Danimarka'da İnşaat Patronu Skandalı: Çalışanları Dolandırıp Şirket Parasını Lükse Harcadı

Danimarka'nın önde gelen prefabrik ev şirketlerinden biri için projeler yürüten Slot Company'nin başındaki isim Kenneth Martin Vang-Hansen hakkında ciddi iddialar gündeme geldi. Sendika 3F'nin ortaya çıkardığı belgelere göre Vang-Hansen, inşaatlarda çalışan işçileri dolandırırken kendi kişisel lüks yaşamını şirketin kasasından finanse etti. İflas dosyalarına da yansıyan bu olay, ülkenin inşaat sektöründeki karanlık ilişkileri bir kez daha gözler önüne serdi. Şirketin iflas sürecinde elde edilen kalemler arasında lüks otel konaklamaları, pahalı restoran ziyaretleri ve av malzemeleri dikkat çekiyor. Söz konusu durum, sadece tek bir yöneticinin suiistimalini değil, aynı zamanda sektördeki denetim eksikliklerini de sorgulatıyor.

Olayın merkezinde, prefabrik ev sektörünün en büyük oyuncularından biri olarak bilinen Hybel'in projeleri yer alıyor. Slot Company, Hybel adına Kuzey Jutland bölgesinde gerçekleştirilen inşaat projelerinde taşeron olarak görev yapıyordu. Ancak 3F sendikasına göre, bu projelerde sözde yabancı bağımsız çalışanlar istihdam edildi ve bu kişilerin büyük kısmı yasal bir statüye sahip değildi. Sendika, yabancı işçilerin toplu iş sözleşmelerini ve çalışma süreleriyle ilgili yasal düzenlemeleri aşmak için 'sahte bağımsız çalışan' olarak kullanıldığını açıkladı. Bu durum, alanında milyarlarca dolar cirosu olan prefabrik ev firmalarının arka planında nelerin yaşandığı konusunda endişeler yarattı. Hybel ise daha önce de alt yüklenicilerini yeterince denetlemediği için defalarca eleştiri almış bir şirkettir.

Sendikanın araştırmasına göre, durumun farkına varılması 2022 yılında gerçekleşti. 3F, Hybel'in çeşitli şantiyelerinde bir grup yabancı işçinin her birinin kendi adına kayıtlı tek kişilik şirketleri olduğu bilgisine ulaştı. Bu kişileri istihdam eden Slot Company ise oldukça varlıklı bir bölge olan Hellerup'taki Strandvejen adresinde kayıtlı bir işletmeydi. Ancak sendika, işçilerin bu bağımsız statülerinin tamamen sahte olduğunu ve yalnızca hukuki boşluklardan faydalanmak için tasarlandığını öne sürdü. Bu yolla işçiler, нормal bir ücretli çalışanın hak ettiği sosyal haklardan, izinlerden ve fazla mesai ücretlerinden mahrum bırakıldı. Konuyla ilgili olarak 2023 yılında Slot Company ve sendika arasında yaklaşık 150.000 Danimarka kronu tutarında bir anlaşmaya varıldı, ancak iflas süreçleri nedeniyle bu para hiçbir zaman ödenmedi.

Skandalın detayları, işçilerin mağduriyetinin ötesinde yöneticinin sergilediği pervasız harcamaları da ifşa etti. Anlaşmaya varılmasından sadece birkaç ay sonra iflas eden şirketin kayıtları incelendiğinde, Kenneth Martin Vang-Hansen'in şirketin gelirlerini kişisel zevkleri için kullandığı ortaya çıktı. İflas belgelerine giren harcamalar arasında şatolarda yapılan lüks tatiller ve yüksek meblağlı yemek davetleri bulunuyor. Ayrıca yöneticinin şirket bütçesinden avcılık ekipmanları aldığı da belgelendi. Bu durum, işçilerin hak ettiği ücretlerin ödenmemesiyle birlikte düşünüldüğünde büyük bir tepki topladı. Yönetici Vang-Hansen ise konuyla ilgili olarak günümüzde farklı biri olduğunu ve geçmişteki eylemlerinden uzaklaştığını iddia ediyor.

Tüm bu yaşananlar, büyük sektör firmalarının alt yüklenicilerle olan ilişkilerindeki denetimsizliği ve sınıfta kalmayı gündeme getirdi. Prefabrik ev sektörü, Danimarkalı aileler için hayallerindeki evleri inşa eden, cirosu milyarları bulan bir alan olarak görülüyor. Ancak bu güzel façadenın arkasında zaman zaman kara para aklama, sahte fatura, iflas suistimali ve işçi haklarını gasp gibi suç teşkil eden eylemler gün yüzüne çıkıyor. 3F sendikası, bu tür habis yapıların aydınlığa kavuşturulması için kapsamlı bir araştırma yürüttüklerini ve tüm sektörü bir seri haber olarak ele aldıklarını duyurdu. Ana şirket Hybel ise kendilerine yöneltilen somut soruları yanıtlamaktan kaçınırken, tüm alt yüklenicilerin yasalara ve kurallara uymak zorunda olduğunu açıkladı. Ancak bu tarz skandalların tekrar eden yapısı, sektörde köklü ve kalıcı düzenlemeler yapılması gerektiğini gösteriyor.