Kanada'da Parka Yeni İsim: K'ómoks Halkının Kültürel Mirası Yaşıyor

Kanada'nın British Columbia eyaletinde bulunan Comox Vadisi Bölge Bölütü (CVRD), Comox Yolu üzerinde yer alan bir parkı yeniden inşa ederek yeni bir isimle hizmete açtı. Artık 'qapoje Park' olarak bilinen bu alan, sadece fiziksel bir yenileme değil, aynı zamanda bölgenin yerli halklarıyla kurulan güçlü bir dayanışmanın ve kültürel saygının somut bir yansımasıdır. K’ómoks First Nation (İlk Milletler) Şefi Nicole Rempel, qapoje gibi mekanların topluma, bu toprakların derin bir hafızaya sahip olduğunu hatırlattığını belirtti. Parkın yeniden adlandırılması ve kıyı şeridinin yaşatılması, yerli halkın tarihine duyulan saygıyı pekiştirirken, insanların bu topraklarla kurduğu köklü bağ hakkında daha fazla şey öğrenmesine olanak tanıyor. Bu açılış, yerel yönetimler ile yerli toplulukların iş birliğiyle hayata geçirilen başarılı model项目lerden biri olarak öne çıkıyor.

Parkın yeni adı olan 'qapoje', güneye akan bir dere içindeki 'ilkbahar somon balığını' ifade eden geleneksel bir ayajusem terimidir. Bu isim, parkın içinden geçerek Back Yolu'ndan başlayan, Comox Yolu'nun altından geçen ve sonunda haliçe dökülen Coho Deresi'nin tarihine ve ekolojisine doğrudan bir atıfta bulunuyor. Bölgenin orijinal sakinleri olan K’ómoks halkı için bu dere ve çevresindeki ekosistem, hem fiziksel bir yaşam kaynağı hem de manevi bir öneme sahip bir mekandır. İsmin değiştirilmesi, sömürgeciliğin izlerini silmeye yönelik daha geniş çaplı bir bağlamın parçası olarak değerlendiriliyor. CVRD yönetim kurulu başkanı Will Cole-Hamilton, parkın toplumun kullanımına hazır olmasından büyük bir memnuniyet duyduklarını ifade etti. Cole-Hamilton, ziyaretçilerin bu yenilenmiş alanın doğal güzelliğinin keyfini çıkarırken aynı zamanda bölgenin gerçek tarihini de öğrenebileceklerini vurguladı.

Söz konusu kıyı restorasyonu ve park yeniden tasarım çalışmaları kapsamında alanın fiziksel yapısında kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirildi. Ağustos 2024 tarihinde başlayan projeler kapsamında, bölgeye zarar veren istilacı türler ortadan kaldırıldı ve dere yatağı大路 çevresinde yeni haliç yaşam alanları ile balıkların geçişine uygun yeni bir kanal oluşturuldu. Kıyı şeridinin erozyona karşı stabilizasyonu sağlanırken, ziyaretçilere doğaya zarar vermeden manzaranın tadını çıkarma imkanı sunan yeni bir ahşap yürüyüş yolu (boardwalk) ve bir gözlem platformu inşa edildi. Bunlara ek olarak, parkın kıyı şeridi boyunca uzanan yeni bir yürüyüş parkuru, yeniden düzenlenen bir otopark alanı ve ziyaretçilere bölgenin tarihini anlatan bilgilendirici tabelalar da projeye eklendi. Tüm bu altyapı çalışmaları, doğa koruma ile insanların doğaya erişimi arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla titizlikle planlandı.

Bu devasa ekolojik ve kültürel projenin hayata geçirilebilmesi için birden fazla kurumdan milyonlarca dolarlık bir fon sağlandı. Toplam 1.14 milyon Kanada Doları tutarındaki en büyük hibe, British Columbia eyaleti tarafından sağlandı ve İklim Adaptasyonu ile Afet Riskini Azaltma programı aracılığıyla dağıtıldı. Bu özel fonlama kanalı, sel riskini azaltmayı ve yerel toplulukların iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olacak projeleri desteklemeyi amaçlıyor. Bunun yanı sıra, federal hükümetin Topluluklar İnşa Etme Fonu üzerinden 685.000 doların üzerinde bir ek kaynak aktarıldı. Doğal yaşamın desteklenmesi adına Pasifik Somon Vakfı (70.000 dolar), Project Watershed (68.000 dolar) ve British Columbia Doğa Vakfı (50.000 dolar) gibi kuruluşlar da maddi katkıda bulundu.

qapoje Parkı'nda gerçekleştirilen kıyı iyileştirmelerinin çok kritik bir teknik amacı daha bulunuyor: Comox Yolu boyunca oluşabilecek sel riskini en aza indirmek ve kıyı şeridini güçlendirmek. İklim değişikliğinin yarattığı tehditlerin arttığı günümüzde, bu tarz doğa tabanlı altyapı çözümleri hem çevreyi koruyor hem de yerel halkın güvenliğini sağlıyor. Yeniden yapılan balık kanalları ve sulak alanların restorasyonu, somon balıklarının üreme ve göç yollarını güvence altına alarak bölgesel biyoçeşitliliğe büyük bir katkı sağlıyor. Projenin başından beri K’ómoks First Nation ile yerel yönetimlerin iş birliği içinde olması, benzer doğa koruma ve şehir planlama projelerlerine de ilham verecek bir örnek teşkil ediyor. Artık tam kapasitesiyle hizmete giren park, Comox Vadisi sakinleri ve bölgeyi ziyaret eden turistler için eğitici, dinlendirici ve ekolojik açıdan sürdürülebilir bir açık hava mekanına dönüştürülmüş durumda.