Trump Ankara'dan İran'a Saldırı Emri Verdi: 'Ateşkes Bitti'

ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi kapsamında bulunduğu sırada, ABD ordusunun İran'a yönelik kapsamlı bir askeri saldırı başlattığı bildirildi. Saldırılar, Trump'ın zirve kapsamında düzenlenen akşam yemeğinin ardından kaldığı otele dönmesinin hemen sonrasında gerçekleşti. ABD ordusu tarafından yapılan açıklamada, İran'a ait 80'den fazla hedefin vurulduğu duyuruldu. Saldırıda hava savunma sistemleri, komuta kontrol ağları ve kıyı radar noktalarının imha edildiği belirtiliyor. Bu gelişme, iki ülke arasındaki son dönemdeki en ciddi askeri tırmanış olarak kayıtlara geçti.

Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile birlikte Ankara'da kameralar karşısına geçerek İran ile varılan ateşkesin resmen bittiğini ilan etti. 17 Temmuz'da varılan mutabakatın ve ateşkesin geçerliliğini koruyup korumadığına dair bir soru üzerine Trump, “Bence bitmiştir” yanıtını verdi. ABD Başkanı, dün gece İran'a güçlü bir şekilde saldırı düzenlediklerini açıkça ifade ederek, Tahran yönetiminin nükleer silaha sahip olmasına asla izin vermeyeceklerini vurguladı. Söz konusu saldırı emrinin de bizzat Trump tarafından, Ankara'daki ziyareti sırasında onaylandığı ve verildiği öğrenildi.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların gerekçesi olarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarını gösterdi. Bu durum, bölgede deniz yollarının güvenliği ve küresel enerji tedariki açısından büyük endişelere yol açtı. Öte yandan, Trump'ın dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Beştepe'de gerçekleştirdiği ikili görüşmede İran konusunun masaya gelip gelmediği henüz tam olarak netlik kazanmış değil. Ancak Trump, basın toplantısında Türkiye'nin de İran'ın nükleer silahlara sahip olmasını istemeyeceğini düşündüğünü ifade ederek, Ankara'nın konuya dair tutumuna dair çıkarımlarda bulunmuştu.

İran tarafı ise ABD saldırılarına karşılık vereceğini duyurarak bölgedeki gerilimi daha da tırmandırdı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ilk aşamada Bahreyn'deki Selman Limanı ile ABD Beşinci Filo karargahını ve Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü dâhil olmak üzere 85 ABD askeri tesisini hedef aldıklarını açıkladı. Ayrıca İran güçlerinin, bir ABD MQ-9 tipi İHA'sını düşürdüğü bildirildi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf yaptığı açıklamada, ABD'nin 17 Temmuz'daki mutabakat zaptının dört maddesini ihlal ettiğini ve askeri tehditlerin sürdüğünü belirterek, İran'ın bu baskılara boyun eğmeyeceğini savundu.

Bu askeri ve diplomatik kriz, eski İran Lideri Ali Hamaney'in cenaze törenlerinin devam ettiği son derece hassas bir döneme denk geldi. Hamaney ve aile üyelerinin ABD-İsrail saldırılarında yaşamını yitirmesinin ardından Tahran ve Kum şehirlerinde on milyonlarca kişinin katıldığı törenler düzenlenmişti. Cenaze törenlerinin bugün Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerinde devam etmesi bekleniyor. Törenlere Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki bir heyetle katılması, bölgesel ve uluslararası diplomasideki çekişmeli dengeleri bir kez daha gözler önüne serdi. Bu olaylar zinciri, Orta Doğu'da yeni ve kapsamlı bir çatışma dalgasının başlangıcı olabilecek endişelerini güçlendirdi.