Meksika, ABD Büyükelçisi Salazar'ın 'Mayo' Zambada'nın Tutuklanmasında Yalan Söylediğini Soruşturuyor

Meksika hükümeti, eski ABD Büyükelçisi Ken Salazar'ın, Sinaloa Karteli'nin kurucularından Ismael 'El Mayo' Zambada'nın tutuklanması sürecinde Meksika makamlarına kasıtlı şekilde yalan söylediği iddiasını soruşturmaya hazırlanıyor. Başkan Claudia Sheinbaum, Salazar'ın ABD hükümetinin operasyona dahil olmadığı yönündeki açıklamalarının artık şüphe altında olduğunu belirtti. Zambada'nın ABD'ye götürülmesinde kullanılan uçağın FBI'a ait olduğunun ortaya çıkması, ikili ilişkilerde yeni bir gerilim noktası oluşturdu. Meksika Dışişleri Bakanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılığı'nın konuyu yakından incelemesi bekleniyor. Sheinbaum, bir diplomata karşı son derece ciddi bir suçlama olan yalan iddialarının peşini bırakmayacağını vurguladı.

Olayın arka planı, 25 Temmuz 2024'te Zambada'nın ABD topraklarına teslim edilmesiyle başlayan ve o günden beri süre gelen diplomatik krize dayanıyor. Meksika hükümeti, operasyondan önceden haberdar edilmediğini savunarak Washington'dan defalarca açıklama talep etti, ancak yaklaşık iki yıldır hiçbir somut bilgi paylaşımı yapılmadı. Zambada ise kendi ifadesinde, El Chapo Guzmán'ın oğlu Joaquín Guzmán López tarafından kaçırıldığını ve isteği dışında ABD'ye götürüldüğünü iddia ederek ABD'nin ilk anlatısını çürütmüş oldu. Bu çelişkiler, Meksika'nın egemenliğinin ihlal edildiği şüphelerini derinleştirdi ve hukuki bir süreç başlattı. Başkan Sheinbaum, halkına ve ABD halkına karşı gerçeklerin tam olarak ortaya çıkarılması gerektiğinin altını çizdi.

Krizin tırmanmasına neden olan en kritik gelişme, narcotráfik uzmanı gazeteci Luis Chaparro'nun yayımladığı bir haberle ortaya çıktı. Haberde, Zambada'yı taşıdığı iddia edilen uçağın izlenemeyen bir 'narcojet' olduğunun ve bu uçağın FBI tarafından War Eagles Air Museum'a bağışlandığının detayları paylaşıldı. Söz konusu müzede sergilenen uçağın yanındaki bilgilendirme panosunda FBI, açıkça operasyona katıldığını ve Zambada'yı ABD'ye getirdiğini öne sürüyor. Bu detay, ABD yönetiminin olaya dahil olmadığına dair Salazar'ın yaptığı resmi açıklamalarla doğrudan çelişiyor. Sheinbaum, bu yeni bilgilerin ışığında, 'Büyükelçi Ken Salazar yalan mı söyledi?' sorusunun artık resmi olarak gündeme geldiğini ifade etti.

Başkan Sheinbaum, Salazar'ın eylemlerinin hukuki ve diplomatik sonuçlarının olup olmayacağı yönündeki soruları da net bir dille yanıtladı. Tüm büyükelçilerin diplomatik dokunulmazlığa sahip olduğunu hatırlatan Sheinbaum, ancak eski büyükelçinin yakında yayımlayacağı kitapta aynı iddiaları tekrarlayacağının görünmesi durumunda durumun daha da ciddileşeceğini belirti. Meksika hükümeti, bir büyükelçinin resmi makamlara kasıtlı şekilde yalan söylemiş olmasının kabul edilemez bir durum olarak değerlendirildiğini vurguladı. Soruşturma sürecinin Dışişleri Bakanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ortaklaşa yürütülmesi planlanıyor. Sheinbaum, bu adımın iki ülke arasındaki ilişkileri zedelemek değil, hesap verebilirliği sağlamak amacı taşıdığını savundu.

Bu diplomatik krizin, Meksika ve ABD arasındaki geniş çaplı güvenlik işbirliğine zarar verip vermeyeceği de merak ediliyor. Sheinbaum, yaşanan bu krizin iki ülke arasındaki organize suç örgütleriyle mücadele işbirliğini bozmayacağını açıkça belirtti. Ancak aynı zamanda, ABD'nin Meksika'ya kasıtlı olarak yalan söylemesinin kabul edilemeyeceğini ve ilişkilerde şeffaflık ilkesinin korunması gerektiğini de dile getirdi. İki ülke yakın zamanda ortak güvenlik koordinasyon ekiplerini kurmuş olsa da, bu tür güven sarsıcı olaylar gelecekteki istihbarat paylaşımını zorlayabilir. Meksika, egemenlik haklarını korurken eşzamanlı olarak bölgesel güvenliği sağlama dengeleme çabasını sürdürüyor. Olayın, Kuzey Amerika'daki uyuşturucu kartelleriyle mücadele stratejileri üzerinde ne gibi uzun vadeli etkiler bırakacağı ise zamanla netleşecek.