Avrupa'yı Kasıp Kavuran Ölüm Sıcakları: İtalya'da Heatwave'e Karşı Hayatta Kalma Rehberi

Batı Avrupa, yaz mevsiminin başlarında görülmesi alışılmadık bir şiddetli sıcak dalgasının pençesinde kıvranırken, İtalya'dan İngiltere'ye kadar birçok ülkede maksimum seviyede sağlık alarmları verildi. Perşembe günü, İsviçre ve İngiltere kayıt tarihinin en sıcak Haziran gününü yaşarken, Fransa bazı bölgelerde 111 derece Fahrenheit (yaklaşık 44 santigrat derece) gibi rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklarla şimdiye kadarki en sıcak gününü geride bıraktı. Bu aşırı sıcaklıklar, özellikle Fransa ve İspanya'da felon sonuçlar doğurdu; Fransa'da serinlemek için suya giren en az 48 kişi boğuldu ve sıcak araçlarda mahsur kalan üç küçük çocuğun hayatını kaybettiği bildirildi. İspanya'da ise Pazar ile Perşembe günleri arasındaki kısa süreçte Sağlık Bakanlığı verilerine göre 327 kişi bu aşırı hava koşulları nedeniyle hayatını kaybetti. Uzmanlar, bu ölümcül tablonun, Avrupa genelinde iklim krizinin yarattığı tahribatın ne boyuta ulaştığını gözler önüne serdiğini vurguluyor.

Sıcaklık rekorları açısından Avrupa'nın en yüksek değerine (2021'de Sicilya'da 119.8 Fahrenheit) ev sahipliği yapan İtalya da bu afetin en çok etkilenen ülkelerinin başında geliyor. İtalyan Sağlık Bakanlığı, ülkedeki 18 büyük şehri sağlıklı yetişkinler için dahi acil tehlike anlamına gelen 'Kırmızı Alarm' (Bollino Rosso) kategorisine aldı. Bu listeye Roma, Milano, Floransa, Venedik, Torino, Bologna, Cenova ve Bari gibi ülkenin en kalabalık ve turistik şehirleri dâhil edildi. Şu ana kadar aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybeden beş kişiden birinin, Piacenza bölgesinde bağında çalışırken fenalaşan 61 yaşındaki bir adam olması, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Ayrıca meteorologlar, Avrupa'nın bazı bölgelerinde hafta sonu sıcaklıkların düşeceğinin sinyalini verse de, İtalya'daki bu anomalinin Temmuz ayının başlarına kadar hafiflemeyeceği uyarısında bulunuyor.

Bu ölümcül sıcak dalgasının yıkıcı etkisi İtalya istatistiklerinde çok daha korkutucu bir hal alıyor. Ülke, art arda üç yaz sezonunda Avrupa'da sıcak kaynaklı en yüksek ölüm oranını kaydetme üzücü rekoru elinde bulunduruyor. Verilere göre 2022 yılında yaklaşık 18.800, 2023 yılında 13.800 ve 2024 yılında 19.000'in üzerinde kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti. Bu korkunç ölüm oranları, birinci sınıf bir turizm destinasyonu olan İtalya için ciddi bir zorluk teşkil ediyor. Zira bu yaz sezonunu değerlendiren turizm uzmanları, Temmuz ve Ağustos aylarında ülkeye tam 172 milyon kişinin gelmesi beklendiğini, ki bu rekor bir sayı anlamına geliyor. Üstelik bu devasa turist kitlesinin, ev ve otellerde klima kullanımının yaygın olmadığı bir ülkede bu sıcaklarla başa çıkmak zorunda kalacağı da göz önünde bulundurulmalı.

İtalyan Sağlık Bakanlığı, bu zorlu dönemde hem yerel halka hem de turistlere yönelik 'Sıcaktan Korun' başlıklı bir dizi önemli tavsiyede bulundu. Bu rehberdeki en temel öneri, hava sıcaklığının zirve yaptığı öğle saatlerinde, yani sabah 11 ile öğlen 4 arasında açık havaya çıkmaktan kaçınmaktır. Ayrıca alkol ve kafein tüketiminin sınırlandırılması, keten gibi doğal liflerden üretilmiş kıyafetler tercih edilmesi ve hafif yemekler yenilmesi gerektiği vurgulanıyor. Sıcak çarpmasını önlemek için gün içinde en az bir buçuk litre su tüketilmesi ve sürekli yanınızda bir su şişesi bulundurulması tavsiye ediliyor. İtalya'nın tarihi sokaklarında dolaşırken karşılaşacağınız ve üzerinde 'Acqua Potabile' yazan çeşmelerden güvenle su içebileceğiniz de hatırlatılan detaylar arasında yer alıyor.

Su ve serinlik arayışında olanlar için Roma'da 'nasoni' (büyük burunlar) adı verilen ve şehrin her yerine yayılmış 2 bin 500 civarında içilebilir su çeşmesinin bulunduğu belirtiliyor. Teknoloji bu konuda da devrede; Roma'nın su şirketi Acea tarafından geliştirilen 'Acquea' adlı mobil uygulama, İtalya genelinde 150 binden fazla içilebilir su noktasını harita üzerinde gösteriyor. Bu uygulama, çeşmelerden akan suyun sodyum ve kalsiyum seviyelerini dahi kullanıcıyla paylaşıyor ve hidrasyon takibi yapılmasına yardımcı oluyor. Sıcak havalarda beslenme alışkanlıklarını da değiştirmek gerektiğini belirten yetkililer, öğle yemeklerinde sıcak yemekler yerine kavunlu prosciutto veya caprese salatası gibi klasik soğuk İtalyan lezzetlerinin tercih edilmesini öneriyor. Hatta Sağlık Bakanlığı'nın 2023 yılında verdiği ilginç bir tavsiyeye göre, öğle yemeğini tamamen dondurma veya bir sütlağının ikame etmenin de sıcak günlerde makul ve ferahlatıcı bir alternatif olabileceği belirtiliyor.