Avrupa Komisyonu'ndan Meta'ya Bağımlılık Yapacak Tasarım Uyarısı

Avrupa Komisyonu, yaptığı ön soruşturma sonucunda Meta şirketinin (Facebook ve Instagram'ın sahibi) Avrupa Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiği sonucuna vardı. Komisyon, söz konusu sosyal medya platformlarının kullanıcıların bağımlılık yapmasına neden olabilecek tasarım öğeleri kullandığını tespit etti. Bu kapsamda, şirketin ilgili yasanın gerekliliklerine uyması için uyarıldığı ve ciddi değişiklikler yapması istendiği bildirildi. Aksi takdirde şirketin devasa yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Konuya ilişkin detaylar ilk olarak BBC News tarafından kamuoyu ile paylaşıldı.

Komisyonun eleştirdiği başlıca özellikler arasında videoların otomatik olarak oynatılması, sonuz bir akış sunan kaydırma özelliği ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri yer alıyor. Avrupa Komisyonu'na göre bu sonsuz içerik akışı, kullanıcıların beynini adeta otomatik bir pilota bağlayarak sağlıksız alışkanlıkların oluşmasına zemin hazırlıyor. Özellikle çocukların ve ergenlik çağındaki gençlerin bu tür tasarım dinamiklerinden olumsuz etkilendiği vurgulanıyor. Yetkililer, Meta'nın bu tasarım unsurlarının yaratabileceği psikolojik ve davranışsal riskleri yeterince değerlendiremediğini savunuyor. Şirketin, özellikle çocukların platformlarda geçirdiği süreyi denetleme konusunda yeterli önlemler almadığı ifade ediliyor.

Avrupa Komisyonu, Meta'yı her iki sosyal ağın da tasarımında köklü değişiklikler yapmaya çağırdı. Komisyon'un tespitlerinin kesinleşmesi halinde Meta'nın çok ciddi bir finansal yaptırımla karşılaşacağı netleşti. İlgili yasa kapsamında şirketin yıllık toplam cirosunun yüzde altısına varan oranda bir ceza ödemek zorunda kalabileceği açıklandı. Euronews'in aktardığı hesaplamalara göre bu oran, firmanın 2025 yılındaki gelir verileri baz alındığında yaklaşık 11 milyar avroya tekabül ediyor. Bu durum, teknoloji devleri için Avrupa pazarında uyum maliyetlerinin ne kadar yüksek olabileceğini gözler önüne seriyor.

BBC News'e konuşan bir Meta sözcüsü, konuya ilişkin olarak şirketin işbirliğine açık olduğunu dile getirdi. Sözcü, gençlerin internette güvenli ve olumlu deneyimler yaşamalarını sağlama konusunda Avrupa Komisyonu'nun hedeflerini paylaştıklarını belirtti. Ayrıca, komisyon ile sürdürülen diyalogların yapıcı bir şekilde devam ettiğini ve gerektiğinde adımların atılacağını ifade etti. Şirketin, soruşturma süreci tamamlanana kadar kendisini savunmak için ek kanıtlar ve veriler sunabileceği de biliniyor. Ancak bağımsız teknoloji ve sağlık uzmanları, şirketin bu söylemlerin ötesinde somut ve şeffaf adımlar atması gerektiğini savunuyor.

Öte yandan bu gelişme, Avrupa Birliği genelinde sosyal medya kullanımına yönelik yeni ve kapsamlı düzenlemelerin habercisi olarak yorumlanıyor. Euractiv'in elde ettiği bilgilere göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Eylül ayında çocukların sosyal medya kullanımını yasaklama planlarını ilan etmeyi düşünüyor. Henüz bu yasak için gerekli hukuki altyapının tam olarak oluşturulmamış olması ve yaş sınırının nasıl belirleneceği konusu büyük bir belirsizlik oluşturuyor. Buna paralel olarak, dünyada bu alanda öncü bir adım atan Avustralya'nın 2024 yılında 16 yaşın altındaki çocuklar için getirdiği yasak dikkat çekiyor. Benzer kısıtlamaları İngiltere'nin de yakında yasalaştırmayı planladığı biliniyor.