NATO Raporu: Portekiz Savunmaya GSYİH'nin Yüzde 2,1'ini Ayıracak

NATO'nun yayımladığı son rapor, Portekiz'in bu yıl sonuna kadar savunma harcamalarını Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) yüzde 2,1'ine çıkarmasını beklediğini ortaya koyuyor. Bu oran, ülkenin savunma bütçesinde 2025 yılına kıyasla yaklaşık 600 milyon avroluk bir artış anlamına geliyor. İttifakın 32 üye devletinin yatırım tahminlerini içeren söz konusu belge, 3 Haziran'da toplanan verilerle hazırlandı. Buna göre Portekiz'in yıl sonundaki toplam savunma harcamasının 6,7 milyar avroya ulaşması öngörülüyor. Bu durum, ülkenin savunma kapasitesini güçlendirme yönündeki kararlılığını uluslararası bir ölçekte bir kez daha teyit ediyor.

Raporun detaylarına göre, Portekiz'in 2025 yılındaki savunma bütçesi yaklaşık 6,1 milyar avro seviyesinde gerçekleşmişti. Yıl sonuna kadar yapılacak ek yatırımlarla birlikte bu rakamın 6,7 milyar avroya ulaşması planlanıyor. Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo daha önce ülkenin 2025 yılında savunma alanına GSYİH'nin yüzde 2,01'ini ayırdığını Ulusal Meclis'te açıklamıştı. NATO'nun yeni raporu da bu açıklamayı doğrular nitelikte ve tahminleri birebir örtüştürüyor. Bu veriler, Portekiz'in NATO üyelik yükümlülüklerini yerine getirme konusunda istikrarlı bir çizgi izlediğini gözler önüne seriyor.

Savunma bütçesindeki bu yeni artış, bir önceki yıla kıyasla oldukça mütevazı bir seviyede kalıyor. 2024'ten 2025'e geçiş sürecinde Portekiz, savunma harcamalarını 1,6 milyar avro artırarak son on yılın en yüksek yıllık artışını kaydetmişti. Ancak bu yılki 600 milyonluk planlanan artış, geçen yıldaki devasa sıçramaya kıyasla oldukça sınırlı bir yükselişi ifade ediyor. Yine de Portekiz hükümetinin savunma yatırımlarını artırma eğilimini sürdürmesi, Avrupa'daki genel eğilimle uyumlu olarak devam ediyor. Ülke, savunma sanayii ve askeri altyapıya yönelik planlı yatırımlarını bu yeni bütçe çerçevesinde şekillendirmeye devam edecek.

Bu gelişmeler, Avrupa ülkeleri ve Kananda yaşanan daha geniş çaplı bir savunma harcaması artışı eğiliminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bunda, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) NATO'ya olan finansal askeri yatırımında görülen belirgin bir geri çekilme sürecinin etkisi büyük. Önceki dönemde Hollanda'nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Zirvesi'nde, ittifak için çok iddialı yeni bir hedef belirlenmişti. Bu hedef kapsamında, üye devletlerin 2035 yılına kadar savunmaya GSYİH'nin en az yüzde 5'ini ayırması kararlaştırıldı. Bu oranın yüzde 3,5'si doğrudan silahlı kuvvetler, ekipman ve eğitime ayrılırken, kalan yüzde 1,5'lik kısmı altyapı ve savunma sanayii yatırımlarına tahsis edilecek.

Öte yandan, Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi bu çarşamba günü sona ermesi beklenen kritik gündem maddelerine ev sahipliği yapıyor. Toplantılar, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda gerçekleşiyor ve birinci gündem maddesi savunma yatırımlarının artırılması konusu. Ayrıca, ittifaka üye ülkelerin askeri üretim kapasitelerinin güçlendirilmesi ve endüstriyel işbirliklerinin derinleştirilmesi de masadaki diğer önemli başlıkları oluşturuyor. Son olarak, devam eden savaş nedeniyle Ukrayna'ya verilecek desteğin boyutu ve niteliği de liderlerin üzerinde en çok durduğu konular arasında yer alıyor. Tüm bu konular, NATO'nun küresel güvenlik mimarisindeki rolünü ve üyelerinin finansal yükümlülüklerini yeniden şekillendiriyor.