Trump yönetimi Portland ICE tesisinde göz yaşartıcı gaz kullanımının devamını istiyor

Trump yönetimi, federal ajanların Portland'daki Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) tesisinin dışında diledikleri gibi kimyasal mühimmat ve göz yaşartıcı gaz kullanmaya devam edebilmeleri için Dokuzuncu Daire Temyiz Mahkemesi'ne başvuruda bulundu. Hükümet avukatları, mahkemenin iki ayrı emriyle getirilen kullanım kısıtlamalarının kaldırılmasını talep ederek, kolluk kuvvetlerinin güvenliği sağlamak için bu yöntemlere başvurmasının yasal hakları olduğunu savundu. Başsavcı yardımcısı Brenna Scully, davacıların hava yoluyla yayılan zehirli gazlardan korunma yönünde ABD tarihine ve geleneklerine kök salmış temel bir hakka sahip olmadığını öne sürdü. İki farklı dava, federal ajanların göstericilere ve sivil halka yönelik olarak gaz bombaları ve biber tabancaları gibi araçları kullanmasını konu ediniyor. Trump yanlısı hakimlerin çoğunlukta olduğu temyiz mahkemesi paneli, söz konusu iddiaları ve hukuki argümanları dinlemek üzere bir araya geldi.

İlk davayı, Birinci Değişiklik kapsamındaki ifade özgürlüğü haklarını kullandıkları gerekçesiyle misilleme olarak göz yaşartıcı gaza maruz kaldıklarını iddia eden bir grup gösterici ve gazeteci açtı. Ayrıca tesisin karşısındaki düşük gelirli bir konut kompleksinin sakinleri de 2025 yılında federal hükümete karşı dava açarak, ajanların kasıtlı bir şekilde kimyasal mühimmatları apartman kompleksine doğru içeri saldığını ileri sürdü. Konut sakinleri, bu eylemlerin etkisiyle zararlı kimyasallara maruz kaldıklarını ve beden bütünlüklerine yapılmış ağır bir hak ihlali olduğunu vurguladı. İlk derece mahkemesi hakimleri Michael Simon ve Amy Baggio, söz konusu mühimmatların sivil halkı tehdit etmemesi adına yayılmasını engelleyici ve kısıtlayıcı tedbir kararnameleri yayımladı. Bu kararlar, federal ajanların kalabalık kontrolü için ölümcül güç kullanımını gerektirecek meşru bir neden olmadıkça kimyasal gazları kullanmalarını yasaklıyordu.

Nisan ayının sonlarında Dokuzuncu Daire Mahkemesi, her iki davada da verilen bu tedbir kararnamelerinin uygulanmasını askıya aldı. Bunun üzerine hükümet, konut sakinlerinin davasında alt mahkemenin daha önce tanınmayan 'yeni bir temel hak' icat ettiğini ve çok kapsamlı bir yasak getirdiğini iddia etti. Savcılar, kolluk kuvvetlerinin kamu güvenliği çıkarlarını dengelemekle görevlendirildiğini, göz yaşartıcı gazın bir kalabalık kontrol önlemi olarak kullanılmasının vicdanları sarsıcı bir eylem olmadığını savundu. Hükümet ayrıca, ajanların zarar verme niyetiyle hareket ettiğine veya kasıtlı bir kayıtsızlık sergilediğine dair alt mahkemede herhangi bir somut kanıt bulunmadığını öne sürerek suçlamaları reddetti. Mahkeme heyetindeki hakimler ise Hükümetin bu argümanlarını ve kolluk kuvvetlerinin inisiyatif kullanma hakkını farklı yönlerden sorguladı.

Oturum sırasında Biden tarafından atanan Temyiz Hakimi Ana de Alba, ICE tesisinin etrafındaki kalabalık durumunun gerçekten o kadar tehlikeli ise federal ajanların bölgeye muhafazakar sosyal medya fenomenlerini neden getirdiğini sorgulayarak hükümetin güvenlik endişelerine yönelik şüphe uyandırdı. Trump tarafından atanan Hakim Kenneth Lee ise, protestocuların federal ajanların tehlike algısını sosyal medyada abartmak amacıyla sırf gösteriş için gaz kullandığı yönündeki iddialarını gündeme getirdi. Bunun üzerine hükümet avukatı Scully, alt mahkemenin bu sosyal medya suçlamasıyla ilgili hiçbir kesin tespitte bulunmadığını ifade ederek savunmasını sürdürdü. Hakim Lee, gaz kullanımının sivil halk üzerindeki olası tahribatını tartışırken konuyu daha geniş bir anayasal çerçeveye taşıyarak farklı hukuki kıyaslamalar yaptı. Bu sert soru-cevap turu, mahkeme üyelerinin davanın karmaşık yönlerini ve olayların arkasındaki niyetleri anlamaya çalıştığını ortaya koydu.

Davacılar adına konuşan avukat Stephen Wirth, mahkemenin kolluk kuvvetlerinin eylemlerinin vicdanları sarsıp sarsmadığını değerlendirmesi gerektiğini ve kendi müvekkillerinin maruz kaldığı durumun kesinlikle bu kapsama girdiğini belirtti. Wirth, hükümetin bilerek ve tekrar tekrar masum insanların evlerine ve bedenlerine zehirli kimyasallar nüfuz etmesine neden olarak onarılamaz zararlar verdiğini vurgulayarak ajanların eylemlerini kınadı. Konut sakinlerinin temsilcileri, polisin bölgede başka kalabalık dağıtma araçları da varken özellikle konut alanlarının hemen dışında devasa miktarlarda göz yaşartıcı gaz kullanmayı tercih ettiğini savundu. Davacılar, kanıtların polislerin hiçbir tehdidin olmadığı durumlarda dahi defalarca kez gaz kullandığını açıkça gösterdiğini belirterek bu orantısız gücün durdurulması gerektiğini ekledi. İki tarafın da kendi lehine yaptığı bu yoğun hukuki temyiz başvurusunun, ülkede polis şiddeti, gösterici hakları ve göçmenlik politikaları gibi derin bölünmelere yol açan konulardaki hassas dengeleri yeniden belirleyeceği düşüniliyor.