Meksika, Rocha Moya Suçlamalarının Sızdırılmasını ABD'ye Şikayet Etti

Meksika Dışişleri Bakanlığı (SRE), ABD'nin Sinaloa eyaleti izinli Valisi Rubén Rocha Moya ve dokuz eski ve görevdeki memur hakkında yaptığı geçici tutuklama ve iade taleplerine ilişkin üç önemli belgeyi kamuoyuna açıkladı. Açıklanan belgeler arasında ABD büyükelçiliğine gönderilen resmi bir şikayet yazısı, Meksika hükümetinin diplomatik tutusunu özetleyen bir iletişim dosyası ve New York Güney Bölgesi Federal Savcılığı'nın hazırladığı suçlama listesi yer alıyor. Bu bilgilerin gün yüzüne çıkması, bir vatandaşın bilgi edinme talebi sonrasında bakanlığın söz konusu diplomatik yazışmaları beş yıl boyunca gizli tutma kararının açığa çıkmasının ardından geldi. Ancak bakanlık, yargı dosyalarına ilişkin diplomatik notların mahiyeti gereği hala gizli kaldığını ve korunmaya devam edeceğini vurguladı. Böylece Meksika yönetimi, şeffaflık taleplerini karşılarken aynı zamanda diplomatik müzakerelerin hassasiyetini korumaya çalıştığını göstermiş oldu.

Bakanlığın açıkladığı belgeler arasında en çok dikkat çeken unsur, 30 Nisan tarihli ve ASJ-22632 kodlu resmi yazışma oldu. Bu yazışmada SRE'nin Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü, ABD'nin New York Başsavcılığı'nın suçlamarı ve şüphelilerin isimlerini bir gün önce kamuoyuna açıklamasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Meksika makamları, bu tür bilgilerin yargı süreçleri açısından son derece hassas olduğunu ve sızdırılmasının ciddi sorunlara yol açabileceğini savundu. Özellikle ilgili şahıslar gözaltına alınıp resmi iade prosedürleri başlatılmadan önce bu tarz detayların paylaşılmasının, şüphelilerin adil yargılanma hakkını ihlal edebileceği belirtildi. Meksika hükümeti bu durumu, henüz sonuçlanmamış bir hukuki sürecin zarar görmesine neden olacak bir müdahale olarak değerlendirdi.

Meksika'nın gönderdiği diplomatik nota, ABD tarafının daha önceki iletişimlerinde iade ve tutuklama taleplerine ilişkin bilgilerin gizli tutulması konusunda net bir taahhüt vermiş olduğunu hatırlatıyor. SRE, New York savcılığının açıklamasının bu gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini ve Meksika hükümetinin gerekli gizlilik önlemlerini almasını engellediğini tespit etti. Bu bağlamada Meksika, ABD Adalet Bakanlığı'na resmi bir çağrıda bulunarak federal savcıların gelecekteki süreçlerde bu tür taahhütlere ve diplomatik protokollere tam olarak uymaları için gereken talimatları vermesini talep etti. İki ülke arasındaki hukuki iş birliğinin sağlıklı bir şekilde yürümesi için karşılıklı güvenin korunmasının elzem olduğu vurgulandı. Aksi takdirde, benzer diplomatik krizlerin iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğini daha da zora sokabileceği ifade edildi.

New York savcılığının hazırladığı suçlama dosyasına göre, Rocha Moya dahil toplam on kişi çok ciddi suçlamalarla karşı karşıya. İsimler arasında Senatör Enrique Inzunza Cázarez ve Culiacán Belediye Başkanı Juan de Dios Gámez Mendívil gibi üst düzey siyasetçiler de bulunuyor. Şüphelilerin fentanil, eroin, kokain ve metamfetamin gibi uyuşturucuları ABD'ye ithal etme amacıyla komplo kurmakla suçlandıkları belirtiliyor. Ayrıca, bazı şüphelilerin makineli tüfekler ve yıkıcı cihazlar bulundurmak gibi ağır silah suçlamalarıyla da karşı karşıya olduğu aktarıldı. Dosyadaki bilgiler arasında, Juan Valenzuela Millán adlı bir şüpheli için ölümle sonuçlanan adam kaçırma suçlamasının da yer aldığı ve Meksika Dışişleri Bakanlığı'nın bu durumun yalnızca bir suçlama olup kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadığını özellikle altını çizdiği kaydedildi.

Meksika hükümeti olayın arka planına ilişkin olarak, ABD'den gelen iade taleplerinin ülkedeki yetkili merci olan Genel Cumhuriyet Savcılığı'na (FGR) iletildiğini duyurdu. Meksika'nın savunma sistemi uyarınca, yeterli ve ikna edici delillerin sunulmadığı hiçbir yargısal işlemin başlatılamayacağı konusunda net bir duruş sergileniyor. Ülke, ABD ile adalet ve güvenlik alanında iş birliği yapmaya her zaman açık olduğunu, ancak bu iş birliğinin ülkesinin yasal sınırlarına ve bağımsızlığına saygı duyulması şartına bağlı olduğunu belirtiyor. Bu süreçte Başkan Claudia Sheinbaum'un konuya ilişkin olarak "Suç işleyen hiç kimseyi korumayacağız" şeklindeki net ve kararlı açıklaması da dosyaya dahil edildi. Meksika yönetimi, hem iç hukuk kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalacaklarını hem de hiçbir dış müdahaleye izin vermeyeceklerini bu süreçte bir kez daha tüm dünyaya ilan etmiş oldu.