Fransa'da Angoulême Belediyesinin 'Marjinallere Karşı' Kararnamesi Mahkeme Tarafından İptal Edildi

Fransa'nın Angoulême kentinde yerel yönetim tarafından alınan tartışmalı 'marjinallere karşı' kararname, Poitiers İdari Mahkemesi tarafından iptal edilerek yürürlükten kaldırıldı. İnsan Hakları Ligı'nın (Ligue des droits de l'Homme) girişimiyle hukuki süreç başlatılması üzerine söz konusu kararname mahkemenin inceleme konusuna girmişti. Mahkeme, belediyenin aldığı bu kısıtlayıcı tedbirlerin hukuka uygunluğunu değerlendirdikten sonra iptal kararı çıkarılmasına hükmetti. Bu gelişme, kentte yaşayan dezavantajlı grupların haklarının korunması açısından önemli bir dönüm noktası olarak kaydedildi. İptal kararı, yerel makamların yetkilerini aşarak bireylerin temel haklarını kısıtlayamayacağı ilkesini bir kez daha tescillemiş oldu.

Söz konusu kararname, Angoulême Belediyesi tarafından sokakta yaşayan evsizler ve çeşitli sosyal marginal grupları hedef alarak alınmış bir dizi kısıtlama önlemlerini içeriyordu. Bu kapsamda, belirli kamu alanlarında toplanma, dilencilik yapma ve kamusal alanları kullanma gibi konularda ciddi sınırlamalar getirilmeye çalışılmıştı. Yerel yönetim, bu kuralların kentin genel güvenliğini ve düzenini sağlamak amacıyla hazırlandığını iddia etmişti. Ancak söz konusu düzenlemeler, sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları tarafından derhal eleştiri yağmuruna tutulmuştu. Eleştirmenler, bu tür düzenlemelerin yoksulluğu suç saydığını ve dezavantajlı bireyleri daha da marjinalleştirdiğini savundu.

Mahkemeye başvuran İnsan Hakları Ligı, belediyenin bu kararının eşitlik ve özgürlük gibi temel insan haklarını ihlal ettiğini öne sürdü. Kuruluş, yerel yönetimlerin kamu düzeni adı altında en savunmasız vatandaşlara yönelik dışlayıcı politikalar üretemeyeceğini vurguladı. Fransız hukuk sisteminde kamu özgürlüklerinin korunması, yerel yönetimlerin keyfi kararlarına karşı sıkı yasal sınırlar çizmektedir. Mahkeme sürecinde, kararnamenin içerdiği maddelerin Orman Yasası ve Kamu Özgürlükleri mevzuatı ile çeliştiği detaylıca tartışıldı. Yargı organının müdahalesi, hukukun üstünlüğünün korunduğunu göstermesi açısından yerel sivil toplum tarafından büyük bir zafer olarak karşılandı.

Poitiers İdari Mahkemesi'nin verdiği iptal kararı, Fransa'nın diğer şehirlerinde de benzer yönetmelikler düşünen belediyeler için emsal teşkil edecek bir nitelik taşıyor. Angoulême'de gündeme gelen bu türdeki anti-marginal düzenlemeler, son yıllarda ülkenin çeşitli bölgelerinde sosyal politikaların yerini alan cezalandırıcı yaklaşımların arttığı tartışmalarını da gündeme getirmişti. Özellikle büyük şehirlerde evsizliğin artmasıyla birlikte yerel yönetimlerin estetik veya güvenlik kaygılarıyla kısıtlayıcı tedbirlere başvurması yaygın bir tartışma konusu haline gelmiş durumdadır. Bu dava, sosyal içerme politikalarının ve sokakta yaşayan bireylere yönelik dayanışma mekanizlarının ne kadar hayati olduğunu gözler önüne serdi. Mahkemenin aldığı bu karar, sosyal problemleri polisiye önlemlerle çözmenin meşru bir yol olmadığı yönündeki güçlü bir mesaj olarak da yorumlanıyor.

Kararın ardından Angoulême Belediyesi'nin yeni bir düzenlemeye gitmesi veya karara itiraz edip etmeyeceği kamuoyunun merak ettiği konular arasında yer alıyor. İnsan Hakları Ligı, iptal kararının ardından yerel yönetimlerle diyalog kurarak evsizler için daha insancıl ve kalıcı çözümler üretilmesi çağrısında bulundu. Sosyal hizmet uzmanları, polisiye tedbirlerin sürülmesi yoksulluğu gizlediğini, ancak sorunun kökten çözülmesine katkı sağlamadığını belirtiyor. Bu olay, sosyo-ekonomik zorlukların yoğun olduğu dönemlerde insan haklarının gözetilmesi gerektiğinin somut bir yansıması oldu. Mahkeme kararının ardından kentteki dezavantajlı grupların rahat bir nefes aldığı ve kamu alanlarından yeniden hakça yararlanabilecekleri belirtiliyor.