Kanada'da Şok Edici Çalışma: Doğum Sırasında Yerli Kadınlara Kötü Muamele

Kanada'nın Britanya Kolumbiyası Üniversitesi (UBC) araştırmacılarının öncülüğünde gerçekleştirilen, türünün ilk örneği olan geniş kapsamlı bir ulusal çalışma, ülkedeki yerli kadınların doğum ve gebelik süreçlerinde maruz kaldıkları muamelelerle ilgili endişe verici sonuçlar ortaya koydu. Araştırmaya katılan yerli kadınların neredeyse dörtte üçü, hamilelik ve doğum süreçlerinde sağlık çalışanlarından çeşitli düzeyde saygısızlık veya kötü muamele gördüklerini belirtti. Bilim insanları, söz konusu bulguları sadece bir nezaket eksikliği olarak değil, aynı zamanda ciddi sağlık krizlerine yol açabilen bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlıyor. Uzmanlar, hastaların sağlık sistemine olan güveninin kırılması durumunda acil durumlarda sağlık merkezlerine başvurmaktan çekindiklerini ve bu durumun ölümcül sonuçlar doğurabildiğini vurguluyor. Bu veriler, modern sağlık sistemlerindeki derin eşitsizliklerin ve sistemik ırkçılığın boyutlarını gözler önüne seriyor.

2020 ile 2022 yılları arasında gerçekleştirilen RESPCCT (Kanada'da Gebelik ve Doğum Hikayelerini İnceleyen Araştırma) projesi kapsamında, son on yıl içinde hamile kalan veya doğum yapan 6 binden fazla kişiyle görüşüldü. Katılımcılar arasında yer alan 309 yerli kadının verileri analiz edildiğinde, neredeyse dörtte üçünün özellikle saygısızlık yaşadığı, yüzde 63'ünün ise doğrudan kötü muameleye maruz kaldığı tespit edildi. Araştırmayı yürüten ekipler, başlangıçta bazı ihlallerin modern Kanada'da artık gerçekleşmediğini düşünseler de, elde ettikleri klinik veriler bu varsayımlarını tamamen çürüttü. Bilim insanları, bu tarz trajik vakaların hiçbir modern toplumda yaşanmaması gerektiğini ifade ederek duruma tepki gösterdi. Araştırmacılar, anket sorularını 2018 yılından itibaren özerklik ve sözlü şiddet gibi soyut ve somut kavramları ölçecek şekilde titizlikle hazırladı.

Çalışmanın en sarsıcı detaylarından biri, katılımcı kadınların 31'inin zorla kısırlaştırıldığını bildirmesi oldu. Bu bildirimlerin 5'i yerli kadınlardan gelirken, durumun oransal dağılımı ırksal azınlıkların ve yerli halkların beyaz kadınlara kıyasla bu tür hak ihlallerine çok daha fazla maruz kaldığını kanıtlar nitelikteydi. Rapor, yerli katılımcıların yaklaşık yüzde 40'ının ihmal edildiğini, yüzde 37'sinin ise yardıma ihtiyaç duydukları anlarda yalnız bırakıldığını gösterdi. Ayrıca katılımcıların önemli bir kısmı, ihtiyaç duydukları tedavinin reddedildiğini veya rızaları dışında müdahalelere maruz kaldıklarını ifade etti. Bazı kadınlar ise sağlık personeli tarafından azarlandıklarını ve kültürel kimliklerine yönelik olumsuz yorumlar duyduklarını kaydetti.

Saha aktivistleri ve yerli topluluk liderleri, araştırmanın bulgularının günlük hayatın acı bir gerçeğini yansıttığını belirtiyor. Britanya Kolumbiyası Yerli Kadınlar Derneği Başkanı Gena Edwards, 2023 yılında 18 yaşındaki bir yerli kadının doğum sancısı çektiği halde hastaneden inandırıcı bulunmayarak geri çevrilmesiyle ilgili yürek burkan bir vakayı paylaştı. Hastane yönetimi ve sağlık çalışanları tarafından sürekli reddedilen genç kadının, nihayetinde hastaneye geri dönerken arabasının içinde kendi başına doğum yapmak zorunda kaldığı öğrenildi. Edwards, doğumun birçok toplulukta kutsal bir dönem olarak kabul edildiğini ve kadınların kendi bölgelerinden uzakta bu duygusal süreci yaşarken desteklenmeleri gerektiğini dile getirdi. Bu tür ihmal vakaları, eksik kültürel farkındalığın ve iletişimsizliğin kadınlar üzerinde yarattığı ağır psikolojik stresi gözler önüne seriyor.

Bu bağlamda ebelerin rolünün, doğum süreçlerinde hem kötü muameleyi azalttığı hem de daha olumlu sağlık çıktıları sağladığı belirtiliyor. Araştırma, ırksal azınlıklar, engelli bireyler ve gözaltı geçmişi olanlar gibi marjinalleştirilmiş grupların, genel nüfusa kıyasla karar verme özerkliklerini çok daha fazla ellerinden kaybettiklerini ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu yapısal sorunun çözümü için sağlık yetkililerinin acilen eyleme geçmesi ve sisteme yerli sağlık uygulayıcılarının entegre edilmesi gerektiğini vurguluyor. Kanada federal hükümetinin konuyla ilgili bazı iyileştirme adımlarını finanse etmeye başladığı ve bu araştırmanın verilerinin fonların doğru alanlara yönlendirilmesinde kritik bir rehber olacağı bildirildi. RESPCCT araştırmasının önümüzdeki dönemde farklı alt gruplara odaklanan ek çalışmalara temel oluşturacağı ve konunun uluslararası arenada daha geniş tartışılmasına kapı aralayacağı ifade ediliyor.