İspanya'daki Ölümcül Orman Yangınında 12 Kişi Hayatını Kaybetti: ES-Alert Neden Gönderilmedi?

İspanya'nın Endülüs Özerk Bölgesi'ne bağlı Almería ilinin Los Gallardos bölgesinde meydana gelen ve yaz sezonunun ilk büyük faciası olarak nitelendirilen orman yangınında en az 12 kişi hayatını kaybetti. Alevlerden kaçmaya çalışırken ölenlerin bulunduğu olayda, 23 kişinin de halen kayıp olduğu ve bölgede yoğun kurtarma çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Yetkililer tarafından açıklanan son verilere göre, söndürme ve kurtarma operasyonlarında dört kişinin de ağır yaralandığı öğrenildi. Bölgeden yansıyan görüntüler ve videolar, binlerce kişinin tahliye edildiğini ve yüzlerce acil durum personelinin alevlerle mücadele ettiğini gözler önüne seriyor. Endülüs tarihinin en çok can kaybına yol açan bu orman yangını, aşırı sıcaklıkların etkisiyle 3.000 hektardan fazla alanı küle çevirdi.

Facianın boyutu giderek büyürken, halkın ve siyasilerin gündemine oturan en büyük soru, vatandaşların telefonlarına gelen ulusal ES-Alert acil durum sisteminin neden devreye sokulmadığı oldu. ES-Alert sistemi,Endpointsel hava olayları, kimyasal kazalar ve volkanik patlamalar dahil olmak üzere çeşitli kriz anlarında kullanılabilen ve can kurtardığı kanıtlanmış bir uyarı mekanizması olarak biliniyor. İlk kez Kasım 2024'te Cádiz'deki şiddetli sel felaketlerinde başarıyla uygulanan sistem, o günden bu yana çoğunlukla aşırı yağışlar için aktive edilmişti. Ancak bu ölümcül orman yangınında sistemin kullanılmaması, yetkilileri acil durum yönetimindeki kararlarını açıklamaya zorladı. Yetkililer, bu ihmalin arkasında yatan teknik ve operasyonel sebepleri halka açıklama ihtiyacı hissetti.

Endülüs Bölgesel Yönetimi (Junta) Başkanı, acil durum teknisyenlerinin tavsiyeleri doğrultusunda hareket edildiğini ve sistemin kullanılmamasının daha güvenli bir seçenek olduğunu savundu. Başkan, tek tip bir uyarı mesajı gönderilmesinin bölge halkına 'çelişkili' talimatlar verme riski taşıdığını belirterek, bazı bölgelerde vatandaşların evlerine kapanması gerekirken diğer bölgelerde derhal tahliye edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca tahliye edilmesi gereken bölgelerde bile kaçış güzergahlarının birbirinden tamamen farklı olması sebebiyle merkezi bir mesajın büyük bir kafa karışıklığı yaratabileceği ifade edildi. Bölgedeki iletişim altyapısının da yangın nedeniyle hasar gördüğü, üç baz istasyonunun hizmet dışı kaldığı ve bazı yerlerde cep telefonu sinyalinin zaten olmadığı dile getirildi. Yönetim, ES-Alert'in çok dar alanlar yerine geniş şehirleri veya sınırları net bir şekilde belirlenmiş bölgeleri hedeflemede daha etkili olduğunu sözlerine ekledi.

Elektronik uyarılar gönderilemediği için, acil durum yönetimi daha geleneksel ancak riskli yöntemlere başvurmak zorunda kaldı. Bölgenin dağınık yerleşim alanlarını uyarmak için Yerel Polis, Guardia Civil ve Bédar Belediyesi yetkilileri, bölgeyi kapı kapı dolaşarak vatandaşlarla birebir görüştü. Bédar Belediye Başkanı Ángel Collado, ekiplerin canlarını tehlikeye atarak haber verilmesini sağladığını, ancak bazı vatandaşların tahliye emirlerini yalnızca tavsiye olarak görüp görmezden geldiğini itiraf etti. Ateş çemberinde kalan çok sayıdaki yabancı uyruklu sakin ise dehşet anlarını, iki cephe arasında 'sandviç' gibi sıkıştıkları hissiyle tarif etti. Birçok mahallelinin hayatta kalmasını, yetkililerin uyarılarından ziyade komşular arasında yayılan sözlü iletişim (kulaktan kulağa) ve çalan kilise çanlarının sağladığı belirtildi.

Trajedinin boyutu ve sistem tartışmaları, İspanya'da siyasi bir krizin patlak vermesine de neden oldu. Hükümete yakın isimler ve muhalefet, bölgesel yönetimin yangınla mücadele eden ekiplerde yaşadığı personel eksikliğini eleştirirken, Ulaştırma Bakanı Óscar Puente'nin sosyal medyadan yaptığı açıklamalar gerginliği tırmandırdı. Haziran 2026'da orman yangınına müdahale eden personel sayısının, Eylül 2025'e kıyasla 96 kişi azaldığı iddiaları gündeme bomba gibi düştü. Halk Partisi (PP) Genel Sekreteri Miguel Tellado hükümeti kriz yönetiminde yetersiz olmakla suçlarken, Bakan Puente bu söylemleri çürüterek facianın asıl sorumluluğunun personel kısıntısı yapan ve ES-Alert sistemini çalıştırmayan bölgesel yönetime ait olduğunu savundu. Öte yandan yangının çıkış noktasının, elektrik şirketleri Red Eléctrica ve Endesa tarafından birbirinin sorumluluğuna atılan terk edilmiş ve elektrik akımı olmayan bir özel elektrik direği olabileceği şüphesi üzerinde duruluyor.