İspanya'da Demiryolu Uzmanı Tren Yerine Arabayı Tercih Ediyor

İspanya'nın önde gelen demiryolu altyapı uzmanlarından biri olan ve Endüstri Mühendisleri Koleji Demiryolu Komisyonu'nun başkanlığını yürüten Salvador Galve, Senato'da düzenlenen bir araştırma komisyonunda çarpıcı bir itirafta bulundu. Zaragoza'dan Barcelona'ya iş görüşmeleri için gittiğinde tren yerine kendi arabasını kullandığını belirten Galve, bunun nedeninin sürekli yaşanan gecikmeler ve sefer iptalleri olduğunu dile getirdi. Ülkenin en büyük demiryolu uzmanlarından birinin dahi zamanında ulaşmak için trenlerden kaçınması, İspanyol yüksek hızlı tren (AVE) sistemine olan güvenin ne kadar sarsıldığını gözler önüne seriyor. Madrid yönüne yapılan tren seferlerinin genellikle zamanında çalıştığını ancak Barcelona güzergahında durumun farklı olduğunu vurgulayan Galve, bu durumun iş dünyasında artık normalleşmiş bir alışkanlık haline geldiğini sözlerine ekledi. Galve, yaşanan bu aksaklıklara alışıldığını ifade ederken, bunun sadece istatistiksel bir veri olduğunu ve abartılacak bir durum görmediğini savundu.

Senato'daki dört saati aşan kapsamlı sunumunda Galve, sistemin güvenliğine dair kamuoyundaki endişeleri biraz olsun yatıştırmaya çalıştı. Hiçbir ulaşım sisteminde yüzde yüz güvenliğin ve sıfır riskin mümkün olmadığını belirten uzman, mevcut sistemde risklerin mümkün olduğunca minimize edilmeye çalışıldığını ifade etti. Ancak onun bu açıklamaları, İspanya'da özellikle son dönemde Cordoba'daki Adamuz ve Barselona'daki Gelida bölgelerinde meydana gelen raydan çıkma kazalarının ardından artan güvenlik kaygılarının gölgesinde kaldı. Bu kazaların ardından ülkenin demiryolu ağı derin bir inceleme sürecine sokulmuş ve yetkililer olan biteni anlamaya çalışmaktadır. Galve, mevcut durumun sistemin bütünlüğü için bir an önce detaylıca analiz edilmesi gereken bir süreci temsil ettiğini vurguladı.

İspanya demiryolu sisteminin mevcut sorunlarının arka planında yatan en önemli faktörlerden biri olarak, 2005 yılında Avrupa Birliği'nin talebiyle gerçekleştirilen kurumsal bölünme gösteriliyor. Galve'ye göre, altyapıyı yöneten Adif ile trenleri işleten Renfe'nin birbirinden tamamen ayrılması sürecin gereğinden fazla ileri götürüldüğü kritik bir hataydı. Hiçbir Avrupa ülkesinin bu kadar katı bir ayrım yapmadığını belirten uzman, bu yapının koordinasyon eksikliklerine ve işleyiş sorunlarına zemin hazırladığını dile getirdi. Bu sorunu çözmek amacıyla, her iki kurumu da politik müdahalelerden uzak bir şekilde uyumlu bir biçimde koordine edecek bağımsız ve teknik bir kurulun kurulması gerektiğini savundu. Kendi tabiriyle bu yeni yapının, sistemi politik dalgalanmalardan koruyacak ve tüm mekanizmayı uyumlu bir senfoni orkestrası gibi yönetecek bir 'şef' görevi görmesi bekleniyor.

Demiryolu yatırımlarının dağıtımında gözlemlenen stratejik hatalar, sistemin mevcut krizinin bir diğer önemli boyutunu oluşturuyor. Galve, İspanya'nın mevcut demiryolu ağının kalitesini artırmak için harcadığı bütçeyi verimli kullanmadığını açıkça ifade ederek, siyasi baskıların yatırım kararlarını gereksiz yere yönlendirdiğine dikkat çekti. Özellikle Murcia ile Almería arasındaki yeni yüksek hızlı tren hattına ayrılan 3,5 milyar euroluk devasa bütçenin, halihazırda var olan ve sorunlar yaşanan ağın güçlendirilmesinde kullanılması durumunda çok daha verimli sonuçlar doğuracağını savundu. Ayrıca, mevcut hatların yeterince bakımının yapılmaması nedeniyle güvenliği sağlamak amacıyla sık sık geçici hız kısıtlamalarına başvurulduğunu ve bu durumun da seferlerdeki gecikmeleri tetiklediğini sözlerine ekledi. Yetkililerin küçük sorunları büyümeden tespit edip çözmesi yerine, sistemin overall hızını düşürerek bir nevi felç etkisi yarattığı belirtiliyor.

Tüm bu tespitlerin ardından çözüm için atılması gereken adımlar da net bir şekilde masaya yatırıldı. Galve, Senato komisyonundan, 2014 yılındaki üzücü Angrois tren kazasının ardından yapılan derinlemesine araştırmaya benzer kapsamlı ve tam bağımsız bir denetim talep etti. Bu resmi denetimin, sistemin gerçekten yapısal bir revizyona ihtiyaç duyup duymadığını objektif verilerle ortaya koyacağını ve siyasi politikaların ötesine geçeceğini belirtti. Öte yandan Adamuz kazasının mağdurlarını temsil eden dernek, gerçek zamanlı hat kırılması tespit teknolojisi sağlanana kadar tüm demiryolu trafiğinin derhal durdurulması çağrısında bulunarak işi daha da sıkıya aldırdı. Ancak Galve, şu anda dünyanın hiçbir demiryolu sisteminde anlık ve kusursuz hat kırılması tespiti yapabilecek gelişmiş bir teknolojinin henüz var olmadığına dikkat çekerek, mevcut şartlar ve teknolojik sınırlar çerçevesinde yavaş ama kalıcı çözümlere odaklanılması gerektiğini vurguladı.