ABD basını: İsrail'in İranlı yetkilileri öldürme planından endişe edildi

Amerikan basınında yer alan son iddialara göre, Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, İsrail'in İranlı üst düzey yetkililere yönelik olası bir suikast girişimi planladığından derin endişe duymuştu. Söz konusu endişeler, özellikle İran Devrim Muhafızları'nda general olan İsmail Kaani ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf gibi isimlerin hedef alınabileceği istihbaratı üzerine yoğunlaşmıştı. Washington'daki yetkililer, böylesi bir eylemin sadece İsrail-İran gerilimini değil, tüm Ortadoğu'daki jeopolitik dengeleri sarsacak riskler taşıdığını değerlendirerek İsrail'i uyarıda bulunmuştu. Bu durum, ABD'nin müttefiki İsrail ile yaşanan istihbarat paylaşımı ve stratejik uyum açısından nadir görülen bir kırılmaya işaret ediyordu.

Mevcut iddiaların odak noktası, İsrail tarafından uzun süredir hedef olarak görülen ve İran'ın dış operasyonlarından sorumlu tutulan Kaani ile Galibaf'ın hayati önem taşıyor olması. Kaani, öncesinde suikast sonucu öldürülen Süleymani'nin yerine geçmiş olup, bölgedeki İran yanlısı güçlerin koordinasyonundan sorumlu en yetkili isim olarak kabul ediliyor. General Kaani'nin potansiyel bir operasyonla ortadan kaldırılması, İsrail için büyük bir zafer olarak algılanabilirken, İran'ın doğrudan ve sınırları aşan bir misilleme yapmasına yol açabilecek en hassas tetikleyici olarak görülüyordu. Aynı şekilde Meclis Başkanı Galibaf'ın hedef alınması, İran'ın siyasi liderliğine yönelik pervasız bir saldırı sayılarak rejimin meşruiyetine karşı topyekün bir restleşme başlatabilecek bir durumdu.

Amerika Birleşik Devletleri'nin bu tür bir operasyona karşı çıkmasının temel sebebi, bölgede contrôle edilemez bir savaşın riskini artırmasıydı. ABD'li yetkililer, İran'ın böyle bir provokasyona karşılık verirken sadece İsrail'i değil, bölgede bulunan ABD askeri üslerini ve personelini de hedef alabileceği senaryolar üzerinde duruyordu. Beyaz Saray ve Pentagon, seçim süreci ve iç politik gerginliklerle boğuşulan bir dönemde, ABD topraklarının veya çıkarlarının doğrudan hedef haline gelmesine yol açacak bir tırmanışa şimdiden izin verilmemesi gerektiği görüşündeydi. Bu nedenle Dışişleri Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi düzeyinde İsrail makamlarıyla temaslar sürdürülerek bölgede gerilimin düşürülmesi çağrısı yapıldı.

Söz konusu raporlar, ABD ve İsrail arasındaki ittifakta zaman zaman ortaya çıkan stratejik derinlik farklarını gözler önüne seriyor. İsrail yönetimi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel aktiviteleri karşısında tehditleri kaynağında bastırma (keseleme) doktrinine sıkı sıkıya bağlıyken; ABD, müttefikini korumakla berabaner geniş çaplı bir bölgesel savaşın önlenmesini ve küresel ekonomik istikrarın korunmasını öncelikli hedef olarak görüyor. Bu anlayış farkı, İsrail'in tek başına hareket etme potansiyeli ve bu durumun ABD'nin Ortadoğu stratejilerini zedeleyebilecek olası sonuçları bakımından Washington'da ciddi bir hayal kırıklığı yaratmıştı. İstihbarat raporlarının medyaya sızması, bu gizli endişelerin şimdi diplomatik arenanın ötesinde kamuoyu nezdinde de tartışılmasına neden oldu.

Sonuç olarak, suikast endişeleri İsrail-İran savaşının tehlikeli bir yeni aşamaya evrilebileceğine dair somut bir uyarı niteliği taşıyor. Olası bir suikastın uluslararası hukukun ihlali olmasının yanı sıra, sadece askeri değil diplomatik ve ekonomik açıdan da geri dönüşü zor olan bir süreci tetikleyebileceği belirtiliyor. ABD'nin bu hassas dengede caydırıcı rol oynamaya çalıştığı, İsrail ise kendi güvenlik kaygılarını öncelediği bu denklemde, Ortadoğu'daki barış umutları ve tansiyon giderek daha kırılgan bir hale geliyor. Gelecekteki gelişmeler, Washington'un Tel Aviv üzerindeki nüfuzunu ne kadar koruyabildiğini ve İsrail'in güvenlik stratejilerinin ABD yönetimiyle ne kadar uyumlu olacağını gösterecek.