ADB Başkan Yardımcısı: Kazakistan, Yatırımcıların Fırsat Haritasını Yeniden Çizmesiyle Kazançlı Çıkabilir

Asya Kalkınma Bankası (ADB) Başkan Yardımcısı Fatima Yasmin, küresel belirsizliklerin uluslararası yatırımları durdurmadığını, aksine sermayenin yön değiştirmesine neden olduğunu ifade etti. Yasmin, küresel yatırımcıların daha seçici davranmaya başladığını, ancak güvenilirlik, bağlantı ve uzun vadeli büyüme fırsatları sunabilen ülkelere yönelmeye devam ettiklerini vurguladı. Bu yeni dönemde sermaye, yeni ticaret rotaları, enerji ve gıda güvenliği ile dijital altyapı arayışında olan yatırımcılar için cazip merkezler yaratıyor. Orta Asya bölgesi, bu yeni küresel önceliklerin tam merkezinde yer alması sebebiyle büyük bir dikkat çekiyor. Bu bağlamda Kazakistan'ın, değişen fırsatlar haritasından en yüksek faydayı sağlayabilecek konumda olduğu belirtiliyor.

Kazakistan'ın bölgesel bir yatırım merkezi olma potansiyeline dair detayları paylaşan Yasmin, ülkenin sahip olduğu geniş ölçek ve güçlü kurumsal kapasiteye dikkat çekti. Ülkenin, 2024 yılında Orta Asya'da biriken toplam doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık yüzde 70'ini tek başına oluşturması, bölgesel liderliğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Şirketlerin küresel tedarik zincirlerini yeniden değerlendirmesi ve alternatif ticaret yolları arayışına girmesi, Kazakistan'ın jeostratejik konumunu her geçen gün daha da değerli hale getiriyor. Ancak bu potansiyelin tam anlamıyla harekete geçirilebilmesi için ülkenin更高 katma değerli üretim, lojistik ve teknoloji odaklı sektörlere diversifiye olması gerekiyor. Öngörülebilir kurallar, şeffaf kamu ihaleleri ve nitelikli insan sermayesi, ülkenin güvenilir bir ticaret ve üretim üssü olmasını sağlayacak en kritik unsurlar olarak ön plana çıkıyor.

Söz konusu diversifikasyon ve ekonomik dönüşüm hedefleri, Kazakistan ile Asya Kalkınma Bankası arasındaki işbirliğinin daha da derinleştirilmesi için geniş bir zemin oluşturuyor. Banka, ülkeyi daha rekabetçi, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir ekonomiye dönüştürme çabalarında aktif bir rol üstlenmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, geçtiğimiz mart ayında ADB Başkanı Masato Kanda'nın Kazakistan ziyareti sırasında ülkede gerçekleştirilecek kalkınma projeleri için 5,4 milyar dolara varan yatırım programı imzalandı. Söz konusu finansman paketinin 2026 ile 2029 yılları arasında ülkenin stratejik önceliklerini desteklemesi planlanıyor. Bu adım, uluslararası finansal kurumların Kazakistan ekonomisine olan güveninin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Bölgesel işbirliği ve entegrasyonun güçlendirilmesinin Kazakistan için taşıdığı hayati öneme de değinen Yasmin, ülkenin Asya ile Avrupa arasında bir köprü olma potansiyelini masaya getirdi. Bu doğrultuda, Hazar Geçişli Uluslararası Ulaştırma Rotası ve CAREC koridorları gibi kritik ulaşım ağlarının geliştirilmesine özel bir dikkat çekilmesi gerektiği belirtiliyor. Sınır yönetimlerinin iyileştirilmesi ve multimodal bağlantıların artırılması da bölgenin küresel tedarik zincirlerindeki ağırlığını artıracak temel adımlar arasında yer alıyor. Ülkenin aynı zamanda kamu-özel ortaklıklarını güçlendirerek ve yerel para birimi cinsinden finansman sağlayarak özel sektörün gelişimini desteklemesi gerektiği vurgulanıyor. Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için sunulacak mikrofinansman destekleri ile sermaye piyasalarının derinleştirilmesi de ekonominin lokomotifi olacak özel sektörün büyümesine katkı sağlayacak.

Geleceğe yönelik stratejik adımların sadece fiziki altyapıyla sınırlı kalmayacağını dile getiren Yasmin, yapay zeka ve dijital altyapı yatırımlarının yeni fırsat kapıları aralayacağını sözlerine ekledi. Kritik minerallerin üretim değer zincirlerine entegrasyonu da ülkenin teknolojik dönüşümünde önemli bir rol oynayacak bir diğer alan olarak öne çıkıyor. Asya Kalkınma Bankası'nın bu süreçteki rolünün yalnızca finansman sağlamakla kalmayıp aynı zamanda politika danışmanlığı sunmak olduğunu ifade eden Yasmin, bilgi paylaşımının öneminin altını çizdi. Ayrıca, afetlere karşı dayanıklılığın artırılması ve kaliteli sağlık ile eğitim hizmetleriyle insan sermayesinin geliştirilmesi, sürdürülebilir bir ekonomik kalkınma hedefinin ayrılmaz parçaları olarak görülüyor. Banka, kamu ve özel sektör ortaklarını yatırıma uygun reformlar etrafında bir araya getirerek ülkenin refah seviyesini kalıcı olarak yükseltmeyi amaçlıyor.