Peru Yargısı, Keiko Fujimori'nin Başkanlık İlanı Askıya Alınması Talebini Reddetti

Peru'nun başkenti Lima'daki ikinci anayasal mahkeme, Keiko Fujimori'nin cumhurbaşkanı olarak ilan edilmesini engellemeye yönelik hukuki talebi reddederek, seçim sürecinin akabinde yaşanan önemli bir hukuki belirsizliği noktaladı. Yargıç Jonathan Valencia López başkanlığındaki mahkeme, Tomás Soldevilla Guerra tarafından başvurulan ve Fujimori'nin göreve getirilmesi sürecini geçici olarak durdurmayı amaçlayan 'habeas corpus' başvurusunu prosedürler açısından dayanaksız bularak başvuruyu usülden reddetti. Mahkeme, sunulan delillerin bireysel özgürlük haklarıyla gerekli yasal bağın kurulamadığını ve bu tür bir hukuki mekanizmanın seçim sonuçlarını iptal etmeye veya adayların yeterliliklerini sorgulamaya uygun bir araç olmadığını tespit etti.

Mahkemenin kararına konu olan başvurunun merkezinde, Fujimori'nin Japon hukuku ve vatandaşlığı ile iddia edilen bağları nedeniyle anayasal olarak 'engelli' durumda olduğu iddiası yatıyordu. Başvuru sahibi Soldevilla, Fujimori'nin Japonya ile olan hukuki bağlarının, Peru anayasasında öngörülen liderlik vasıfları ile çeliştiğini ve bu durumun göreve başlamasına engel teşkil ettiğini öne sürerek konuyla ilgili resmi belgelerin incelenmesini talep etmişti. Duruşma sırasında, Fujimori'nin sadece adaylığı değil aynı zamanda potansiyel devlet başkanlığı sıfatıyla hareket edebilmesi için, diğer vatandaşlıklarından 'tavizsiz, geri dönülemez ve toplu' bir feragatname şartı aranması gerektiği yönünde bir savunma yapıldı. Bu talep, yabancı bir ülkenin yargı süreçlerini etkileme ihtimalini ve olası bir hukuki kaçış senaryosunu önlemeyi amaçlıyordu.

Başvuru sahibinin iddiaları, Fujimori ailesi ve Peru siyasi tarihinde derin izler bırakan, 2000 yılında yaşanan bir olaya dayandırılıyordu. Keiko Fujimori'nin babası ve eski devlet başkanı Alberto Fujimori, 'vladivideolar' olarak bilinen ve yolsuzluk ağğını deşifre eden videotların yayınlanmasından sadece iki ay sonra, sahip olduğu Japon vatandaşlığını bir kalkan olarak kullanarak Japonya'ya kaçmıştı. Eski başkanın Peru yargısından kaçmak için Japonya'ya sığınması, ülkede uzun yıllar sürecek bir hukuki ve siyasi krizi tetiklemiş ve hala hafızalarda tazeliğini koruyan bir skandal olarak hatırlanıyor. Soldevilla, benzer bir senaryonun tekrarlanmaması ve devlet başkanlığına aday olan bir şahsın başka bir ülkenin yargı yetki alanına girmemesi için sıkı tedbirler alınmasını istiyordu.

İddianın hukuki dayanağı incelendiğinde, Peru Anayasası'nda devlet başkanlığına aday olabilecek kişilerin aranan şartları arasında vatandaşlık konusu geniş yer tutuyordu. Vatandaşlık hukuku uzmanlarına göre, Peru anayasasında 'doğuştan gelen' vatandaşlıktan vazgeçme durumunun hukuki bir yolu bulunmamaktadır, ancak edinilen yabancı vatandaşlıklarından feragat edilmesi gerekmektedir. Bu noktada, başvuru sahibi Fujimori'nin sadece Japon vatandaşlığını resmi olarak bırakmasıyla yetinmemiş, bunun yanı sıra Japon hukuku sisteminin Peru yasaları üzerinde herhangi bir etkisinin olmamasını ve yabancı bir devletin Peru Cumhuriyeti'nin karar alma mekanizmalarını uzaktan yönetme veya manipüle etme riskinin tamamen sıfırlanmasını talep etmişti. Bu talep, Fujimori'nin kurgusal bir sadakat testine tabi tutulmasını ve gelecekte olası bir yargı kaçışının hukuki zeminini ortadan kaldırmayı hedefliyordu.

Sonuç olarak Yargıç Valencia, verdiği kararda bireysel özgürlük ve güvenlik hakkını korumak amacıyla düzenlenen 'habeas corpus' mekanizmasının, seçim prosedürlerini askıya alma veya bir adayın milletvekili ya da cumhurbaşkanı sıfatını geçici de olsa iptal etme aracı olarak kullanılamayacağına karar verdi. Mahkeme, davacının iddialarının anayasal hakların korunması ile gerekli nedensel bağın kurulamadığını belirterek başvuruyu tamamen reddetti ve dosyanın arşivlenmesine hükmetti. Bu karar, Keiko Fujimori'nin cumhurbaşkanı olarak ilan edilmesinin önündeki son hukuki engellerden birinin kaldırılması anlamına geliyor.