Kanada'nın Türk Depremzedelerini Geri Gönderme Gerekçesi Ortaya Çıktı

Kahramanmaraş merkezli olarak on bir ili derinden etkileyen büyük deprem felaketinin hemen ardından, Kanada hükümeti Türkiye'deki mağdurlara yönelik istisnai bir göç kapısı aralamıştı. Yaşanan bu trajedinin boyutunu göz önünde bulunduran Kanada yönetimi, bölgedeki vatandaşlara yönelik üç yıl süreyle oturma ve çalışma izni sağlayacak özel bir program başlattı. Bu fırsattan yararlanarak başvuru yapan ve yapılan değerlendirmeler sonucunda seçilen yaklaşık yirmi bin Türk vatandaşı, yeni bir hayat kurmak umuduyla Kanada'nın çeşitli şehirlerine yerleşti. Bu kişiler, zaman içinde Kanada toplumuna uyum sağlamaya, iş bulmaya ve çocukları için gelecek inşa etmeye başladılar. Ancak bugün geldiğimiz noktada, Kanada hükümetinin bu misafirperverlik politikasında köklü bir değişikliğe gidildiği ve Türk vatandaşlarının ülkeyi terk etmesinin istendiği ortaya çıktı.

Kanada makamlarının aldığı bu iade kararı, bölgede yaşayan depremzedeler ve onların yakınları arasında büyük bir şaşkınlık ve endişe yaratmış durumdadır. Pek çok aile, kendilerine sunulan üç yıllık sürenin dolmasıyla birlikte yeni bir krizle karşı karşıya kaldıklarını ifade etmektedir. Ülkenin farklı eyaletlerinde kurulan yeni düzenlerin bir anda tehdit altına girmesi, psikolojik olarak yıpranmış bir kitlenin üzerindeki stresi daha da artırmaktadır. Göçmenlik politikalarındaki bu sert dönüş, sadece bireyleri değil, onlara destek olan yerel toplulukları ve sivil toplum kuruluşlarını da derinden etkilemektedir. İnsan hakları savunucuları ve göç uzmanları, bu kararın uygulanması halinde doğuracağı sosyal sonuçları endişeyle takip etmektedirler.

Konunun en çok tartışılan boyutu ise Kanada hükümetinin bu geri gönderme işlemi için öne sürdüğü gerekçe oldu. İddialara göre yetkili makamlar, Türk vatandaşlarına geri dönmeleri gerektiğini bildirirken, ortaya oldukça çarpıcı bir mantık koyuyor. Resmi makamların, deprem bölgesinde yeni konutların inşa edilmiş olmasını merkeze alarak, artık bireylerin evlerine dönebilecekleri yönünde bir değerlendirme yaptığı belirtiliyor. Yetkililer, bölgelerde kalıcı barınma sorununun büyük ölçüde çözüldüğünü ve geçici koruma şartlarının ortadan kalktığını savunuyor. Bu yaklaşım, deprem sonrası yaşanan yıkımın fiziksel olarak onarılmasının, bireylerin sosyal ve ekonomik hayata tam anlamıyla geri dönebilecekleri anlamına geldiği yönündeki bir yorumu beraberinde getiriyor.

Ancak Kanada'nın bu gerekçesi, bölgedeki reel durum ve yaşam koşulları göz önüne alındığında ciddi sorgulamalara konu olmaktadır. Deprem bölgesinde fiziki yapıların yavaş yavaş yeniden inşa edilmesi, travma sonrası toparlanma sürecinin de tamamlandığı anlamına gelmemektedir. Bölgede altyapı çalışmaları devam etmekte, ekonomik canlanma beklenen hızda gerçekleşmemekte ve özellikle iş gücü piyasası hâlâ ağır yaralar taşımaktadır. Ayrıca, ülkelerine geri dönecek olan bu bireylerin, Kanada'da biriktirdikleri veya edindikleri sermaye ve donanımlarla Türkiye'deki yeniden inşa sürecine entegre olmaları her zaman kolay bir süreç olmayabilir. Yetkililerin, kişilerin kariyer, eğitim ve sosyal hayatına ilişkin uzun vadeli planlarını görmezden gelerek sadece barınma meselesini merkeze alması eleştirilmektedir.

Tüm bu gelişmeler ışığında, uluslararası arenada geçici koruma rejimlerinin ve insani göç politikalarının sınırları yeniden tartışılmaya başlanmıştır. Kanada gibi göçmen dostu politikalarıyla bilinen bir ülkenin aldığı bu karar, küresel ölçekte diğer devletlerin de benzer adımlar atıp atmayacağı yönünde soru işaretleri yaratmaktadır. Depremzedeler için sunulan insani geçişlerin kalıcılık derecesi ve ülkelerin kriz anlarında verdikleri sözlerin sürekliliği gibi konular uluslararası hukukun gündemine girmiştir. Önümüzdeki dönemde, geri gönderme kararına itiraz edilip edilmeyeceği veya hukuki yollara başvurulup başvurulmayacağı merak konusudur. Bu süreç, hem Türkiye'deki deprem bölgesinin mevcut durumunu hem de Kanada'daki Türk diasporasının geleceğini doğrudan etkileyecek şekilde işlemeye devam edecek.