Kanada'da 8.3 Milyon Dolarlık Ponzi Düzeninde Kâr Edenlerden Para Geri Alınacak

British Columbia (B.C.) Yüksek Mahkemesi, milyonlarca dolarlık devasa bir Ponzi düzeninden elde edilen kârların mağdurlara geri ödenmesi için tapulanmasını onayladı. Mahkeme, dolandırıcının iflas işlemlerini yürüten mütevellinin,etten kâr sağlayanlardan haksız kazanç ve paraların geri alınmasına yönelik yeni bir yasal süreci başlatmasına izin verdi. Bu karar, 84 yatırımcının 8.3 milyon dolardan fazla parasını kaybettiği 12 yıllık bir dolandırıcılık şebekesinin mağdurlarını telefi etme çabalarının bir parçası olarak geldi. Hakim Fitzpatrick, mütevellinin yaklaşımını hem yasal hem de hukuki açıdan son derece sağlam, adil ve dengeli bularak mağdurlar için adaletin sağlanmasına olanak tanıdı. Böylece, sözde yatırım fırsatlarıyla insanları kandıran suç örgütünün yarattığı maddi hasarın en azından bir kısmının telafi edilmesi için önemli bir hukuki zemin oluşturulmuş oldu.

Görüş konusu dolandırıcılık olayının merkezinde, 2008'den 2020'ye kadar sahte yatırım fırsatları sunarak insanlardan para topladığı belirtilen Curtis Quigley adlı bir Okanagan sakini yer alıyordu. Quigley ve ortağı Kathleen Treadgold, genellikle gayrimenkul yatırımları gibi gerçekte var olmayan projeler sunarak kurbanlarını kandırdı. Toplanan paralar asla yatırıma yönlendirilmedi; aksine, Quigley bu fonları daha önceki yatırımcılara geri ödeme yapmak ve kendi kişisel yaşam masraflarını karşılamak için kullandı. Bu yasadışı yatırım düzeni, Quigley ve partnerinin tek gelir kaynağı haline geldi ve zamanla yeni yatırımcı bulamadığı için çöküşün eşiğine geldi. Quigley, 2023 yılında Edmonton Polisi tarafından dolandırıcılık ve kara para aklama suçlamalarıyla tutuklandı, ancak 2024 yılında Okanagan Nehri'nde boğularak ölü bulundu.

Dolandırıcının ölümünün ardından suçlamalar düşürülse de, adli ve mali süreçler devam etti ve hakim tarafından Quigley iflas ilan edildi. İflas işlemlerini yönetmek üzere atanan Campbell Saunders Ltd. şirketi, paralarını kaybeden mağdurlara geri ödeme yapabilmek adına sürdürülebilir bir geri kazanım stratejisi arayışına girdi. Mütevelli, Quigley'nin çeşitli banka hesaplarını ve varlıklarını araştırdı; ancak iflas anında hesaplarda neredeyse hiç nakit kalmadığı için varlık tedarik edilmesi son derece sınırlı kaldı. Yine de yönetici, Quigley'nin teknesi, motosikleti ve paya sahip olduğu Kelowna'daki evinden yaklaşık 528.000 dolarlık bir miktarı geri kazanmayı başardı. Bununla birlikte, 8.3 milyon dolarlık devasa bir kaybı telafi etmek için bu miktarın yeterli olmaması nedeniyle hukuki yolların genişletilmesine ihtiyaç duyuldu.

Mütevelli, asıl kurtarma şansının, dolandırıcılık düzeninden net kâr elde eden ve 'net kazananlar' olarak adlandırılan kişilerden fonları geri almak olduğunu belirledi. Şu ana kadar, 40 'net kazanan'dan 28'iyle toplamda 1.4 milyon doları aşkın bir uzlaşma sağlanması başarılı bir sonuç verdi. Kalan 12 'net kazanan'a karşı ise yaklaşık 2.5 milyon dolarlık geri ödeme talebiyle sivil dava açıldı. Göze çarpan detaylardan biri, Quigley'nin ortağı Kathleen Treadgold'un da davalılar arasında yer alması ve kendisinden 780.000 doların talep edilmesidir. Ayrıca Treadgold'a karşı açılan davada, dolandırıcılık düzenindeki iddia edilen rolü nedeniyle ek tazminat talep ediliyor ve böylece olayın tüm failleri yargı önüne çıkarılıyor.

Mütevelli, Ağustos 2025'te mahkemeden paranın geri alınması için iki aşamalı yeni bir yaklaşım izin isteyerek süreci hızlandırmayı ve yapılandırmayı önerdi. Buna göre mahkeme ilk olarak kazananlara yapılan aşırı ödemelerin iptal edilip edilmeyeceğine karar verecek, ardından her birinin ne kadar geri ödeme yapacağını hükme bağlayacaktır. Bazı 'net kazananlar' bu yöntem değişikliğine itiraz ederek usuli haklarını kaybedeceklerini ve talep edilen tutarlar konusunda anlaşmazlıklar yaşanacağını öne sürdü. Ancak Hakim Fitzpatrick, sürece yöneltilen tüm bu eleştirileri değerlendirerek ve mütevellinin stratejisini tüm tarafların çıkarlarını koruyacak şekilde onayladı. Mahkeme nihai kararda, bu yöntemin mağdurlar ile diğer ilgili kişiler arasında adil ve adaletli bir sonuç doğuracağını hükme bağlayarak mağduriyetin giderilmesi için hukuki kapıları sonuna kadar açtı.