Kanada'da Korkunç Araştırma: Doğum Sırasında Yerli Kadınlara Skandal Muamele

British Columbia Üniversitesi araştırmacılarının öncülüğünde yürütülen ve Kanala genelinde gerçekleştirilen ilk ulusal kapsamlı anne sağlığı çalışması, sok açıcı sonuçları gün yüzüne çıkardı. Araştırmaya göre, hamilelik ve doğum süreçlerinde yerli kadınlara yönelik kötü muamele veya saygısızlık oranları endişe verici boyutlara ulaşmış durumdadır. Katılımcı yerli kadınların yaklaşık dörtte üçü, sağlık personelinden çeşitli derecelerde saygısızlığa uğradıklarını ifade ederken, yine %63'ü doğrudan kötü muameleye maruz kaldığını bildirdi. Uzmanlar, bu durumun sadece kişisel duyguların incinmesiyle sınırlı kalmadığını; anne ölümleri ve sağlıksız doğum sonuçları gibi kritik tıbbi sorunları doğrudan tetiklediğinin altını çiziyor. Kadınların sağlık sistemine duyduğu güvenin sarsılması, acil durumlarda hastaneye başvurmaktan çekinmelerine ve sonuç olarak önlenebilir trajedilerin yaşanmasına zemin hazırlıyor.

Araştırmacılar tarafından 'şok edici' olarak tanımlanan bulgular arasında, modern bir ülkede varlığı düşünülemeyecek kadar vahim iddialar da yer alıyor. Çalışma kapsamında 31 kadın, rızaları dışında kısırlaştırıldıklarını (zorla kısırlaştırma) beyan etti. Bu rakamın içinde beş yerli kadının bulunması, ırksal azınlıklara yönelik sistematik bir ayrımcılığın kanıtı olarak değerlendirildi. Aslında araştırma ekibinin bu veriyi ölçmeyi hiç planlamadığı, çünkü Kanada gibi bir ülkede zorla kısırlaştırmanın hâlâ yaşandığına ihtimal vermedikleri öğrenildi. Konuya ilişkin yorum yapan baş araştırmacı, bu oranın tamamen sıfır olması gerektiğini vurgulayarak sistemin ne kadar derin bir krizde olduğunu gözler önüne serdi. Bu tür acı gerçekler, marjinal gruplara yönelik tarihsel baskıların günümüzde modern tıp kılıfında nasıl devam ettiğini göstermesi açısından büyük önem taşıyor.

Yerli katılımcıların bildirdiği haksız ve şiddetli muamele türleri oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor ve sistematik bir ihmal kültürünü işaret ediyor. Katılımcıların yaklaşık %40'ı sağlık personeli tarafından ihmal edildiklerini belirtirken, büyük bir çoğunluk yardıma ihtiyaç duydukları anlarda kendi halde bırakıldıklarını raporladı. Kadınların yarısına yakını, sağlık hizmetlerinin rızaları dışında engellendiğini veya zorla uygulandığını ifade ederek tıbbi özerkliklerinin tamamen gaspedildiğini dile getirdi. Ayrıca, birçok kadın doğum odalarında personel tarafından azarlandığını, bağırıldığını ve hatta kültürleri veya etnik kökenleri hakkında olumsuz, ırkçı yorumlara maruz kaldığını bildirdi. British Columbia Yerli Kadınlar Derneği Başkanı, 2023 yılında gerçek doğum sancıları çeken genç bir kadının hastane personeli tarafından inandırıcı bulunmayarak geri çevrilmesini ve kadının arabasında doğum yapmak zorunda kalmasını bu ihmalin somut bir örneği olarak paylaştı.

RESpcCT (Kanada'da Hamilelik ve Doğum Hikayelerini İnceleyen Araştırma) adı verilen bu kapsamlı çalışma, 2020 ile 2022 yılları arasında son on yılda hamile kalmış veya doğum yapmış 6.096 kişi ile anket yapılarak hayata geçirildi. Ebelik alanında uzmanlaşan profesörler ve akademik topluluklar tarafından yürütülen araştırmada, özerklik ve rıza gibi karmaşık haklar ölçülebilir hale getirildi. Doğum sürecinde kadınların kendilerini güvende hissetmeleri, verilecek tıbbi kararlarda bilgilendirilmeleri ve seçimlerine saygı duyulması beklenen bir standart olmasına rağmen, özellikle yerli kadınlar için bu imkânların neredeyse tamamen ortadan kalktığı görüldü. Sonuçlar; ırksal azınlık oluşturan, engelli olan, cinsiyet açısından marjinalleştirilen veya geçmişinde hapis yatmış kadınların da benzer şekilde özerkliklerini kaybettiğini, bu sayede çok daha kötü doğum deneyimleri yaşadıklarını ortaya koydu. Öte yandan uzman ebelerin sürece dahil olduğu durumlarda ise kötü muamele oranının ciddi oranda düştüğü ve doğum sonuçlarının iyileştiği belirlendi.

Araştırmacılar ve yerli topluluğu savunucuları, bu trajik tabloyu değiştirmek için Kanada sağlık otoritelerinin acil ve köklü adımlar atması gerektiği konusunda hemfikir. Sadece prosedürleri değiştirmenin yeterli olmayacağı vurgulanarak, yerli sağlık uygulayıcılarının sisteme entegre edilmesi ve kültürel olarak uygun, duyarlı bakım standartlarının oluşturulması şart koşuldu. Birçok topluluk için doğumun kutsal bir dönemi olduğu hatırlatılan açıklamalarda, personelin bu manevi ve duygusal sürece karşı bilinçlendirilmasının elzem olduğu belirtildi. Yerli kadınların geleneksel değerlerine ve aile yapılarına saygı gösterilmediği takdirde, kuşaklar arası travmanın ve sisteme güvensizliğin giderilemeyeceği ifade ediliyor. Şimdilik Kanada federal hükümetinin bazı reformları finanse etmeye başladığı ve bu yeni kapsamlı verilerin, fonların doğru ve etkili bir şekilde nereye harcanacağını belirlemede rehber olarak kullanılacağı bilgisine de ulaşıldı.