İran, ABD Üslerine Saldırdı: Hürmüz Boğazı Krizi ve Petrol Fiyatları Patladı

Ortadoğu'da gerilim tekrar en üst seviyeye tırmanırken, İran Devrim Muhafızları Bahreyn ve Kuveyt'teki Amerikan askeri üslerine füze ve drone saldırıları düzenlediğini açıkladı. The Times'ın haberine göre, Tahran'ın Bandar Salman ile Ali Al Salem Hava Üssü'ne yönelik ortak bir operasyon başlattığı belirtiliyor. Saldırı sırasında operasyonu engellemeye çalışan bir Amerikan MQ-9 dronesinin de düşürüldüğü iddia edildi. Bu yeni askeri adım, Washington ile Tahran arasındaki kırılgan ateşkesin çökme noktasına geldiğini gösteriyor. Bölgede yaşanan bu son şiddet artışı, küresel enerji tedarik zinciri açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nı tekrar dünyanın gündemine taşıyor.

Bahreyn ve Kuveyt yetkilileri hava saldırısı sirenlerini aktif hale getirirken, Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerinin düşman füze ve dronelerına karşılık verdiğini doğruladı. İran'ın bu yanıtının, ABD'nin Hürmüz bölgesindeki İran hedeflerini bombalamasının ardından geldiği öğrenildi. Amerikan Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın petrol tankelerine yönelik saldırılarına misilleme olarak 60'tan fazla Devrim Muhafızı botu ile sahil güvenlik sistemlerinin imha edildiğini duyurdu. ABD yetkilileri by saldırıların hava savunma sistemleri, karadan havaya füzeler ve drone fırlatma rampalarını hedef aldığını ifade etti. Başlangıçta Amerikan ordusundan konuya ilişkin kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı, ancak CENTCOM İran'ı ateşkesi net bir şekilde ihlal etmekle suçladı.

Taraflar arasındaki diplomatik kriz derinleşirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da gerçekleşecek ittifak zirvesi öncesi Washington'un tutumunu savundu. Rutte, İran'ın ateşkesi ihlal etmesinin ABD'nin kararlı bir tepki vermesini zorunlu kıldığını vurguladı. Öte yandan İran parlamentosu Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf, ABD'yi saldırılar ve petrol yaptırımlarını yenilemekle suçlayarak ülkelerinin bu tacizlere boyun eğmeyeceğini dile getirdi. İran devlet medyası, ülkenin güneyindeki stratejik noktalarda ve ana petrol ihracat merkezi olan Harg Adası'nda patlamalar duyulduğunu raporladı. Sirik ve Bandar Abbas'taki balıkçı iskelelerine rastgele mermilerin isabet etmesi sonucu sivillerin şarapnel parçalarıyla yaralandığı bildirildi.

Haziran ayında imzalanan ve daimi bir çözüm için 60 günlük bir müzakere süreci başlatan geçici ateşkes antlaşması fiilen çökmüş durumda. ABD, Tahran'ın uluslararası pazarlarda petrol satışına izin veren geçiş dönemi lisansını iptal ederek ekonomik baskıyı üst seviyeye çıkardı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Aragçi, tehditlerin devam etmesi halinde nihai bir anlaşma için müzakerelere başlanmayacağını opença uyardı. Bu gelişmelerin hemen ardından petrol piyasalarında büyük bir dalgalanma yaşandı ve Brent petrolün varil fiyatı 78 doların sınırına dayandı. Özellikle Donald Trump'ın ortadoğu politikaları ve tehditleri, savaşın en şiddetli döneminde görülen piyasa oynaklıklarının geri dönebileceği korkusunu besliyor.

Krizin küresel ticarete yansımaları da hızla artarken, Katar, ticari gemilere yapılan saldırılardan İran'ı sorumlu tuttu ve bir doğalgaz tankeresinin hasar gördüğünü açıkladı. Güvenlik kaynakları tarafından Omán açıklarında seyir halindeyken hasar gören Suudi bayraklı Wedyan isimli bir süper petrol tankeri de bölgedeki risklerin boyutunu gözler önüne seriyor. Tahran, ticari gemilerin İran ile koordine edilmemiş rotaları kullanmaları halinde risk altında olacakları konusunda uluslararası topluluğu uyardı. Uzmanlar, her yeni çatışmanın kırılgan ateşkesi açık bir savaşa dönüştürme potansiyeli taşıdığına dikkat çekiyor. Hürmüz Boğazı, stratejik bir pazarlık aracı olmaya devam ederken; dünyanın gözü, her an daha da büyüyebilecek bu küresel krizin yeni kurbanlarında.