Pakistan Yüksek Mahkemesi Kadınları Mirastan Mahrum Bırakan Kabile Geleneğini İlan Etti

Pakistan Yüksek Mahkemesi, kadınları miras hakkından mahrum bırakan kabile geleneklerini ve yerel uygulamaları gayri meşru ve yasa dışı olarak ilan eden önemli bir karar açıkladı. Mahkeme, bu tür geleneklerin İslam şeriatı ile ülkenin mevcut yasalarına açıkça aykırı olduğu hükmüne vardığı belirtildi. Karar, kız çocuklarının aile malları üzerindeki meşru haklarını gasp eden yüzyıllık yerel geleneklerin yargı sistemi tarafından resmen reddedilmesi anlamına geliyor. Bu tarihî emsal karar, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan ve hukuki desteksiz bırakılan binlerce kadına umut ışığı olma potansiyelini barındırıyor. Yetkililer tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamalarda, kadınlara karşı uygulanan bu tür haksız geleneksel baskılara artık hukuk nezdinde kesin bir son verileceği vurgulandı.

Söz konusu yargı süreci, Metti Han adlı bir kadının miras kalan topraklarına yasadışı bir şekilde el konulmasıyla başlayan ve öne çıkan davaya dayanıyor. Yüksek Mahkeme, söz konusu dava dosyasını ele alarak detaylı bir inceleme neticesinde yenilikçi bir hüküm tesis etti. Mahkemenin detaylı karar gerekçesi, Yargıç İrfan Saadat Han tarafından titizlikle kaleme alındı ve kamuoyuyla paylaşıldı. Ayrıca Yüksek Mahkeme, yerel mahkemenin mirasçıların lehine verdiği ilk kararı onaylayarak Belucistan Yüksek Mahkemesi'nin esasını koruduğu bildirildi. Hâkim heyeti tarafından hazırlanan metinde, kadınların miras hakkının kabile aşiretleri tarafından gasp edilmesinin hukuk devleti kavramıyla kesinlikle bağdaşmadığı belirtildi.

Mahkeme, hile veya sahte belgeler kullanılarak elde edilmiş herhangi bir taşınmaz üzerinde meşru bir mülkiyet hakkının bulunamayacağını çok net bir şekilde ifade etti. Kararda, yerel kabile meclislerinin (curga) kadınları mirastan mahrum etmeye yönelik dayatmalarının tamamen yasadışı olduğu ve geçersiz sayıldığı hususu altı çizilerek vurgulandı. Yargıçlar, bir kabile meclisinin ne Kur'an-ı Kerim hükümlerine ne de İslam sünnetine aykırı bir şekilde herhangi bir varisin yasal hakkını ortadan kaldırma yetkisinin bulunmadığını açıkladı. Kız çocuklarını aile mirasından bilinçli olarak uzak tutmaya çalışanlar artık suç teşkil eden bu eylemlerden dolayı hukuki yaptırımlara maruz kalacak. Mahkeme ayrıca, kadastro veya arazi kayıtlarında yapılan usulsüz işlemlerin nihai ve kesin bir mülkiyet kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğine dikkat çekerek hile ile nakledilen mülkler üzerinde kurulan tüm hukuki yapıların çökertileceğini sözlerine ekledi.

Yüksek Mahkeme'nin açıklanan yazılı kararında kitleleri yakından ilgilendiren bir diğer önemli nokta ise vasiyetname ve tereke meselesinin andır. Mahkeme, aileye ait tüm miras kalan toprakların bundan böyle yalnızca İslam miras hukuku prensiplerine birebir sadık kalınarak dağıtılması gerektiğini hükme bağladı. Hâkimler, İslami kuralların öngördüğü adaletli paylaşım formülünün dışına çıkılarak kadınların temel mülkiyet hakları üzerinde hiçbir taviz verilmemesi gerektiğini belirtti. Ayrıca bu doğrultuda, İslam şeriatının özüne ve ruhuna aykırı olan tüm kabile geleneklerinin ve yerel örfün yargı tarafından derhal iptal edildiği ve hukuken geçersiz sayıldığı açıklandı. Bu radikal karar, Pakistan'ın kırsal kesimlerindeki ataerkil yapıyı ve kökleşmiş kabile içi hukuk anlayışını derinden sarsacak bir adım olarak yorumlanıyor.

Yargı makamları tarafından yayınlanan nihai kararda, devletin yasaları ile İslam dininin şeriatı üzerinde hiçbir kabile meclisinin, yerel örfün veya herhangi bir另外一个 geleneğin pay sahibi olamayacağı ilan edildi. Bu hukuki adım, yüzyıllardır süregelen ataerkil sisteme karşı kadınların sosyal ve ekonomik haklarını korumaları adına atılmış en büyük güçlü adımlardan biridir. Yetkili avukatlar ve kadın hakları savunucuları, emsal nitelikteki bu Yüksek Mahkeme kararının ülkenin diğer bölgelerindeki benzer gasp davaları için de güçlü bir rehber olacağını düşündüklerini ifade ettiler. Yargı çevreleri, kararın mevcut yasama organında kadın haklarına ilişkin yeni ve daha yaptırım gücü yüksek yasaların çıkarılması sürecini hızlandıracağını öngörüyor. Mahkemenin bu çıkışı, kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlamlaştırmak ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak adına Pakistan tarihinde yeni bir sayfa açılmasına neden oldu.