Maine'deki Kasabalar Tarihî Karaağaçlarını Hastalıklara Karşı Korumak İçin Mücadele Ediyor

Yarım yüzyıl önce, Maine eyaletindeki Blue Hill kasabasının caddeleri, yaz aylarında devasa American elm (Amerikan karaağacı) ağaçlarının oluşturduğu gölgeliklerle kaplıydı. Bu görkemli ağaçlar, 1800'lerin ortalarında tüm Amerika Birleşik Devletleri'nde şehir sokaklarına dikilerek hızla yaygınlaşmıştı. O dönemde, tuzlu deniz havasına ve yoğun şehir trafiğine karşı gösterdikleri olağanüstü dayanıklılık sayesinde büyük bir beğeni toplamışlardı. Ancak günümüzde, o tarihi ağaçların yüzlercesi yaygın hastalıkların kurbanı olarak yok oldu. Buna rağmen, Blue Hill ve yakındaki Castine kasabaları, Maine eyaletindeki 19. yüzyıldan kalma son karaağaç popülasyonlarını barındırmaya devam ediyor. Bu asırlık ağaçların hayatta kalması, tamamen şansa ve giderek artan maliyetli hastalık önleme çabalarına bağlı durumda.

Karaağaçların yok olmasının en büyük nedeni, on yıllar önce eyalette yer edinen ve ormanlar dışındaki Amerikan karaağaçlarının çoğunu yok eden ölümcül bir mantar hastalığı. Bu hastalığa neden olan mantar, ağaçların kabuklarının altında yaşayan küçük böcekler ve onların larvaları tarafından sağlıklı ağaçlara hızla bulaştırılıyor. Kasabalar bu eşsiz ağaçları koruyabilmek için genellikle mantar ilacı (fungisit) enjeksiyonlarına güveniyor. Ancak bu koruma yöntemleri her geçen gün daha da pahalı bir hale geliyor. Dahası, hastalıklar direkt müdahale ile kontrol altına alınabilse bile, orijinal ağaçların doğal yaşam sürelerinin sonuna yaklaşması, yetkililer için yeni bir kriz demek.

Blue Hill kasabasının ağaç bakım sorumlusu (tree warden) Phil Norris, hastalık salgınları nedeniyle geçmişten günümüze kalan başka bir büyük karaağacı daha kesmek zorunda kaldıklarını belirtiyor. Norris, insanların ölümlü olduğu gibi ağaçların da ölümlü olduğunu ve er ya da geç devrilip gitmek zorunda olduklarını felsefi bir şekilde kabul ediyor. Onun gözlemlediğine göre, mevcut ağaçlar hem doğal yaşlanma süreçlerinden hem de sürekli gelişen yeni zararlılardan olumsuz etkileniyor. Bu durum, geleceğin şehir sokaklarının, ağaçlarla çevrili manzaralarının tam olarak nasıl görüneceği konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor. Yetkililer, mevcut ekosistemin sürdürülebilirliği için yeni stratejiler geliştirmek zorunda kalıyor.

Maine Orman Servisi'nin eyalet entomoloğu Allison Kanoti, şu anda Maine genelinde mantar hastalığında büyük bir artış eğilimi olmadığını ifade ediyor. Eyaletin bu konudaki takip süreci çoğunlukla kasabadaki vatandaşlardan gelen raporlara ve yerel yetkililerin gayriresmî gözlemlerine dayanıyor. Hastalığın yayılımı aniden patlak vermese bile, değişen iklim koşulları ve yeni böcek türleri sürekli bir tehdit oluşturuyor. Bilim insanları ve yerel yönetimler, orijinal türlerin yerine hastalıklara dirençli olacak şekilde özel olarak yetiştirilmiş yeni karaağaç çeşitlerini dikmeye başladı. Son 25 yıl içinde her iki kasabada da bu dirençli türler sokaklara yerleştirildi.

Tarihi karaağaçlar yok olsa da, Blue Hill çevresindeki doğa kendi kendini yenileme kapasitesini gösteriyor. Merrill & Hinckley mağazasının Union Caddesi'ndeki ön kısmında görülen genç fidanlar, eski ağaçların hastalığa yenik düşmesine rağmen yeni nesillerin kendi kendine yeşermeye başladığının somut bir kanıtı. Bu genç karaağaçlar, gelecekte kasabanın o eşsiz gölgeli sokak kimliğini yeniden inşa edebilecek potansiyel bir umut sunuyor. Ancak bu fidanların hastalıklardan tamamen bağışık olup olmayacağı veya gelecekteki şartlara nasıl tepki vereceği henüz belirsizliğini koruyor. Bu sebeple, Maine'deki yerel topluluklar hem eski mirası yaşatmak hem de geleceğin kentsel ormanlarını güvene almak için zorlu ve uzun vadeli bir mücadeleye devam ediyor.