Bangladesh'te Eski Başyargıç Khairul Haq Tutuklandı, Serbest Kalması Geçici Olarak Durdu

Bangladesh'in eski Başyargıcı A.B.M. Khairul Haq, Banani polis karakolunda açılan bir davada tutuklanarak gözaltına alındı.öldürme girişimi ve patlayıcı maddeler yasası kapsamındaki suçlamalarla ilgili olarak mahkeme tutuklama emri verdi. Çarşamba günü hapishaneden sanal olarak mahkemeye çıkarılan Haq'ün duruşması tamamlandıktan sonra Dhaka Metropolitan Sulh Hakimi Arifur Rahman bu kararı aldı. Bu gelişme, ülkenin üst düzey yargıçlarının da benzer yargılamalara tabi tutulduğunu göstermesi açısından büyük bir yankı uyandırdı. Savunma ekibinin ilerleyen süreçte tahliye ve serbest bırakılma taleplerini yenilenmek üzere yoğun bir hukuki mücadeleye hazırlanıyor.

Bu son tutuklama kararıyla birlikte, eski başyargıç Haq'ün toplamda dokuz farklı davadan tutuklanmış olduğu resmiyet kazandı. Dokuz davanın sekizinde daha önce kelepçelenmesine rağmen temyiz mahkemesi ve üst düzey yasal merciler tarafından adli kontrol şartlarıyla serbest bırakılmasına karar verilmişti. Ancak en yeni açılan ve gözaltına alındığı bu dava, mevcut hukuki süreçteki tüm tahliye fırsatlarını geçici olarak askıya aldı. Mahkeme sürecinin uzun ve karmaşık olması nedeniyle Haq'ün kısa süre içerisinde hapishaneden çıkma ihtimali şu an için oldukça düşük görünmektedir. Bu durum, hem kamuoyunda hem de hukuk çevrelerinde yeni tartışma konuları yaratması bekleniyor.

Dhaka Metropolitan Polisi (DMP) Savcılık Dairesi'nde görevli Baş Müfettiş Moktar Hossain tarafından yapılan açıklamada, tutuklama kararının ardından sanık tarafının derhal bir tahliye (kefalet) başvurusunda bulunduğu ifade edildi. İlgili başvuru üzerine mahkeme, kefalet talebini görüşmek üzere öğleden sonra yeni bir duruşma günü belirledi. Bu yeni duruşma sonucunda verilecek karar, eski başyargıcın kaderini belirleyecek en kritik unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Savunma avukatları, müvekkillerinin yaşı ve üst düzeydeki eski kamu görevlisi statüsü gibi gerekçelerle adli kontrol taleplerini sürdürmeyi planlıyor. Ancak mahkemenin bu istekleri kabul edip etmeyeceği, sunulacak delillerin gücüne ve tanık beyanlarına bağlı olarak şekillenecek.

Eski başyargıcın tutuklandığı bu son davanın geçmişi, 4 Ağustos 2024 tarihinde gerçekleşen ve ülkede geniş çaplı protestolara sahne olan Temmuz Hareketi'ne dayanıyor. Mahkeme kayıtlarına göre, o dönemde protestocuların Mahakhali Köprüsü yakınında toplandığı ve Shahbagh bölgesine doğru ilerlemeye çalıştıkları bir sırada olaylar çıktı. Göstericilere yönelik olarak ciddi bir saldırı düzenlendiği, silahla ateş açıldığı, kokteyl molotof ve el bombalarının kullanıldığı iddia ediliyor. Bu şiddetli çatışmalar sırasında Ujjal Mia da dahil olmak üzere en az 25 ila 30 kişinin çeşitli derecelerde yaralandığı bildirildi. Yaşanan bu traşmatik olayların ardından Ujjal Mia, Banani polis karakoluna bizzat başvurarak şikayetçi oldu ve söz konusu suçlamaların yer aldığı resmi bir dava açtı.

Khairul Haq'ün yasal sorunları sadece bu tek olayla sınırlı kalmıyor; eski başyargıcın geçtiğimiz aylarda farklı suçlamalarla defalarca gözaltına alındığı biliniyor. Geçen yılın Temmuz ayında Dhanmondi'deki evinden alınarak Dhaka Metropolitan Polisi İstihbarat Dairesi tarafından tutuklanan Haq, o dönemde Jatrabari'de bir protestocunun ölümüyle ilgili olarak da cezaevine gönderilmişti. Ayrıca Narayanganj'ın Fatullah ve liman polis karakollarında açılan iki dava ile Shahbagh polis karakolundaki bir davada da adı geçti. Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu'nun (ACC) açtığı davalar da eski başyargıcın üzerindeki hukuki yükü giderek artıran unsurlar arasında yer alıyor. Toplam davaların birçoğunda yüksek mahkeme tarafından verilen kefalet kararları onaylanmış olsa da, bu yeni suçlamalar sürekli yeni yasal engellerin ortaya çıkmasına neden oluyor.