Lübnan'da Siyasi Gerilim: Berri, Suriye'nin Hizbullah'a Müdahalesini Ekledi, İran-ABD Anlaşmasına Bağlandı

Lübnan Parlamento Başkanı Nebih Berri, Suriye'nin Hizbullah meselesine müdahale etme niyetinde olmadığını açıkça ifade ederek önemli bir siyasi mesaj verdi. Geçtiğimiz hafta Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile gerçekleştirdiği görüşmenin tam bir şeffaflık içinde geçtiğini vurgulayan Berri, ortak dosyalar ve bölgesel durumlar konusunda tüm konuların son derece net bir şekilde masaya yatırıldığını belirtti. Bu açıklama, Suriye'nin Lübnan içişlerine yönelik olası bir müdahalesine ilişkin endişeleri giderme amacı taşıyor. Berri'nin açıklamaları, Lübnan ile komşusu Suriye arasındaki diplomatik ilişkilerin mevcut seyrini anlamak açısından büyük önem taşıyor. Bölgesel güç dengeleri göz önüne alındığında, bu tür üst düzey görüşmeler ve açıklamalar Lübnan'ın dış politika yönelimlerini şekillendiren temel unsurlar arasında yer alıyor.

Öte yandan, Lübnan'ın iç siyasi sahasında Parlamento Başkanı Berri ile Cumhurbaşkanı Joseph Aun arasındaki ilişkilerin aşırı soğuk bir dönemden geçtiği bildiriliyor. Eyüptine (Ayn el-Tine) çevrelerinden sızdırılan bilgilere göre, iki lider arasındaki bağlantı kanalları neredeyse tamamen donmuş durumda. Başkanlık Sarayı'nın bulunduğu Baabda ile Berri'nin ofisi arasındaki ilişkilerin 'çok soğuk' bir hava taşıdığı belirtiliyor. Bu iç siyasi kriz, ülkede halihazırda var olan ekonomik ve sosyal sorunların çözümünü de zorlaştırıyor. İki lider arasındaki anlaşmazlığın derinleşmesi, Lübnan'daki siyasi tıkanıklığın daha da fazla görünür hale gelmesine neden oluyor.

Bu iç siyasi çatlağı onarmak amacıyla Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan'ın arabuluculuk girişimlerinde bulunduğu, ancak bu çabaların şu ana kadar sınırlı bir etkide kaldığı öğrenildi. Suudi Bakan'ın girişimleri, sadece Cumhurbaşkanı Aun'un danışmanı Andre Rahal ile Parlamento Başkanı Berri'nin yakın çalışma arkadaşı Milletvekili Ali Hasan Halil arasında dolaylı ve cılız bir iletişim kanalı açılmasını sağlayabildi. Taraflar arasındaki dondurulmuş ilişkileri eritmek için başlatılan bu alt seviye temaslar, herhangi somut bir ilerleme kaydetmekten uzak görünüyor. Beklenen kırılma yaşanmamış, ana sorunlar ve ihtilaflı dosyalar çözümsüzlüğünü korumaya devam etmiştir. Suudi Arabistan'ın bölgesel bir güç olarak Lübnan siyasetinde oynadığı bu aktif arabuluculuk rolü dahi şu an için mevcut krizi aşmaya yetmemiştir.

Gelecek döneme ilişkin siyasi vizyonunu da netleştiren Berri, uluslararası düzeyde varılan geniş kapsamlı anlaşmalara dayanılması gerektiğini savunuyor. İslamabad'da başlayan görüşmelerin bir parçası olan İran-ABD mutabakat zaptının (memorandum of understanding) Lübnan ile ilgili hükümlerine kesin bir şekilde geri dönülmesi gerektiğini vurguladı. Berri, bu mutabakatı Lübnan sahasındaki gelecekteki dengeleri ve siyasi düzenlemeleri belirleyecek ana referans çerçevesi olarak görüyor. Bu yaklaşım, Lübnan iç politikalarının yalnızca yerel dinamiklerle değil, aynı zamanda küresel güçlerin bölgesel stratejileriyle da yakından bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. İran ve ABD gibi küresel aktörlerin müzakerelerinin Lübnan'ın kaderini doğrudan etkilemesi, ülkenin savunma ve dış politikalarının ne kadar dışa bağımlı bir yapı arz ettiğini gözler önüne seriyor.

Tüm bu gelişmeler ışığında, Lübnan siyaseti hem içerideki güç mücadeleleri hem de dış aktörlerin bölgesel stratejileri arasında sıkışmış bir konumda bulunuyor. Berri'nin Suriye konusundaki açıklamaları ve İran-ABD anlaşmasına duyduğu güven, ülkedeki Şii siyasi hareketin gelecek vizyonunu özetler nitelikte. Aynı zamanda Cumhurbaşkanı ile yaşanan soğuk ilişkiler ve Suudi arabuluculuk çabalarının başarısızlığı, devlet kurumları arasındaki işleyişin ne kadar kırılgan olduğunu kanıtlıyor. Bölgesel ve uluslararası düzeyde imzalanacak veya revize edilecek herhangi bir büyük anlaşma, Lübnan'ın iç dengelerini anında etkileyebilecek potansiyelde bulunuyor. Önümüzdeki dönemde, İslamabad mutabakatının detaylarının netleşmesi ve bu anlaşmanın sahada nasıl uygulanacağının görülmesi, Lübnan'ın siyasi geleceği açısından belirleyici olacaktır. Ülkedeki tüm siyasi aktörlerin bu yeni küresel düzenlemelere nasıl uyum sağlayacağı ise henüz cevaplanmamış en büyük soru olarak ortada duruyor.