İran'ın Eski Lideri Hamaney Meşhed'de Defnedildi: Bölgede Savaş Tırmanışı Sürüyor

Cuma günü erken saatlerde, İran İslam Cumhuriyeti'nin ölen dini lideri Ali Hamaney'in cenazesi, ülkenin devlet televizyonunun canlı yayınlarına konu olan bir törenle doğudaki Meşhed şehrinde toprağa verildi. Törenlerin, İmam Rıza türbesinin çevresinde yoğun bir güvenlik önlemi eşliğinde gerçekleştiği ve binlerce yaslı vatandaşın bölgeye akın ettiği bildirildi. Hamaney'in bayrağa sarılı tabutu, habere göre Şubat ayında başlayan ve Ortadoğu coğrafyasını derinden sarsan askeri tırmanışın gölgesinde uğurlandı. Bu devasa cenaze töreni, İran halkı açısından tarihi bir dönüm noktasını işaret ederken, ülkede siyasi otorite boşluğunun nasıl doldurulacağı sorusunu da beraberinde getirdi. Meşhed'deki kalabalığın büyüklüğü, ölen liderin hala önemli bir kitlesel tabana sahip olduğunu gözler önüne serdi.

Haberin en dikkat çekici detaylarından biri, cenaze töreninde liderin oğlu ve olası halefi olarak bilinen Mücteba Hamaney'in kamuoyu önüne çıkmaması oldu. İran devlet televizyonu IRIB'nin yayınlarında Mücteba Hamaney'in yokluğu dikkat çekerken, bu durum kulislerde ciddi spekülasyonlara yol açtı. İddialara göre Mücteba Hamaney'in近期 yaşanan askari çatışmalar sırasında yaralandığı ve bu nedenle törene katılamadığı konuşuluyor. Halefin bu belirsizliği, özellikle ülkede yaşanan bu kritik geçiş döneminde yönetim kademesindeki iç dengeleri doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Uluslararası istihbarat çevreleri de İran'daki bu iktidar devir sürecini ve kimin gerçek kontrolü ele alacağını yakından takip ediyor.

Törenin yapıldığı sırada bölgede askeri gerilim hiçbir şekilde azalmamış, aksine İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki karşılıklı çatışmalar tüm şiddetiyle devam etmişti. İranlı yetkililer tarafından yapılan açıklamalarda, Amerikan saldırılarının ülke genelinde en az 17 kişin ölümüne neden olduğu belirtildi. İran devlet medyası, ABD kuvvetlerinin başkent Tahran ile Meşhed'i birbirine bağlayan kritik demiryolu hattına ve çevresine saldırılar düzenlediğini iddia etti. Bunun yanı sıra Tahran yönetimi, misilleme amacıyla Kuveyt, Bahreyn ve Katar'daki Amerikan hedeflerine yönelik saldırılarını sürdürdüğünü resmi olarak duyurdu. Bölgesel savaşın boyutu, İran uçaksavarların Ürdün semalarında sekiz füze düşürmesi ve müttefik ülkelerde de alarm durumlarının yükselmesiyle çok daha geniş bir alanı tehdit eder hale geldi.

Meşhed'deki cenaze törenine katılan veya sokaklara dökülen kalabalık gruplar, ABD ve Başkan Donald Trump'a yönelik şiddetli öfke ve tepkilerini yüksek sesle dile getirdi. AFP muhabirlerinin aktardığına göre tören sırasında kalabalık içinde İngilizce olarak yazılmış 'Trump, seni öldüreceğiz' şeklinde sloganlar atan gruplar görüldü. İddialara göre cenaze törenine eşlik eden uçakın yanında en az bir adet savaş uçağının refakat etmesi, İran yönetiminin güvenlik endişelerinin ne kadar yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Batılı istihbarat kaynakları da İran'ın ABD başkanına yönelik yeni bir suikast planı yürüttüğüne dair iddiaları gündeme getirdi. Wall Street Journal'ın haberine göre İsrail istihbaratı, ABD'yi bu İran planına karşı uyararak krizin diplomasiyle değil, doğrudan çatışmayla yönetildiğini gösterdi.

Bu gelişmeler ışığında tüm gözler, küresel petrol ticaretinin kalbi olan ve İran'ın kontrolünde bulunan Hürmüz Boğazı'na çevrilmiş durumdadır. ABD kuvvetlerinin İran'ın tek nükleer tesisinin de bulunduğu Buşehr eyaleti çevresini vurması, savaşın sivil altyapı ve enerji tesislerine doğru kaydığını işaret ediyor. Bu nükleer tesisin çevresinin vurılması iddiaları ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri tarafından yalanlansa da, bölgedeki alarm durumları hiç düşmüyor. İran'ın Tahran-Meşhed hattına yönelik iddia edilen altyapı saldırıları, sivil ulaşımı felç ederek halk üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu küresel çapta sarsıcı olay, uluslararası toplumun yeni bir Dünya Savaşı veya kapsamlı bir Ortadoğu savaşı çıkma ihtimali konusunda teyakkuza geçmesine neden oldu.