Kuzey Makedonya Ombudsmanı Üsküp Cezaevi'nde: Mahkumlardan Polis Şiddeti İddiaları

Kuzey Makedonya Halk Ombudsmanı Faton Seljami, başkent Üsküp'ün Şuto Orizari (bilinen adıyla Shutka) semtinde bulunan Üsküp Cezaevi'ne bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaretin temel amacı, cezaevinde bulunan mahkûmların yönelttiği polis şiddeti ve güç kullanımı iddialarını yerinde incelemektir. Seljami, ziyareti sırasında cezaevinin üst düzey yöneticileriyle bir araya gelerek olayların detaylarına dair bilgi topladı. Ayrıca, doğrudan mağdur olduğunu iddia eden mahkûmlarla yüz yüze görüşerek onların şikayetlerini birebir dinledi. Bu ziyaret, ülkede hapishane koşulları ve güvenlik güçlerinin yetki kullanımı konusundaki kamuoyu tartışmalarını tekrar alevlendirmiştir.

Ombudsman Faton Seljami'ye bu denetim faaliyeti sırasında Sivil Denetim Mekanizması ekibi de eşlik etti. Heyet, cezaevinin müdürü Boban Utkovski ve müdür yardımcısı Baki Mustafa ile detaylı bir toplantı gerçekleştirdi. Yapılan bu kritik görüşmenin ana gündemi, bir gün önce cezaevi polisine bağlı Müdahale Birimi (Özel Harekat) personelleri tarafından gerçekleştirilen geniş çaplı bir hücre aramasıydı. Heyet, arama operasyonunun nasıl yürütüldüğünü, operasyon sırasında hangi prosedürlerin izlendiğini ve emir komuta zincirini yöneticilerden detaylıca sorguladı. Yöneticilerden alınan resmi bilgiler, mahkûmların şikayetleriyle karşılaştırılarak olayın boyutları anlaşılmaya çalışıldı.

Olayın odak noktasını, cezaevi güvenlik birimlerinin hücre araması sırasında gösterdiği iddia edilen sert tutum oluşturuyor. Ombudsman ve ekibi, doğrudan aramaya maruz kalan mahkûmlarla görüşerek onların ifadelerini aldı. Yapılan görüşmelerde, arama işlemleri sırasında kanuni prosedürlere uyulup uyulmadığı veya orantısız güç kullanılıp kullanılmadığı büyük bir titizlikle araştırıldı. Mahkûmlar, Müdahale Birimi görevlilerinin görevini yaparken sınırı aşarak fiziksel şiddet uyguladıklarını öne sürdü. Yetkililer, bu tür iddiaların izlenmesi ve insan hakları ihlallerinin önüne geçilmesi amacıyla resmi bir soruşturma süreci başlatma gereği duydular.

Kamu denetçilerinin cezaevine yaptıkları bu ani ziyaret, Kuzey Makedonya'da adliye ve ceza infaz sistemindeki şeffaflık endişelerini gündeme getirmektedir. Ombudsmanlık ofisinden yapılan resmi açıklamada, Sivil Denetim Mekanizması ekibinin konuyu derinlemesine araştırmaya devam ettiği vurgulandı. Toplanan kanıtların ve ifadelerin bundan sonraki aşamada raporlanacağı belirtilerek, halkı ve kamuoyunu süreçle ilgili bilgilendirecek ek açıklamaların yapılacağı bildirildi. Olayın aydınlatılması ve şiddet iddialarının doğrulanması durumunda ilgili polis memurları hakkında idari veya adli yaptırımların uygulanması gündemdedir. Bu durum, ülke genelinde güvenlik güçlerinin hesap verebilirliği konusunu da tartışmaya açmıştır.

Bu olayın yaşandığı Kuzey Makedonya cezaevleri, son yıllarda kapasite ve mahkûm hakları bakımından sık sık gündeme gelmektedir. Ülke genelindeki hapishanelerin nüfus yoğunluğu Avrupa standartlarına kıyasla orta düzeyde seyretse de, Kuzey Makedonya mahkûmlarının hapis cezası sürelerinin uzunluğu bakımından Avrupa'da üst sıralarda yer aldığı bilinmektedir. Bu tür polis şiddeti iddiaları, uzun süreli hapis cezası çeken mahkûm popülasyonu göz önüne alındığında cezaevlerindeki psikolojik ve fiziksel gerilimi daha da artırma potansiyeli taşımaktadır. Yetkililer,类似的 benzer şiddet vakalarının tekrarını önlemek için cezaevi arama protokollerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini düşünmektedir. Ombudsmanın aktif müdahalesi, sistemdeki olası aksaklıkların düzeltilmesi adına atılmış kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.