Bask Bölgesi'nde Konut Reformu: Orta Gelirliler ve Gençler İçin Yeni Fırsatlar

Bask Bölgesi Hükümeti, Korunan Konut ve Sosyal Donatılı Barınma Talepçileri Kayıt Sistemi olan Etxebide'nin işleyişini değiştirecek yeni bir düzenleme için süreç başlattı. Bu kapsamlı reformun en dikkat çekici yönü, kiralık korunan konutların yüzde otuzunun orta ve çalışan gelir gruplarına ayrılmasıdır. Yıllık geliri 20.000 ile 46.000 euro arasında değişen hane halkının bu sistemden yararlanması planlanmaktadır. Konut ve Kentsel Gündem Bakanı Denis Itxaso, yeni düzenlemenin amacını Bilbao'da düzenlediği basın toplantısında detaylı bir şekilde açıkladı. Bakan, geleneksel anlamda savunmasız sayılmayan ancak serbest piyasa koşullarında barınma sağlamakta ciddi zorluk çeken kesimlere destek olmak istediklerini vurguladı.

Bölge yönetimi, bu adımın gelir düzeyi en düşük olan ailelerin önceliğini ortadan kaldırmadığını özellikle dikkate çekmektedir. Aksine, mevcut sistemin krize yanıt verme kapasitesinin güçlendirilmesi ve konuta erişimde zorluk çeken daha geniş kesimlerin korunması hedeflenmektedir. Artan konut talebini dengelemek ve orta gelirli grupları kamusal konut politikalarının dışında bırakmamak bu reformun temel motivasyonlarından biridir. Böylece, düşük gelirli vatandaşların hakları korunurken, giderek artan barınma maliyetleri karşısında sıkışıp kalan orta sınıfın da devlet desteğinden faydalanması sağlanacaktır. Yetkililer, sistemin daha kapsayıcı ve adil bir hale getirilmesinin bölgedeki sosyal refahı doğrudan olumlu etkileyeceğine inanmaktadır.

Düzenlemenin getireceği bir diğer önemli yenilik, mevcut konut ihtiyaçlarını artık karşılamayan gayrimenkul sahipleri için yeni bir mekanizmanın devreye sokulmasıdır. Buna göre, ailesinin gereksinimlerine uygun düşmeyen bir eve sahip olan kişilere korunan konut tahsis edilmesi mümkün olabilecektir. Ancak bu yeni konuta geçiş yapabilmek için mevcut mülkün teslim edilmesi, devredilmesi veya sosyal kullanım amacıyla sisteme dahil edilmesi şartı aranacaktır. Bu uygulama ile hem devletin elindeki konut stokunda bir çoğalma önlenmiş hem de atıl duran binaların sosyal barınma amaçlı kullanıma kazandırılması teşvik edilmiş olacaktır. Toplumdaki mülk dağılımının daha verimli yönetilmesi sayesinde, atıl duran yapıların sosyal konut krizinin çözümüne doğrudan katkı sağlaması beklenmektedir.

Yeni kararname ile gençler ve yaşlılar için özel olarak tasarlanmış kuşaklararası donatılı apartman modelinin oluşturulması da hedeflenmektedir. Bu yenilikçi konut projesi kapsamında, 36 yaşın altındaki gençler ile kendi ihtiyaçlarını kendi başına karşılayabilen yaşlılar aynı yaşam alanlarında bir araya getirilecektir. Gençlerin bu sisteme kabul edilebilmesi için asgari ücret seviyesinde bir gelire sahip olmaları ve gelir üst limitlerinin 46.000 euroyu aşmaması gerekmektedir. Bu geçici barınma imkanının, gençlerin ailelerinden ayrılarak bağımsız bir hayat kurmalarına, birikim yapmalarına ve gelecekteki kalıcı konut çözümlerine daha kolay geçiş yapmalarına yardımcı olması öngörülmektedir. Böylece hem gençlerin ekonomik olarak güçlenmesi desteklenecek hem de farklı kuşakların aynı çatı altında kaynaşması sağlanacaktır.

Yaşlı bireylerin bu özel apartmanlara erişim yaşı ise yetmişten altmış beşe indirilerek daha geniş bir kitlenin faydalanması amaçlanmaktadır. Eğer başvuru yapan yaşlı kişinin üzerine kayıtlı bir evi bulunuyorsa, bu yeni konut modelinden yararlanabilmesi şartı ile mülkünü Bizigune programına devretmesi istenebilecektir. Bu yaklaşım, korumalı kira konutlarının genel arzını doğrudan artırarak pazarın rahatlamasına yardımcı olacak ve mülkleri tamamen sosyal bir amaca dönüştürecektir. Öte yandan planlanan diğer bir düzenleme ile kayıt sisteminde geçirilen sürenin, birikmiş puanların kaybedilmesine yol açmadan kira ve satın alma tercihleri arasında esnek bir geçiş yapılmasına olanak tanıması kararlaştırılmıştır. Söz konusu yeni yasa tasarısı şu an itibarıyla vatandaş görüşlerine açık olduğu için, halkın önerileri doğrultusunda nihai metin oluşturulacak ve yakın zamanda yürürlüğe girmesi planlanmaktadır.