ABD İran'a Yoğun Hava Saldırıları Düzenledi; Tahran Hormüz ve Mandeb'i Kapatmakla Tehdit Ediyor

Amerika Birleşik Devletleri, Çarşamba günü İran sınırları içerisindeki hedeflere yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası gerçekleştirildiğini resmen açıkladı. Bu askeri eylem, iki ülke arasındaki gerilimin bir kez daha tırmanmasına neden olurken, tırmanışın temelinde yakın zamanda varılan bir diplomatik mutabakatın çökmesi yatıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın arabuluculuğunda geçtiğimiz ay imzalanan mutabakat muhtırasının artık geçerli olmadığını açıklamasının hemen ardından bu saldırılar emrini verdi. Amerikan Merkez Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırıların İran'ın deniz ticaretine yönelik tehditlerini azaltmayı amaçladığı belirtildi. Gelişmeler, uluslararası toplumda büyük bir endişe ve paniğe yol açarak küresel güç dengelerini derinden sarsma potansiyeli taşıyor.

Amerikan askeri yetkilileri, düzenlenen hava saldırılarının gerekçesini detaylı bir şekilde açıkladı. ABD Merkez Komutanlığı, İran'ın Hurmuz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin serbest dolaşımına yönelik oluşturduğu tehditleri bertaraf etmeyi ana hedef olarak belirledi. Washington yönetimi, son dönemde bu hayati su yolunda ticaret gemilerine ve sivil mürettebata yönelik düzenlenen saldırıların sorumluluğunu doğrudan Tahran'ın üzerine attı. İran'ın ticari gemilere yönelik dron ve füze saldırılarının artması, Amerikan yönetiminin askeri müdahale kararı almasında belirleyici unsur oldu. Başkan Trump, İran'ın saldırı girişimlerinin devam etmesi halinde Amerikan askeri operasyonlarının daha da genişletebileceği uyarısında bulundu. Bu durum, bölgede çok daha kapsamlı ve yıkıcı bir çatışmanın kapısının aralanmış olabileceğine işaret ediyor.

Saldırıların ardından İran'ın güney bölgelerinde yer alan stratejik liman şehirleri büyük bir yıkım ve şok yaşadı. Bölgesel kaynaklardan elde edilen bilgilere göre, Bender Abbas, Çabahar ile Kenaruk şehirlerinde şiddetli patlama sesleri duyulduğu rapor edildi. Hurmuz Boğazı'nın hemen kıyısında stratejik bir konuma sahip olan Bender Abbas şehrinde meydana gelen patlamaların özellikle yoğun olduğu bildirildi. Bu şehirler, İran'ın deniz ticareti ve askeri lojistiği için kritik bir merkez konumunda bulunduğundan, saldırıların hedefi olması bölgesel ekonomi açısından ağır bir darbe anlamına geliyor. Patlamalar, hem bölge halkında büyük bir korku ve teröre sebep oldu hem de İran'ın askeri altyapısında ciddi hasarlar meydana gelmiş olabileceğini gündeme getirdi. Sivil ve askeri kayıpların boyutu şu an için tam olarak netleşmemiş durumda olsa da, durumun ağırlığı ortadadır.

İran tarafı ise Amerikan saldırılarına karşı son derece sert ve tavizsiz bir tepki sergileyerek misilleme yapılacağını duyurdu. İran medyası, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberlerde, Tahran'ın yeni bir Amerikan saldırısına çok güçlü bir şekilde karşılık vereceğini vurguladı. Üst düzey İran yetkilileri, ülkelerine yönelik bir saldırı olması halinde dünya petrol ticaretinin kalbi olan Hurmuz Boğazı'nı tamamen kapatma seçeneğini masaya yatırdıklarını açıkça ifade etti. İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politik Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezaei, ülkelerine yönelik herhangi bir yeni saldırının «güç ve kararlılıkla» cevapsız bırakılmayacağını dile getirdi. Rezaei ayrıca, sürekli artan Amerikan saldırganlığının İran'ı nükleer politikalarını yeniden değerlendirmeye itebileceği konusunda ciddi bir uyarıda bulundu. İranlı yetkililer, sahaya sürmedikleri yeni askeri stratejilere ve güncellenmiş hedef listelerine sahip olduklarını belirterek hazır olduklarını ilan ettiler.

Tahran yönetiminden yükselen tehditlerin kapsamı yalnızca bölgesel deniz yollarıyla sınırlı kalmayıp küresel güvenliği doğrudan ilgilendiren bir boyuta ulaştı. İranlı yetkililer, olası bir misilleme senaryosu kapsamında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan (NPT) çekilme seçeneğinin bile tartışıldığını ortaya koydu. Ayrıca Hurmuz Boğazı'nın yanı sıra Kızıldeniz'deki kritik Babülmendeb Boğazı'nın da kapatılabileceği tehdidi, uluslararası deniz ticareti için kabullenilemez bir senaryo olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, geçtiğimiz ay iki ülke arasında krızı çözen mutabakatın mimarı olan Pakistan, yaşanan bu son tırmanış karşısında derin bir endişe duyduğunu dile getirdi. İslamabad, tarafları bu ateşkes ve mutabakat metnine sadık kalmaya ve diplomatik diyalogu yeniden tesis etmeye çağırarak savaşı durdurmaya çalıştı. Bu gelişmeler ışığında, küresel enerji piyasaları ve uluslararası tedarik zincirleri, Ortadoğu'da çıkabilecek tam kapsamlı bir savaşın eşiğinde olduğunun gayet farkındadır.