığı, bu durumun Sayıştay tarafından da ciddi uyarılara konu olduğu ifade edilmektedir. Yerel ekonomiyi canlandırmak yerine, işlerin belirli ve dar bir çevreye, yandaş müteahhitlere peşkeş çekildiği iddia edilmektedir. Yetkililer, kamu ihalelerinin aslında sadece yüzde 20'sinin gerçekten acil ihtiyaçlardan oluştuğunu, geri kalanının tamamen plansızlık sonucu ortaya çıktığını savunmaktadır.

Bağımsız Birleşik Girişim partisi, iktidara geldikleri takdirde bölgedeki bu pervasız ve şeffaftan uzak mali tabloyu kökten değiştireceklerini vaat ediyor. Açıkladıkları eylem planı kapsamında, catering ve bakım gibi düzenli ihtiyaçlar için yıllık birleşik ve açık ihalelerin zorunlu hale getirileceği belirtiliyor. Tüm ihale niyetlerinin önceden kamuoyu ile paylaşılacağı dijital bir platform oluşturularak, yerel işletmelerin eşit şartlarda yarışabilmesi için bir şeffaflık atmosferi yaratılması amaçlanıyor. Ayrıca, dışarıdan yüksek ücretlerle danışmanlar tutulması uygulamasına son verilerek, bürokratik kadroların profesyonelleştirilmesi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor. Toplumun refahını doğrudan etkileyen yol güvenliği, sel önleme ve sağlık gibi alanlara bölge kaynaklarının en az yüzde 70'inin aktarılması hedeflenmektedir.