Felaketin Eşiğinde: Deniz Seviyesinin Yükselmesi Filipinler İçin Neden Büyük Bir Tehdit?

Küresel iklim değişikliği, geleceğe ait bir sorun olmaktan çıkıp doğrudan içinde yaşadığımız güncel bir krize dönüşmüştür. Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından yapılan açıklamalara göre, insan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazları nedeniyle küresel sıcaklıkların onlarca yıl boyunca yükselmeye devam edeceğine bilim insanları tarafından yüksek bir güvenle inanılmaktadır. İklim değişikliği hükümetler arası panelinin (IPCC) hazırladığı altıncı değerlendirme raporu, 1850-1900 yılları arasındaki döneme kıyasla iklimin şimdiden yaklaşık 1.1 santigrat derece ısındığını açıkça ortaya koymaktadır. Mevcut eğilimler devam ettiği takdirde, küresel ortalama sıcaklığın önümüzdeki birkaç on yıl içinde 1.5 santigrat derecelik eşik seviyesine ulaşması veya bu sınırı aşması beklenmektedir. Bilim insanları, sera gazı emisyonlarının azaltılmaması durumunda dünyamızın geri dönülmez felaketlerle karşı karşıya kalacağı konusunda tüm insanlığı uyarmaktadır.

İklim değişikliğinin dünyamız üzerindeki en yıkıcı ve tehditkar sonuçlarından biri, hiç şüphesiz ki deniz seviyelerinin tehlikeli bir hızda yükselmesidir. Birleşmiş Milletler yetkilileri, okyanus sularının ısınması ve kutuplardaki buzulların erimesi gibi faktörlerin bu deniz seviyesi yükselmesinin temel nedenleri olduğunu ifade etmektedir. 2015 yılında imzalanan ve küresel ısınmanın endüstriyel öncesi döneme göre 1.5 santigrat derece ile sınırlandırılmasını hedefleyen Paris Antlaşması'nın hedeflerine tam olarak ulaşılsa bile deniz seviyelerinin belirgin bir şekilde yükseleceği öngörülmektedir. Saygın bilim insanları, deniz seviyelerinin 20. yüzyıl boyunca sürekli olarak yükseldiğini ve son birkaç on yılda bu tehlikeli yükseliş eğiliminin çok daha hızlandığını doğrulamaktadır. Bu verilere göre, eğer acil ve radikal iklim aksiyonları alınmazsa yüzyılın sonunda okyanus seviyelerinde çok daha dramatik artışlar yaşanması kaçınılmaz olacaktır.

Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) hazırladığı güncel projeksiyonlar, deniz seviyesinin 2050 yılına kadar 2000 yılı seviyelerine göre neredeyse 1 feet (yaklaşık 30 santimetre) yükseleceğini öngörmektedir. Aynı araştırma verileri, 2100 yılına gelindiğinde bu yükselişin 3 feet'in (yaklaşık 90 santimetre) üzerine çıkabileceğini göstermektedir. Yetkililer, bu senaryonun yalnızca 'orta seviye' bir tahmin olduğunu ve eğer iklim değişikliğine karşı kapsamlı önlemler alınmazsa durumun çok daha vahim hale geleceğini vurgulamaktadır. Bilim insanlarının en kötü senaryosuna göre, yüzyılın sonunda küresel deniz seviyesi ortalama 6.6 feet (yaklaşık 2 metre) kadar yükselebilir. Böylesi devasa bir yükseliş, dünya genelindeki sahil şehirlerini ve kıyı bölgelerini yerle bir edecek bir environmental felakete işaret etmektedir.

Bu küresel tehdit, 7.641 adadan oluşan ve coğrafi yapısı gereği son derece hassas bir konumda bulunan Filipinler için adeta bir ölüm-kalım meselesine dönüşmektedir. Ulusal Haritalama ve Kaynak Bilgi Otoritesi'nin verilerine göre ülke, sığ kıyı şeritleri nedeniyle deniz seviyesinin yükselmesinden en fazla etkilenecek bölgelerden biridir. Filipinler'de deniz seviyesinin yükselme hızı, 1993 ile 2009 yılları arasında yıllık ortalama 6.2 milimetre olarak ölçülmüş ve bu rakam, küresel 3.3 milimetrelik ortalamayı oldukça aşmıştır. Kıyı bölgelerinde yaşayan nüfusun oranı yüzde 60'ın üzerinde olduğundan, okyanusların ilerleyişi milyonlarca insanın evini ve geçim kaynağını doğrudan tehdit etmektedir. 'Filipinler'de İklim Acil Durumu' adlı kitap, fırtınalar ve insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle kıyı erozyonunun deniz seviyesi tam etkisini göstermeden bile kritik boyutlara ulaştığını belirterek ülkenin within状況unu özetlemektedir.

Filipinler Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı (DENR), konunun vehametini gösteren çarpıcı istatistiklere imza atmıştır. Bakanlık yetkililerinden Analiza Rebuelta-Teh, eğer gerekli önlemler alınmazsa 2100 yılına kadar ülkenin 64 ilinin ve 822 kıyı topluluğunun sular altında kalma riski taşıdığını açıklamıştır. Bu felaket senaryosunda, yaklaşık 13.6 milyon Filipinli vatandaşın kalıcı olarak yerinden edilmesi ve daha yüksek rakımlı güvenli bölgelere taşınmak zorunda bırakılması beklenmektedir. Sadece 2040 yılına kadar dahi deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle yaklaşık 150.000 kişinin evlerini terk etmek zorunda kalacağı öngörülmektedir. Küresel ölçekte ise 2050 yılına kadar 300 milyon, 2100 yılına kadar ise 200 milyon kişinin yaşadığı alanların yüksek gel-git çizgisinin altında kalması ve bu bölgelerin tamamen sular altında kaybolması beklenmektedir.