Meksika Siyasetinden ABD'ye Tepki: 'El Mayo' Zambada'nın Yakalanması Ulusal Egemenliğe Saldırı mı?

Meksika'nın iktidar partisi Morena, İşçi Partisi (PT) ve Meksika Yeşil Ekolojist Partisi (PVEM), Ismael "El Mayo" Zambada'nın yakalanması ve ABD'ye götürülmesi olayında Amerika Birleşik Devletleri'nin ülkenin ulusal egemenliğini ihlal ettiğini iddia etti. Meksikalı parlamentocular, yabancı bir hükümetin kendi topraklarında yasal mekanizmalar dışında operasyon yapmasına izin verilemeyeceğini vurguladı. Hükümet yetkilileri, ABD'nin bu süreçteki koşulları net bir şekilde açıklamasını ve uluslararası hukuka uygun davranması talep etti. Bu durum, iki komşu ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde ciddi bir gerilim ve güven bunalımına yol açtı. Yetkililer, yasaların esnetilmesinin veya göz ardı edilmesinin gelecekteki daha büyük diplomatik krizlerin habercisi olabileceği uyarısında bulundu.

Morena Senatörü Higinio Martínez, herhangi bir yabancı hükümetin müdahalesinin Meksika yasaları ve anayasası çerçevesinde olmadıkça kesinlikle kabul edilemez olduğunu belirtti. Martínez özellikle, Federal Soruşturma Bürosu'nun (FBI) Sinaloa eyaletinde gerçekleşen olaylara olası dahlinin açık bir dış müdahale olarak değerlendirilebileceğini dile getirdi. Federal Milletvekili Arturo Ávila ise ABD yetkililerinin Meksika topraklarında yapacağı her türlü hareketin Anayasa, Ulusal Güvenlik Yasası ve iade anlaşmalarına sıkı sıkıya bağlı olması gerektiğini söyledi. Ávila, sıradan bir vatandaş olmasa bile Ricardo Anaya veya Alito Moreno gibi üst düzey siyasetçilerin dahi hukuk dışı yöntemlerle yurt dışına götürülemezliğini vurguladı. Bu düzenleme ve hukuki sınırların, ülkenin bağımsızlığını ve kurumlarının saygınlığını korumak adına tartışılmaz olduğu ifade edildi.

İşçi Partisi (PT) federal milletvekili grubu koordinatörü Reginaldo Sandoval Flores, olayı daha da sert bir dille eleştirerek Zambada'nın yakalanıp götürülmesini resmen bir "kaçırma" olayı olarak nitelendirdi. Flores, ABD hükümetinin ve istihbarat örgütlerinin bu eylemi son derece açık bir şekilde, hiçbir hukuki engel tanımadan gerçekleştirdiğini öne sürdü. Flores ayrıca, siyasi çıkarlar uğruna bu tür yasadışı eylemlere göz yuman veya destek olan Meksikalı işbirlikçilerin varlığından büyük üzüntü duyduğunu dile getirdi. PT'li vekil, ABD'nin bu eyleminin uluslararası hukuku ve dünya üzerindeki diplomatik kuralları yok saydığını, bu durumun küresel bir krize işaret ettiğini savundu. Flores, bugün hukuk dışı yöntemlerle bir suçlunun alınmasının, yarın bir devlet başkanının bile kaçırılmasına gidebilecek tehlikeli bir emsal oluşturabileceği uyarısını yaptı.

PVEM Senatörü Jorge Carlos Ramírez Marín ise konuya farklı bir açıdan yaklaşarak, ABD hükümetinin olayla ilgili sunduğu açıklamaların birbirleriyle çeliştiğine dikkat çekti. Ramírez Marín, dönemin ABD Büyükelçisi Ken Salazar'ın konuya dair yaptığı açıklamaları adeta bir "itiraf" olarak gördüklerini ifade etti. Yetkili, operasyon sırasında farklı şahıslara ve ailelerine farklı muameleler yapıldığını, bu durumun çifte standart oluşturduğunu belirterek bu yaklaşımı sorguladı. Ramírez Marín, bu konuyu gündemde tutarak Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum'un ABD'den net ve doyurucu bir açıklama isteme talebine tam destek verdiklerini açıkladı. Meksika tarafının amacının, olayların tam zaman çizelgesini ortaya çıkarmak ve diplomatik kuraların bir daha ihlal edilmemesi için yasal bir zemin oluşturmak olduğu vurgulandı.

Sinaloa kartelinin önemli isimlerinden 'El Chapo' Guzman'ın oğlu Ovidio Guzman Lopez'in ailelerinin ABD'ye nakledilmesine yönelik eleştiriler de gündeme geldi. Arturo Ávila, bu konudaki haberlerin ve iddiaların şu an için tam olarak doğrulanmış gerçekler olmadığını, daha çok medya anlatılarından ibaret olduğunu belirtti. Meksika hükümeti, mevcut bilgilerin yetersiz olduğu durumları netleştirmek için diplomatik kanallardan bilgi akışını sürdürmektedir. Yetkililer, uluslararası ilişkilerin medya manipülasyonları ile değil, somut kanıtlar ve sağlam yasal dayanaklar üzerinden yürütülmesi gerektiğinde ısrarcıdır. Sonuç olarak Meksika, egemenlik haklarını korurken, uluslararası suç örgütleriyle mücadelede sınır ötesi işbirliğinin hukuki çerçeveler içinde kalması için diplomatik baskısını sürdürmektedir.