Hükümetsiz Romanya Daha Ucuz Borçlanıyor, 'Çöp' Tehdidi Gölgeleniyor

Romanya'nın tam teşekküllü bir hükümete sahip olmamasına rağmen devlet tahvillererine olan faiz oranlarının son aylarda istikrarlı bir şekilde düştüğü görülüyor. Ülkenin Mart ayında zirveye çıkan uzun vadeli getirileri, enflasyon dinamiklerindeki iyileşme ve faiz artışı beklentilerinin azalmasıyla birlikte geri çekildi. Romanya Ulusal Bankası (BNR), politika faizini yüzde 6,5 seviyesinde sabit tutsa da piyasalar bu durumu olumlu karşılamaya devam ediyor. Maliye Bakanı Alexandru Nazare, Şubat ayında gerçekleşen yüzde 6,90'lık tahvil ihracını bir başarı olarak nitelendirirken, siyasi krizlerin borçlanma maliyetini yüzde 7'nin üzerine çıkarabileceği endişesini dile getirmişti. Ancak beklentilerin aksine, on yıllık devlet tahvillerinin faizi şu anda yüzde 6,75 seviyesine kadar gerilemiş durumda.

CFA Romanya Başkanı Adrian Codîrlașu, piyasaların Romanya'nın 31 Temmuz'daki Fitch toplantısında not düşürülmesine maruz kalmayacağına inandığını ifade ediyor. Bütçe açığına ilişkin veriler, ülkenin yatırım yapılabilir not kategorisinden çıkıp 'çöp' (junk) seviyesine düşmesini engelleyecek bir tablo çiziyor. Uzmanlar, sadece çok büyük bir siyasi felaketin Romanya'yı yatırım için önerilmeyen ülkeler kategorisine itebileceğini vurguluyor. Ayrıca, emeklilik fonlarının yatırımlarının büyük bir kısmının devlet tahvillerinde olması, piyasalarda bir tür güven unsuru olarak değerlendiriliyor. Bu durum, ülkenin borçlanma araçlarına olan iç talebin sürekli ve güçlü kalmasına yardımcı oluyor.

Romanya bankalarının aktiflerinin yüzde 27,6'sını devlet tahvillerinde tutması, bu alandaki yerel piyasanın ne kadar yoğunlaştığını gözler önüne seriyor. Avrupa Birliği ortalamasının yüzde 9,7 olduğu göz önüne alındığında, Romanya bankacılık sektörünün tahvil piyasasına olan bağlılığının yaklaşık üç kat daha yüksek olduğu anlaşılıyor. Bunun yanı sıra, zorunlu özel emeklilik sistemi olarak bilinen İkinci Sütun'un (Pilonul II) varlıklarının yüzde 64'ü devlet tahvillerine yatırım yapılıyor. Bu yoğun iç talep, hükümetin dış şoklara karşı bir nebze olsun korunmasını sağlıyor. Ancak piyasanın bu kadar tek bir enstrümana odaklanması, ileride olası bir kredi notu düşüşünde sistemik riskleri artırma potansiyeli taşıyor.

Merkez bankasının açıklamalarında enflasyona ilişkin kalıcı endişelerin altı çizilirken, karar vericilerin kısa vadede faiz indirimine gitme konusunda henüz rahat olmadıkları belirtiliyor. Erste Bank'ın hazırladığı bir rapor, Orta ve Doğu Avrupa tahvil piyasalarında faiz artışı korkusunun giderek azaldığını ortaya koyuyor. Bölgedeki ülkelerin yıl için planlanan tahvil ihraçlarının yarısından fazlasını şu ana kadar tamamladığı belirtiliyor. Buna rağmen, Orta Doğu'daki çatışmaların bölge tahvil piyasaları üzerindeki olumsuz etkileri hala gözlemlenebiliyor. Yatırımcılar, küresel jeopolitik gerilimlerin gelecekteki getiri eğrilerini nasıl etkileyeceğini dikkatle takip ediyor.

Romanya'nın siyasi krizin çözülmesini beklemesi, fiyatlar üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla tahvil ihraçlarını görece sınırlı tutmasına yol açtı. Ayrıca, yıl başında beklenenden daha az olan nakit açığı, daha düşük ihraç hacimlerini destekleyen bir faktör oldu. Orta ve Doğu Avrupa genelinde tahvil piyasaları, enflasyon dinamiklerinin iyileşmesi ve faiz artışı beklentilerinin sönümlenmesiyle rahatlama yaşasa da belirsizlikler tam olarak ortadan kalkmış değil. Uzun vadeli getiriler Mart ayındaki tepe noktalarından düşüş kaydetmiş olsa da riskler yüksek seviyesini koruyor. Romanya'nın ekonomik istikrarı, ilerleyen dönemde hem iç talebin güçlü kalmasına hem de siyasi krizin bir an önce çözülmesine bağlı olacak.