Güney Afrika'daki Göçmen Aleyhtarı Protestoların Arka Planı ve Gerçekler

Güney Afrika, ülkedeki belgesiz göçmenlerin Salı gününe kadar ülkeden ayrılmaları talebiyle düzenlenen göçmen aleyhtarı protestolara sahne oluyor. Şiddet olaylarının çıkmasından endişe eden binlerce yabancı uyruklu Afrikalı, saldırılara uğramamak için ülkelerine dönmeye ya da kamplarda toplanmaya başladı. Operasyonu düzenleyen ve adını 'March and March' (Yürüyüş ve Yürüyüş) olarak açıklayan grup, eylemlerin barışçıl bir amaca sahip olduğunu iddia ediyor. Ancak yetkililer ve gözlemciler, geçmişteki benzer eylemlerin nefret suçlarına ve kitlesel şiddete dönüştüğünü hatırlatıyor. Gerilimin yüksek olduğu bu dönemde, hükümetin ve güvenlik güçlerinin nasıl bir önlem alacağı da uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Protestocuların temel iddiaları arasında ülkedeki yasadışı göçmenlerin Güney Afrikalıların işlerini elinden aldığı yönündeki suçlamalar bulunuyor. Eylemciler ayrıca, göçmenlerin kıt olan kamu hizmetlerini sömürdüğünü ve ülkedeki yüksek suç oranlarının sorumlusu olduğunu öne sürüyor. Geçtiğimiz haziran ayında, göçmen karşıtı United South Africa adlı sivil grubun başkanı Musa Hlongwa, Güney Afrikalıların hastanelerde uzun kuyruklarda beklemekten ve okullarda yer bulmakta zorlanmaktan yorulduğunu dile getirdi. Yetkilinin açıklamalarında, özellikle Nijeryalıların ülkedeki gençlere uyuşturucu sattığı gibi ciddi ve genelleyici suçlamalar da gündeme getirildi. Bu söylemler, ekonomik olarak zorluk çeken yerel halkın tepkisini çekerek sokaklara dökülmelerine zemin hazırlıyor.

Son yapılan kamuoyu anketleri, bu göçmen karşıtı duyguların Güney Afrika toplumunda ne kadar geniş bir karşılık bulduğunu ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yıl yapılan araştırmalar, insanların göçmenlere karşı giderek daha düşmanca bir tutum sergilediğini gösteriyor. İnsan Bilimleri Araştırma Konseyi'nin anketine göre, yetişkinlerin yalnızca altıda biri tüm yabancıları ülkelerine hoş karşıladığını belirtirken, hiçbir yabancıyı istemeyenlerin oranı yüzde 42'ye yükseldi. Afrobarometer araştırması ise her on Güney Afrikalıdan yedisinin göçmenlerin ekonomik etkilerini olumsuz gördüğünü ve yüzde 85'inin mülteci sayısının azaltılmasını veya tamamen durdurulmasını desteklediğini ortaya çıkardı. Bu veriler, ülkede var olan hoşgörüsüzlüğün marjinal bir azınlığın görüşü olmaktan çıkarak ana akım bir toplumsal refleks haline geldiğine işaret ediyor.

Öte yandan, bu iddiaların gerçeklerle örtüşmediğine dair çok sayıda istatistiksel veri ve akademik kanıt bulunuyor. Ulusal istatistik ofisine göre, ülkedeki göçmen sayısı yaklaşık 3.1 milyon civarında olup, bu rakam toplam nüfusun yalnızca yüzde 4.1'ini oluşturuyor ve son on yılda önemli bir düşüş sergilemiş durumda. Johannesburg Üniversitesi'nden araştırmacılar, kamuoyunda ülkeye insan akınları ettiği izleniminin aksine verilerin bunun tamamen tersini gösterdiğini vurguluyor. Ayrıca, adalet bakanlığının eski verileri ve akademisyenlerin yorumları, göçmenlerin orantısız bir şekilde suça eğilimli oldukları iddiasını çürütüyor ve göçmenlerin aslında iş ve suç davranışları açısından yerel halktan daha fazla kanunlara uyduklarını gösteriyor.

Ekonomik boyuta bakıldığında da göçmenlerin işsizliğe neden olduğu tezi çürütülüyor; çünkü Dünya Bankası'nın 2018 tarihli bir raporu, istihdam edilen her göçmen için yerel halk için yaklaşık iki yeni iş imkanı yaratıldığını ortaya koyuyor. Göçmenlerin kazandıkları paraları büyük ölçüde Güney Afrika'da harcamaları, yerel ekonomiye canlılık katıyor ve yeni hizmet alanlarının doğmasına olanak tanıyor. Son olarak, belgesiz göçmenlerin hastane ve okul gibi kamu hizmetlerini sömürdüğü iddiası da araştırmacılar tarafından asılsız bulunuyor; çünkü belgesiz kişilerin kayıt yaptırmayı gerektiren bu kurumlardan faydalanmaktan çekindikleri belirtiliyor. Uzmanlar, ülkedeki sağlık ve eğitim sistemlerindeki çöküşün asıl nedeninin kronik altyapı eksikliği ve yolsuzluklar olduğunu, özellikle eski Başkan Jacob Zuma döneminde yolsuzluktan kaybedilen onlarca milyarlarca randın gerçek sorumlu olduğunu savunuyor.