Fed Stres Testi: Amerikan Bankaları Yüzde 10'luk İşsizlik Şokuna Dayanabilecek mi?

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük 32 banka, Federal Reserve'ün (Fed) 24 Haziran'da açıkladığı yıllık stres testinden başarıyla geçti. Bu yılki senaryo, geçmiş yıllara kıyasla olağanüstü sert ve acımasız bir ekonomik çöküşü temsil ediyordu. Merkez bankası, bankalardan işsizliğin yüzde 10 seviyesine fırladığı, ticari gayrimenkul fiyatlarının yüzde 39 düştüğü ve konut fiyatlarının yüzde 30 değer kaybettiği bir kriz hayal etmelerini istedi. Tüm bu varsayımların sonucunda grup genelinde yaklaşık 708 milyar dolarlık devasa bir kaybın aynı anda gerçekleşmesi öngörüldü. Bütün bu olumsuz şartlara rağmen, bankaların sermaye yastıklarının zararı karşılamaya yettiği ve kredi vermeye devam edebilecek güçte oldukları tespit edildi.

Ancak bu yılki test sonuçlarının bankalar üzerinde herhangi bir yaptırımı veya pratik bir sonucu bulunmuyor. Bunun nedeni, Fed'in Şubat ayında almış olduğu ve altındaki modelleri tamamen yeniden yapılandırana kadar stres sermaye tamponu gereksinimlerini 2027 yılına kadar dondurma kararıdır. Normal şartlar altında, bu çok dikkatle takip edilen sınavdan yüksek not almak bankalara hisse geri alımı ve temettü ödemesi için daha fazla alan kazandırırken, düşük notlar daha sıkı kurallar getiriyordu. Fakat dondurma kararı nedeniyle, 2026 test sonuçları hiçbir yeni sermaye gereksinimini tetiklemiyor. Bu durum, analistlerin tüm süreci bankalar açısından fazlaca bir sonuç doğurmayan rutin bir formalite olarak değerlendirmesine yol açtı.

ABD bankacılık sistemindeki bu kapsamlı denetim mekanizmasının kökeni, 2008 küresel finansal krizine dayanıyor. O yıl finansal sistemin çökmenin eşiğinden dönmesi ve devasa bankaların iflasının devlet destekli kurtarma paketleriyle önlenmesi gerekmişti. Krizin ardından sistemin daha sıkı denetlenmesi amacıyla 2010 yılında Dodd-Frank Wall Street Reformu ve Tüketiciyi Koruma Yasası yürürlüğe girdi. Bu yasa, bankaların spekülatif bahisler yapmasını engelleyen kurallar getirdiği gibi, en büyük bankaların ciddi bir durgunluk durumunda hayatta kalabilmek için yeterli sermayeye sahip olduklarını her yıl kanıtlamalarını zorunlu kıldı. Bankalar, kendi hazırladıkları senaryolarla değil, yalnızca Fed'in yayımladığı önceden belirsiz ve sarsıcı varsayımlarla test ediliyor.

Fed'in bu yılki test senaryosu, küresel bir resesyonun yanı sıra şiddetli piyasa oynaklıklarını ve kurumsal borçlarda yaşanacak baskıyı da içeriyordu. İşsizliğin artması borçluların iflaslarını tetiklerken, gayrimenkul değerlerindeki çöküş emlak kredilerindeki zararları derinleştiriyor ve piyasalardaki satış baskısı bankaların normalde güveneceği ticari gelirleri kurutuyordu. Sonuçlar hesaplandığında, bankaların kredi kartı işlemlerinden yaklaşık 200 milyar dolarlık bir zarar kaydettiği görüldü. Ayrıca, ticari ve sanayi kredilerinde 160 milyar dolar ile ticari gayrimenkul kredilerinde de 75 milyar dolarlık kayıp oluştuğu tahmin edildi. Buna rağmen, bankaların zararları önleyen temel sermaye yastığı olan ortak özsermaye oranı yalnızca 1.6 puan gerileyerek yasal olarak gereken minimum seviyenin hala üzerinde kaldı.

Geçtiğimiz yıl 22 bankanın katıldığı ve 550 milyar dolarlık kayıp öngören test, bu yıl 32 bankayı kapsayarak ve 708 milyar dolarlık zarar beklentisiyle çok daha geniş ve sert bir hal aldı. Fed Gözetimden Sorlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman, bu rakamların bankacılık sisteminin krizlere karşı ne kadar dirençli olduğunun net bir kanıtı olduğunu ifade etti. Bununla birlikte, test özellikle 2023 yılından bu yana yüksek faiz politikalarının baskısı altında olan bölgesel bankacılık sektörü açısından önemli bir sağlık kontrolü işlevi görüyor. Ancak bu test, 2023 yılında Silicon Valley Bank gibi orta ölçekli kuruluşların çöküşünü tam olarak önleyemediği için sistemdeki daha küçük kurumların nasıl tepki vereceği sorularını da zihinlerde canlı tutmaya devam ediyor.