Apple'ın kara listedeki Çinli çip üreticisinden alım için Trump yönetiminden izin aradığı iddia edildi

Apple'ın, ABD Savunma Bakanlığı'nın kara listesinde yer alan Çinli ChangXin Memory Technologies (CXMT) şirketinden bellek çipi satın alabilmek için Trump yönetiminden izin aradığı öne sürüldü. Financial Times'ın ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberine göre teknoloji devi, Beyaz Saray nezdinde lobi faaliyetleri yürütüyor. Şirketin bu girişiminin temel nedeni, yapay zeka veri merkezlerinin hızla büyümesiyle birlikte bellek ve depolama çipi maliyetlerinde yaşanan ani ve sert yükseliştir. Artan bu maliyetler, özellikle iPhone üreticisi olan Apple üzerinde büyük bir finansal baskı oluşturmaya başlamıştır. Söz konusu izin arayışı, küresel teknoloji devlerinin artan üretim giderleri ile ulusal güvenlik kısıtlamaları arasında sıkıştığı büyük ikilemi gözler önüne sermektedir.

Haber detaylarına göre Apple, bir aydan daha uzun bir süre önce konuyu çözmek adına ABD Ticaret Bakanlığı'na resmi bir başvuru yaptı. Şirketin bununla sınırlı kalmayıp Washington'daki diğer yönetim yetkilileri ve çeşitli müttefikleri ile de doğrudan temas kurduğu belirtiliyor. Bu görüşmelerin ana hedefi, CXMT'den çip tedarik edebilmek için gerekli yasal izinleri ve özel lisansları güvence altına almaktır. Ancak şu ana kadar başvurunun net bir sonucuna dair herhangi bir bilgi paylaşılmadı. Ayrıca yönetimden olumlu ya da olumsuz herhangi bir resmi yanıt alınıp alınmadığı da henüz bilinmiyor. Sürecin gizli yürütülmesi, anlaşmanın hassasiyetini ve olası siyasi geri tepmeleri önleme çabasını gözler önüne seriyor.

ChangXin Memory Technologies, şu an itibarıyla Çin'in en büyük bellek çipi üreticisi olarak kabul edilmektedir. Şirket, daha önceki dönemde Biden yönetimi tarafından "Çinli askeri şirket" olarak sınıflandırılarak yüksek seviyede bir güvenlik riski olarak işaretlenmiştir. Geçtiğimiz yıl ise CXMT'nin, bakanlıklar arası bir kurul tarafından ABD Ticaret Bakanlığı'nın meşhur 'Varlık Listesi'ne (Entity List) eklenmek üzere onaylanan şirketler arasında yer aldığı öğrenildi. Bu kısıtlama listesinde bulunan herhangi bir kuruluşa lisans olmadan ürün, yazılım veya herhangi bir teknoloji gönderilmesi ABD yasaları tarafından kesinlikle yasaktır. Ayrıca mevcut siyasi atmosferde, söz konusu lisans başvurularının büyük olasılıkla reddedileceği uzmanlar tarafından sıkça dile getirilmektedir.

Öte yandan Apple, perşembe günü yaptığı bir açıklamayla popüler ürünleri olan iPad ve MacBook'un fiyatlarına belirgin bir zam yaptığını duyurdu. Şirket, yapay zeka odaklı devasa veri merkezi altyapılarının yol açtığı inanılmaz talep artışı nedeniyle bellek ve depolama çipi maliyetlerinin artık kendi içinde karşılanamayacağını müşterilerine sert bir dille ifade etti. Bu fiyat artışı kararı, teknoloji devinin tedarik zincirindeki maliyet artışlarını tüketiciye yansıtmaktan başka çaresi kalmadığını gösteren net bir işarettir. CXMT gibi kara listeli bir üreticiye yönelme çabasının altında yatan asıl motivasyonun, yükselen bu üretim giderlerini hafifletmek ve kâr marjlarını korumak olduğu değerlendiriliyor. Şirket, maliyet baskısını hafifletmek için yasal sınırları zorlayan alternatif tedarik yolları arayışına girmiş durumdadır.

Gelişmelerin ardından Apple'dan, konuya ilişkin olarak herhangi bir resmi açıklama veya doğrulama henüz gelmedi. Reuters'ın haberine göre Beyaz Saray, Apple ve CXMT yetkilileri de sivil toplum kuruluşlarının ve basın mensuplarının yorum taleplerine derhal cevap vermekten kaçındı. Bu nedenle, Apple'ın kara listedeki Çinli dev üreticiden tedarik sağlamak için izin aradığı iddiası, şu an için yalnızca Financial Times'ın gizli kaynaklarına dayanan bir iddia olarak öne çıkıyor. Ancak haberin yankı bulması, ABD-Çin teknoloji savaşları bağlamında büyük şirketlerin yaşadığı tedarik krizinin boyutunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde, teknoloji devlerinin bu tür kısıtlamaları aşmak için bulabileceği yeni stratejiler küresel pazarlar tarafından yakından takip edilecektir.